Obowiązek prowadzenia ewidencji VAT sprzedaży i VAT zakupów dotyczy czynnych podatników VAT. Kluczowe jest więc to, kiedy podatnik traci zwolnienie podmiotowe i staje się zobowiązany do rozliczania VAT oraz prowadzenia odpowiednich ewidencji.
Limit zwolnienia podmiotowego opiera się na wartości sprzedaży osiągniętej w poprzednim roku (co do zasady liczony jako wartość netto, bez VAT). Jeżeli sprzedaż w poprzednim roku przekroczy ustawowy próg, podatnik nie może korzystać ze zwolnienia i powinien zarejestrować się do VAT (VAT-R), a następnie prowadzić ewidencję sprzedaży i zakupów zgodnie z zasadami dla czynnych podatników.
W tej sytuacji poprawna jest odpowiedź "240 000 zł", ponieważ od 1 stycznia 2026 r. taki limit zwolnienia podmiotowego wskazano w podstawie prawnej podanej w kontekście (art. 113 ust. 1 po zmianie).
Pozostałe kwoty są nieprawidłowe z typowych powodów egzaminacyjnych:
- "150 000 zł" to próg historyczny, spotykany w starszych materiałach, ale nieodpowiadający aktualnym zasadom.
- "100 000 zł" bywa wybierane intuicyjnie jako "okrągła" kwota, jednak nie jest właściwym limitem zwolnienia.
- "50 000 zł" często myli się z innymi progami obowiązków w rozliczeniach (np. w obszarach transakcji szczególnych), ale nie dotyczy zwolnienia podmiotowego z VAT w tym ujęciu.
W praktyce (także w agrobiznesie) warto na bieżąco monitorować obrót, aby w porę przygotować się do rejestracji VAT i wdrożenia ewidencji zakupów oraz sprzedaży, a przy rozpoczęciu działalności w trakcie roku pamiętać o zasadzie liczenia limitu proporcjonalnie.
