KWALIFIKACJA MOT2 - STYCZEŃ 2024

PYTANIE NR 31.
Podczas diagnostyki silnika spalinowego z zapłonem iskrowym ZI stwierdzono falowanie obrotów podczas wciskania pedału hamulca. Prawdopodobną przyczyną jest usterka
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Falowanie obrotów podczas wciskania hamulca w silniku ZI najczęściej wskazuje na problem z podciśnieniowym wspomaganiem hamulców.
Uszkodzone serwo, zawór zwrotny lub przewód podciśnienia mogą dopuszczać "lewe powietrze" do dolotu, chwilowo zubożając mieszankę i powodując niestabilny bieg jałowy.

Pełne wyjaśnienie:

Objaw "falowanie obrotów podczas wciskania pedału hamulca" jest silną wskazówką, że zmiana pracy silnika jest wywoływana przez układ wspomagania hamulców, a nie przez typową usterkę sterowania silnikiem.

Dlaczego prawidłowa jest odpowiedź: serwomechanizmu.
W wielu pojazdach stosuje się podciśnieniowe serwo hamulcowe zasilane podciśnieniem z kolektora dolotowego (lub z pompy podciśnienia). Wciśnięcie hamulca powoduje pracę serwa, a jeżeli serwo, przewód podciśnieniowy albo zawór zwrotny są nieszczelne, do układu dolotowego może zostać zassane dodatkowe, niemierzone powietrze. Taka nieszczelność działa jak "lewe powietrze" i może chwilowo zmieniać skład mieszanki, co na biegu jałowym objawia się falowaniem lub nawet tendencją do gaśnięcia.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe:

  • Układ ABS – ABS dotyczy regulacji ciśnienia hamowania kół i zwykle nie ma bezpośredniego wpływu na skład mieszanki ani na stabilność biegu jałowego. Sam fakt wciśnięcia hamulca nie powinien powodować falowania obrotów z powodu ABS.
  • Układ wtryskowy – usterki wtrysku mogą powodować nierówną pracę i falowanie, ale wtedy objaw jest typowo niezależny od wciskania hamulca. Warunek w pytaniu (pojawia się przy hamowaniu) kieruje diagnostykę na sprzężenie z podciśnieniem i serwem.
  • Sterowanie turbosprężarką – w silniku ZI problem sterowania doładowaniem mógłby wpływać na osiągi pod obciążeniem, ale nie jest typową przyczyną falowania obrotów wyzwalanego samym naciśnięciem hamulca, szczególnie na biegu jałowym.

Wskazówka egzaminacyjna: jeżeli objaw pojawia się po wykonaniu konkretnej czynności (np. hamowanie), szukaj układu, który jest wtedy aktywowany. W praktyce warto sprawdzić szczelność przewodu podciśnienia, działanie zaworu zwrotnego i reakcję obrotów po odłączeniu podciśnienia serwa (zgodnie z zasadami bezpieczeństwa i procedurą producenta).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Serwo hamulcowe (wspomaganie) zmniejsza siłę potrzebną do wciśnięcia pedału hamulca. W wersji podciśnieniowej wykorzystuje podciśnienie z dolotu (lub pompy), aby "dopomóc" kierowcy w wytworzeniu ciśnienia w układzie hamulcowym.
Najczęściej dlatego, że podczas pracy serwa do dolotu dostaje się dodatkowe, niekontrolowane powietrze (nieszczelne serwo, przewód lub zawór zwrotny). Silnik ZI na biegu jałowym jest wtedy wrażliwy na takie "lewe powietrze", co daje falowanie.
Możliwe objawy to: twardy pedał hamulca, wydłużona droga hamowania (większa siła nacisku), syczenie powietrza w okolicy serwa oraz niestabilne obroty silnika przy wciskaniu hamulca. Objawy zależą od skali nieszczelności.
Zwykle nie. ABS steruje ciśnieniem hamowania kół i aktywuje się w warunkach poślizgu podczas hamowania, a nie na postoju. Jeśli obroty falują po wciśnięciu hamulca na biegu jałowym, częściej winne jest podciśnienie serwa niż ABS.
W praktyce sprawdza się oględziny przewodu (pęknięcia, sparciała guma), szczelność połączeń i działanie zaworu zwrotnego. Pomocny bywa test dymem lub pomiar podciśnienia. Ważne jest zachowanie zasad bezpieczeństwa i procedur producenta.
To powietrze zasysane do dolotu poza przewidzianą drogą (np. przez nieszczelność), które nie jest prawidłowo uwzględniane przez układ sterowania silnikiem. Skutkiem może być zubożenie mieszanki, nierówna praca i falowanie obrotów, szczególnie na biegu jałowym.
Kluczowa jest zależność od hamowania: jeśli obroty zmieniają się głównie w momencie wciskania pedału hamulca, podejrzenie pada na serwo/podciśnienie. Usterki wtrysku częściej powodują nierówną pracę niezależnie od hamulca, np. stale na jałowym lub pod obciążeniem.
Często na biegu jałowym lub przy małym obciążeniu, gdy układ sterowania silnikiem ma mniejszy "zapas" na korekty składu mieszanki. Wtedy każde dodatkowe zasysanie powietrza (np. przy pracy serwa) może być odczuwalne jako falowanie lub spadek obrotów.
Najpierw sprawdza się: przewód podciśnienia (stan gumy i opasek), zawór zwrotny (czy trzyma kierunek przepływu) oraz szczelność samego serwa. Te elementy najczęściej odpowiadają za dopuszczanie powietrza i związane z tym zmiany pracy silnika.
Szukaj warunku wyzwalającego objaw (tu: naciśnięcie hamulca) i połącz go z układem, który wtedy pracuje. To ogranicza liczbę hipotez. Jeśli jedna odpowiedź dotyczy układu bezpośrednio aktywowanego przez czynność kierowcy, zwykle jest najbardziej prawdopodobna.
info

Statystycznie 54% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Źródła:

  • Wikipedia (EN): Brake booster – opis działania wspomagania podciśnieniowego i roli podciśnienia, https://en.wikipedia.org/wiki/Brake_booster - dostęp 2026-02-18
  • Wikipedia (PL): Serwo hamulcowe – opis zasady działania i powiązania z podciśnieniem, https://pl.wikipedia.org/wiki/Serwo_hamulcowe - dostęp 2026-02-18

Materiały:

  • Podręczniki/kompendia z diagnostyki silników ZI (dział: nieszczelności dolotu i objawy na biegu jałowym)
  • Materiały szkoleniowe z układów hamulcowych (dział: serwo podciśnieniowe, zawór zwrotny, testy szczelności)
  • Instrukcje serwisowe producentów pojazdów dotyczące sprawdzania wspomagania hamulców i podciśnienia

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego