KWALIFIKACJA TKO3 - TEST WIEDZY NR 4

PYTANIE NR 40.
Podczas budowy drogi kolejowej, wykonujesz pomiary geodezyjne i musisz określić wysokość terenu. Który typ pomiaru wykonujesz?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wysokość terenu (rzędna) wyznacza się pomiarami wysokościowymi.
Pomiar kątowy dotyczy kierunków i kątów, liniowy – długości/odległości, a powierzchniowy – pól i zestawień powierzchni. Dlatego przy określaniu wysokości terenu właściwy jest pomiar wysokościowy.

Pełne wyjaśnienie:

W geodezji budowy i utrzymania infrastruktury kolejowej dobór rodzaju pomiaru zależy od tego, jaki parametr chcesz wyznaczyć. Jeśli celem jest określenie wysokości terenu (czyli rzędnych punktów w przyjętym układzie wysokościowym), wykonuje się pomiar wysokościowy. W praktyce odpowiada to pracom niwelacyjnym, dzięki którym można kontrolować ukształtowanie podtorza, nasypów i wykopów oraz prowadzić roboty zgodnie z projektem.

Odpowiedź "pomiar kątowy" nie pasuje, ponieważ pomiary kątowe służą głównie do wyznaczania kierunków i kątów (np. przy orientacji stanowiska lub tyczeniu kierunków), a nie do bezpośredniego określania rzędnych wysokościowych. Odpowiedź "pomiar liniowy" jest błędna, bo pomiar liniowy dotyczy odległości (długości) między punktami, np. do kontroli wymiarów lub wyznaczania odcinków, ale sama odległość nie daje informacji o wysokości. Odpowiedź "pomiar powierzchniowy" jest nieadekwatna, ponieważ dotyczy wyznaczania pól powierzchni (np. obszaru robót ziemnych, działek, rozliczeń), a nie wysokości punktów.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawiają się słowa "rzędna", "niwelacja", "wysokość", "spadek", "niweleta" – szukaj odpowiedzi z obszaru pomiarów wysokościowych. Gdy mowa o "odległości", "długości", "pomiarze taśmą/dalmierzem" – to najczęściej pomiary liniowe. Gdy o "kierunku", "kącie", "orientacji" – pomiary kątowe.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pomiar wysokościowy to pomiar służący do wyznaczania rzędnych (wysokości) punktów terenu lub elementów budowli względem przyjętego poziomu odniesienia. W robotach kolejowych wykorzystuje się go m.in. do kontroli niwelety, spadków oraz robót ziemnych.
Najczęściej używa się niwelatora i łaty, a w nowocześniejszych pracach także tachimetru lub odbiorników GNSS (zależnie od wymaganej dokładności i metody). Dobór sprzętu wynika z celu: inne wymagania są przy robocie ziemnej, inne przy kontroli niwelety toru.
Pomiar kątowy daje informację o kierunkach i kątach między punktami, co jest kluczowe w tyczeniu i orientacji, ale nie wyznacza bezpośrednio rzędnych. Do wysokości potrzebujesz różnic wysokości lub wysokości punktów w układzie odniesienia, czyli pomiarów wysokościowych.
Rzędna to wysokość punktu (np. osi toru, krawędzi nasypu, dna wykopu) w określonym układzie wysokościowym. Jest potrzebna do sprawdzenia zgodności robót z projektem, wyznaczania spadków oraz prowadzenia kontroli jakości robót ziemnych i podtorza.
Niwelację wykonuje się, gdy trzeba wyznaczyć lub skontrolować wysokości: przed rozpoczęciem robót (rozpoznanie terenu), w trakcie (kontrola warstw i spadków) oraz przy odbiorach (sprawdzenie niwelety, wysokości podtorza i innych elementów). To typowa praca kontrolna i tyczeniowa.
Pomiar liniowy dotyczy odległości (długości) między punktami, np. do wyznaczania wymiarów i długości odcinków. Pomiar wysokościowy dotyczy wysokości (rzędnych) i różnic wysokości. W praktyce często wykonuje się je łącznie, ale mierzą różne wielkości.
Tak, ale do innych celów niż wyznaczanie wysokości. Pomiary powierzchniowe wykorzystuje się np. do obliczeń powierzchni zajętych robót, zestawień terenów, rozliczeń lub analiz. Nie zastępują one pomiarów wysokościowych, gdy potrzebne są rzędne i spadki.
Częsty błąd to automatyczne kojarzenie geodezji wyłącznie z odległością lub kątem, bez sprawdzenia, co jest mierzone. Inny błąd to traktowanie "pomiarów sytuacyjnych" jako odpowiedzi na wszystko. Na egzaminie zawsze dopasuj typ pomiaru do wielkości: kąt, długość, wysokość, pole.
Pomiary wysokościowe pozwalają wykrywać odchyłki w profilu podłużnym i poprzecznym, osiadania oraz deformacje podtorza. Dzięki nim można planować podbijanie, regulacje i naprawy, a także kontrolować skuteczność wykonanych robót utrzymaniowych w czasie.
Skup się na podstawowych pojęciach: rodzaje pomiarów (kątowe, liniowe, wysokościowe), niwelacja, reper, osnowa, tyczenie, kontrola robót ziemnych. Ćwicz rozpoznawanie, jaka wielkość jest wyznaczana w zadaniu. To najszybsza metoda wyboru poprawnej odpowiedzi.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 83% zdających egzamin. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "Wysokość terenu (rzędna) wyznacza się pomiarami wysokościowymi.Pomiar kątowy dotyczy kierunków i kątów, liniowy – długości/odległości, a powierzchniowy – pól i zestawień powierzchni."

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Niwelacja (dostęp: 2026-02-27)
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Geodezja (dostęp: 2026-02-27)
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Pomiar (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z geodezji inżynieryjnej (dział: niwelacja i pomiary wysokościowe)
  • Instrukcje szkolne/branżowe dotyczące pomiarów sytuacyjno-wysokościowych na budowie
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych z kwalifikacji dotyczących organizacji robót na kolei (pomiary, dokumentacja, kontrola)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026

Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego