W samochodowej prądnicy prądu przemiennego (alternatorze) napięcie wyjściowe powstaje w uzwojeniach stojana (statora). Wirnik (rotor) wytwarza pole magnetyczne (zwykle poprzez uzwojenie wzbudzenia), a podczas obrotu w stojanie indukuje się napięcie przemienne. Następnie jest ono prostowane w mostku diodowym i regulowane przez układ wzbudzenia/regulator.
Dlaczego poprawna jest odpowiedź: "Stator jest uszkodzony"?
Uszkodzenie uzwojeń stojana (np. przerwa, zwarcie międzyzwojowe, przebicie do masy) bezpośrednio ogranicza zdolność alternatora do wytworzenia właściwego napięcia i prądu. W praktyce może to objawiać się zaniżonym napięciem ładowania, wzrostem tętnień, przegrzewaniem się alternatora lub spadkiem wydajności pod obciążeniem.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?
- "Komutator jest uszkodzony." Komutator jest elementem typowym dla maszyn prądu stałego. Alternator samochodowy wykorzystuje pierścienie ślizgowe (w wielu konstrukcjach) i układ prostowniczy, a nie komutator, więc ta odpowiedź wskazuje na mylenie typów prądnic.
- "Rotor jest uszkodzony." Uszkodzenie rotora także może powodować brak lub spadek ładowania, ale pytanie wymaga wyboru najbardziej prawdopodobnej przyczyny spośród podanych. W ujęciu zasady działania to stator jest miejscem generacji napięcia wyjściowego, więc jego uszkodzenie jest bezpośrednim i typowym wyjaśnieniem zbyt niskiego napięcia generowanego przez prądnicę.
- "Prądnica jest przeładowana." Przeładowanie oznacza zwykle zbyt wysokie napięcie (nadmierne ładowanie akumulatora) wynikające np. z problemów regulacji, a nie brak osiągania prawidłowego napięcia. Nie pasuje do opisu "nie generuje odpowiedniego napięcia" rozumianego jako zaniżone.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach pojawia się "komutator" przy alternatorze, to zwykle jest to dystraktor sprawdzający, czy odróżniasz prądnicę DC od alternatora. Skup się na tym, gdzie powstaje napięcie i które elementy są charakterystyczne dla danej maszyny.
