KWALIFIKACJA CHM4 - TEST WIEDZY NR 8

PYTANIE NR 37.
Podczas badań środowiskowych, otrzymałeś następujące wyniki analizy próbki gleby:
SubstancjaStężenie (mg/kg)
Nikiel50
Ołów300
Kadm3
Cyna25
Jakie jest łączne stężenie metali ciężkich w próbce gleby?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby wyznaczyć łączne stężenie metali ciężkich, należy zsumować stężenia wszystkich wymienionych metali z tabeli w tej samej jednostce mg/kg: 50 (Ni) + 300 (Pb) + 3 (Cd) + 25 (Sn) = 378 mg/kg. Inne wartości wynikają z pominięcia składnika lub błędu dodawania.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu podano wyniki analizy próbki gleby w postaci tabeli. Każdy wiersz tabeli zawiera stężenie danego metalu w jednostce mg/kg, czyli miligramy substancji w 1 kilogramie gleby. Ponieważ wszystkie wartości są w tej samej jednostce, łączne stężenie (w rozumieniu sumy podanych stężeń metali ciężkich) oblicza się przez zwykłe dodawanie.

Krok po kroku:

  • Nikiel: 50 mg/kg
  • Ołów: 300 mg/kg
  • Kadm: 3 mg/kg
  • Cyna: 25 mg/kg

Suma: 50 + 300 + 3 + 25 = 378 mg/kg.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 100 mg/kg – to wartość zaniżona; wskazuje na pominięcie ołowiu (300) albo znaczną pomyłkę rachunkową.
  • 200 mg/kg – również zaniżone; może wynikać z błędnego "uśredniania" zamiast sumowania lub pominięcia części składników.
  • 500 mg/kg – zawyżone; sugeruje dodanie nieistniejącego składnika albo błąd w dodawaniu (np. omyłkowe dopisanie zera lub błędne przeniesienie wartości).

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw sprawdź, czy wszystkie wartości mają tę samą jednostkę, a potem dodawaj systematycznie (np. 50+300=350, 350+3=353, 353+25=378), aby ograniczyć ryzyko pominięcia wiersza.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Łączne stężenie w tym typie zadania to suma stężeń wszystkich wymienionych metali w tej samej jednostce. Dodaj kolejno wartości z tabeli (mg/kg). Jeśli jednostki są zgodne, nie wykonujesz żadnych przeliczeń, tylko dodawanie.
mg/kg oznacza, ile miligramów danej substancji przypada na 1 kilogram próbki (tu: gleby). To jednostka stężenia masowego, często używana w analizach środowiskowych do opisu zawartości pierwiastków i związków.
Ponieważ wszystkie liczby opisują tę samą wielkość (stężenie) i są w tej samej jednostce mg/kg. Dodawanie ma sens, gdy sumujesz składniki tej samej kategorii. Gdyby jednostki były różne, trzeba byłoby je najpierw ujednolicić.
Najczęstsze błędy to: pominięcie jednego wiersza tabeli, przepisanie złej liczby (np. 30 zamiast 300), dodawanie "w pamięci" bez kontroli oraz mylenie sumy ze średnią. Pomaga zapisanie kolejnych kroków dodawania.
Nie. Łączne stężenie w takim pytaniu oznacza sumę podanych stężeń składników. Średnie stężenie wymagałoby podzielenia sumy przez liczbę metali. Jeśli w treści nie ma słowa "średnie", domyślnie chodzi o sumę.
Stosuj prostą kontrolę: dodawaj etapami (np. 50+300=350, +3=353, +25=378) i policz drugi raz w innej kolejności (np. 300+25=325, +50=375, +3=378). Zgodność obu obliczeń zmniejsza ryzyko błędu.
W tabeli są: nikiel, ołów, kadm i cyna. W kontekście zadań szkolnych i analiz środowiskowych zwykle traktuje się je jako metale ciężkie lub metale potencjalnie toksyczne. W tym pytaniu kluczowe jest jednak tylko zsumowanie wskazanych pozycji.
Sumowanie bywa stosowane w zadaniach obliczeniowych i przy zestawieniach raportowych, gdy potrzebujesz wskaźnika "łącznej zawartości" grupy związków/pierwiastków w próbce. Zawsze trzeba upewnić się, że sumujesz porównywalne wielkości i zgodne jednostki.
Najpierw ujednolić jednostki, a dopiero potem dodawać. Przykładowo 1 g/kg = 1000 mg/kg, więc wartość w g/kg trzeba przeliczyć na mg/kg (lub odwrotnie). Dopiero suma w jednej jednostce ma sens i jest porównywalna.
Najpierw odczytaj, co oznaczają kolumny i jednostki, potem ustal, jakiej operacji wymaga polecenie (suma, różnica, średnia, procent). W obliczeniach zapisuj kroki i wykonuj kontrolę wyniku. To ogranicza błędy przepisywania i rachunkowe.
info

Około 71% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Źródła:

  • Wikipedia (pl): Dodawanie – https://pl.wikipedia.org/wiki/Dodawanie (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia (pl): Stężenie – https://pl.wikipedia.org/wiki/St%C4%99%C5%BCenie (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia (pl): Miligram – https://pl.wikipedia.org/wiki/Miligram (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Podstawy analizy danych i obliczeń w laboratorium (skrypty z obliczeń laboratoryjnych)
  • Ćwiczenia z odczytu i opracowania wyników w tabelach (arkusze kalkulacyjne)
  • Materiały dydaktyczne z metrologii: jednostki, zapis wyników, kontrola obliczeń

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego