KWALIFIKACJA BUD15 - TEST WIEDZY NR 5

PYTANIE NR 28.
Podczas badania gruntu zauważyłeś, że próbka gruntu jest bardzo luźna i lekka. Jakie wnioski możesz wyciągnąć na podstawie tego obserwacji?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Grunty niespoiste (np. piaski, żwiry) zwykle są sypkie, "luźne" i nie tworzą trwałych brył po ściśnięciu w dłoni. Taki opis próbki bardziej pasuje do braku spójności niż do gruntu spoistego, który wykazuje kohezję i daje się formować. Sama "lekkość" nie przesądza o organiczności.

Pełne wyjaśnienie:

W geotechnice podstawowy podział gruntów obejmuje grunty niespoiste (ziarniste) oraz grunty spoiste (z udziałem frakcji iłowej/pyłowej zapewniającej kohezję). Opis próbki jako bardzo luźnej i lekkiej najczęściej kojarzy się z materiałem ziarnistym, który jest sypki i nie "trzyma się" w bryłę. Dlatego właściwy wniosek to: grunt jest niespoisty.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "Grunt jest spoisty." Grunt spoisty zwykle wykazuje spójność (kohezję) i plastyczność: po zwilżeniu i ugnieceniu daje się formować, a próbka nie zachowuje się jak luźny, sypki materiał. Sam opis "bardzo luźny" jest z tym sprzeczny.
  • "Grunt jest organiczny." Grunty organiczne mogą mieć małą gęstość objętościową i "lekkie" wrażenie, ale o organiczności świadczą też inne cechy (np. barwa, zapach, domieszki roślinne, włóknistość). W pytaniu podano głównie luźność, co nie jest wystarczającym kryterium organiczności.
  • "Grunt jest skałą macierzystą." Skała macierzysta jest zwięzła i twarda, a nie luźna i sypka. Taki opis pasowałby raczej do zwietrzeliny lub materiału okruchowego, nie do litej skały.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w opisie pojawiają się określenia typu "sypki", "ziarnisty", "nie da się ulepić wałeczka" – myśl o gruntach niespoistych. Gdy pojawia się "plastyczny", "lepi się", "da się formować" – to typowe tropy dla gruntów spoistych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Grunt niespoisty to grunt ziarnisty (np. piasek, żwir), w którym ziarna nie są połączone kohezją. W praktyce oznacza to, że próbka jest sypka, łatwo się rozsypuje i trudno uformować z niej trwałą bryłkę bez dodatkowego spoiwa.
Najprościej przez próbę ugniatania: grunt spoisty po zwilżeniu daje się lepić i formować, a niespoisty pozostaje ziarnisty i sypki. Dodatkowo w gruncie niespoistym wyraźnie widać ziarna, a w spoistym struktura jest bardziej jednolita.
"Luźna" próbka zwykle oznacza brak spójności między ziarnami i łatwe rozsypywanie się materiału. To typowe zachowanie piasków i żwirów. Grunty spoiste mają kohezję, więc nawet w stanie rozluźnionym częściej tworzą grudki niż całkiem sypką masę.
Nie. Wrażenie "lekkości" może wynikać z dużej porowatości, suchości lub małej wilgotności, a nie tylko z zawartości materii organicznej. O organiczności świadczą też cechy takie jak ciemna barwa, zapach, szczątki roślinne lub włóknista struktura.
Najczęściej spotyka się piaski i żwiry, a także mieszanki piaskowo-żwirowe. Są one często używane w warstwach mrozoochronnych, odsączających lub do wykonywania nasypów, o ile spełniają wymagania dotyczące uziarnienia i zagęszczenia.
Typowe błędy to mylenie "luźny" z "organiczny", ocenianie tylko po kolorze bez testu ugniatania oraz wyciąganie wniosków z jednej cechy (np. lekkości). Często też pomija się wpływ wilgotności, która zmienia zachowanie próbki w dłoni.
Problemy pojawiają się m.in. przy dużej wilgotności i niskiej nośności, gdy grunt łatwo się uplastycznia i jest podatny na koleinowanie w czasie robót. Wtedy rozważa się wymianę gruntu, wzmocnienie podłoża, stabilizację lub poprawę odwodnienia placu robót.
Wilgotność jest kluczowa: grunt spoisty po zwilżeniu staje się plastyczny i lepiący, a po wysuszeniu może być twardy i grudkowaty. Grunt niespoisty nawet po zwilżeniu zwykle pozostaje ziarnisty. Dlatego testy wykonuje się przy kontrolowanej wilgotności.
Najczęściej tak, ale zależy to od uziarnienia i zawartości drobnych frakcji. Dobrze uziarnione mieszanki zagęszczają się skutecznie, natomiast grunty jednorodne (np. bardzo drobne piaski) mogą wymagać starannego doboru wilgotności i sprzętu, aby osiągnąć wymaganą nośność.
Ucz się rozpoznawania po cechach: ziarnistość, lepkość, plastyczność, możliwość formowania wałeczka, reakcja na zwilżenie i suszenie. Ćwicz na opisach przypadków oraz zdjęciach próbek, a także powtarzaj podstawowe definicje gruntów spoistych i niespoistych.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 69% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "Grunty niespoiste (np. piaski, żwiry) zwykle są sypkie, "luźne" i nie tworzą trwałych brył po ściśnięciu w dłoni."

Źródła:

  • PN-EN ISO 14688-1:2018-05, Rozpoznanie i badania geotechniczne — Identyfikacja i klasyfikacja gruntów — Część 1: Identyfikacja i opis
  • PN-EN ISO 14688-2:2018-05, Rozpoznanie i badania geotechniczne — Identyfikacja i klasyfikacja gruntów — Część 2: Zasady klasyfikacji
  • PN-EN 1997-2 (Eurokod 7), Projektowanie geotechniczne — Część 2: Rozpoznanie i badanie podłoża gruntowego

Materiały:

  • Podręczniki z geotechniki i mechaniki gruntów (rozdziały: klasyfikacja gruntów, rozpoznanie makroskopowe)
  • Materiały szkoleniowe do kwalifikacji dotyczącej robót ziemnych i podłoża drogowego
  • Normy/standardy klasyfikacji i opisu gruntów (systemy oparte o uziarnienie i plastyczność)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego