KWALIFIKACJA BUD15 - TEST WIEDZY NR 1

PYTANIE NR 27.
Podczas badania gruntu zauważyłeś, że próbka gruntu ma wysoką gęstość i małą przepuszczalność. Jakie wnioski możesz wyciągnąć na podstawie tego obserwacji?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Mała przepuszczalność jest typowa dla gruntów drobnoziarnistych (np. iłów, glin), w których pory są niewielkie i woda przepływa wolno. W połączeniu z dużą "zwartością" próbki (wysoką gęstością) wskazuje to na grunt spoisty, a nie na grunt niespoisty (piaski/żwiry).

Pełne wyjaśnienie:

W geotechnice drogowej podstawowy podział gruntów obejmuje m.in. grunty spoiste (drobnoziarniste, wykazujące kohezję) oraz grunty niespoiste (gruboziarniste, bez kohezji). Jedną z praktycznych wskazówek rozpoznawczych jest zachowanie gruntu względem przepływu wody.

Odpowiedź "Grunt jest spoisty." jest trafna, ponieważ mała przepuszczalność typowo wynika z bardzo drobnych ziaren i małych porów (kapilar), które utrudniają filtrację. Takie cechy są charakterystyczne dla gruntów spoistych, np. glin i iłów. Dodatkowo wysoka gęstość (rozumiana jako "zwartość" próbki, mała porowatość po zagęszczeniu) jest zgodna z obserwacją materiału o ograniczonym przepływie wody.

Dlaczego pozostałe propozycje są nieprawidłowe:

  • "Grunt jest niespoisty." – grunty niespoiste (piaski, pospółki, żwiry) mają zwykle większe pory i wyższą przepuszczalność; woda przesiąka przez nie szybciej, więc "mała przepuszczalność" słabo do nich pasuje.
  • "Grunt jest organiczny." – organiczność wynika z zawartości materii organicznej (np. torfy, namuły) i rozpoznaje się ją innymi cechami (zapach, barwa, włóknistość, ściśliwość). Sama informacja o gęstości i przepuszczalności nie przesądza o organiczności.
  • "Grunt jest skałą macierzystą." – skała to inna kategoria ośrodka niż grunt w typowym rozumieniu klasyfikacji geotechnicznej; ponadto opis dotyczy "próbki gruntu". W praktyce identyfikacja skały wymagałaby innych obserwacji (ciągłość, struktura, stopień zwietrzenia), a nie tylko przepuszczalności.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się niska przepuszczalność, myśl o frakcji drobnej i spójności; gdy wysoka przepuszczalność – o gruntach gruboziarnistych. Zawsze oceniaj zestaw cech, a nie pojedynczy parametr.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Grunt spoisty to grunt drobnoziarnisty (np. gliny, iły), który wykazuje kohezję i zwykle daje się formować (ma plastyczność). Często ma mniejszą przepuszczalność niż piaski i żwiry, co wpływa na odwodnienie i dobór technologii robót ziemnych.
Mała przepuszczalność najczęściej wynika z małych porów między drobnymi ziarnami. W takiej strukturze woda filtruje wolno, co jest typowe dla gruntów drobnoziarnistych. Grunty spoiste częściej zatrzymują wodę i mogą sprawiać problemy z odwodnieniem podłoża drogi.
Grunty niespoiste to głównie piaski, pospółki i żwiry. Mają większe ziarna i większe pory, więc woda przemieszcza się w nich łatwiej. W praktyce oznacza to lepsze naturalne odwodnienie, ale też inną reakcję na zagęszczanie i obciążenia od ruchu drogowego.
Nie. Wysoka gęstość może wynikać ze znacznego zagęszczenia lub małej porowatości gruntu, niekoniecznie z tego, że materiał jest skałą. Do rozpoznania skały potrzebne są inne cechy (ciągłość, struktura, zwietrzenie) i zwykle inne metody badań niż dla gruntów.
Grunt organiczny rozpoznaje się m.in. po barwie (ciemniejsza), zapachu, możliwej włóknistości oraz dużej ściśliwości i niskiej nośności. Sama mała przepuszczalność nie wystarcza do stwierdzenia organiczności. W praktyce potrzebne są obserwacje makroskopowe i/lub badania laboratoryjne.
Mała przepuszczalność utrudnia odpływ wody, więc rośnie ryzyko zawilgocenia, uplastycznienia i spadku nośności podłoża. W praktyce częściej trzeba planować odwodnienie, przerwy technologiczne na przesychanie, stabilizację spoiwami lub wymianę gruntu, zależnie od warunków projektu.
Pomagają badania identyfikacyjne i laboratoryjne, np. analiza uziarnienia oraz oznaczenie granic konsystencji (plastyczności). W terenie stosuje się też proste próby makroskopowe (ugniatanie, wałeczkowanie, ocena lepkości). Dobór metody zależy od etapu rozpoznania podłoża.
Uczniowie często kierują się pojedynczym słowem (np. "gęstość") i wybierają odpowiedź skojarzoną z "twardością", zamiast łączyć cechy w parę (gęstość + przepuszczalność). W testach warto szukać informacji o filtracji wody, bo ona mocno różnicuje grunty drobno- i gruboziarniste.
Spoistość wpływa na zachowanie gruntu pod obciążeniem i w zmiennych warunkach wilgotności. Grunty spoiste mogą mieć dobrą wytrzymałość w stanie suchym, ale po nawodnieniu często tracą nośność i stają się podatne na odkształcenia. Dlatego ważne jest odwodnienie i kontrola wilgotności.
Najpierw połącz cechy w logiczny zestaw: przepuszczalność, uziarnienie, wilgotność, zachowanie przy ugniataniu. Następnie dopasuj do typowej grupy gruntów (spoisty/niespoisty/organiczny). Unikaj wyboru "na intuicję" po jednym słowie z treści, bo to częsty mechanizm błędu.
info

Około 55% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że mała przepuszczalność jest typowa dla gruntów drobnoziarnistych (np. iłów, glin), w których pory są niewielkie i woda przepływa wolno.

Źródła:

  • PN-EN 1997-1 (Eurokod 7): Projektowanie geotechniczne – Część 1: Zasady ogólne, rozdziały dot. rozpoznania podłoża i parametrów gruntów
  • PN-EN ISO 14688-1: Identyfikacja i klasyfikacja gruntów – Część 1 (terminologia i zasady opisu gruntów)
  • PN-EN ISO 14688-2: Identyfikacja i klasyfikacja gruntów – Część 2 (zasady klasyfikacji na podstawie właściwości i uziarnienia)

Materiały:

  • Podręcznik z geotechniki/inżynierii gruntów dla budownictwa komunikacyjnego (rozdziały: klasyfikacja gruntów, filtracja)
  • Materiały dydaktyczne z badań gruntów: identyfikacja makroskopowa i podstawowe parametry
  • Normy dotyczące identyfikacji i klasyfikacji gruntów (do nauki terminologii i kryteriów)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego