Tlenek węgla (czad) jest gazem duszącym: wiąże się z hemoglobiną i ogranicza transport tlenu, co prowadzi do hipoksji tkanek. Dlatego objawy zatrucia są głównie ogólnoustrojowe (ból głowy, osłabienie, zawroty, nudności), a ich nasilenie zależy od stężenia i czasu narażenia.
Przy stężeniu 100 ppm typowym, realistycznym skutkiem u osób przebywających w pomieszczeniu przez dłuższy czas jest ból głowy po kilku godzinach ekspozycji. Taki opis pasuje do mechanizmu działania CO: objawy narastają stopniowo, a nie "natychmiast".
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- Brak skutków, stężenie jest bezpieczne – to zbyt kategoryczne. CO nie jest "bezpieczne" tylko dlatego, że wartość nie jest bardzo wysoka; przy dłuższej ekspozycji objawy mogą się pojawić i mogą być istotne klinicznie.
- Natychmiastowa utrata przytomności i zagrożenie życia – taki przebieg jest typowy raczej dla znacznie wyższych stężeń lub szczególnych warunków (długi czas, wysiłek, współistniejące choroby), ale przy 100 ppm nie jest to najbardziej prawdopodobny skutek "od razu".
- Podrażnienie oczu i dróg oddechowych – CO jest bezwonny i niedrażniący; podrażnienie bardziej kojarzy się z dymem pożarowym lub innymi gazami drażniącymi. W zatruciu CO dominują objawy neurologiczne i ogólne.
W praktyce ratowniczej informacja o wykryciu CO na poziomie 100 ppm powinna skłaniać do działań ukierunkowanych na eliminację narażenia (ewakuacja, przewietrzanie, odcięcie źródła, strefowanie) oraz do oceny poszkodowanych pod kątem wczesnych objawów, nawet jeśli nie doszło do utraty przytomności.
