W eksploatacji samoczynnej (pierwotnej) przepływ ropy z odwiertu jest możliwy dzięki temu, że w złożu istnieje zapas energii, który wytwarza różnicę ciśnień wymuszającą ruch płynu do otworu i ku powierzchni. Tę energię nazywa się ogólnie energią złożową i może ona wynikać m.in. z ciśnienia złożowego, obecności sprężonego gazu w złożu lub naporu wody w układzie złożowym. Kluczowe jest to, że źródło napędu znajduje się w samym złożu, a nie w zewnętrznym urządzeniu.
Odpowiedź "pod wpływem energii nagromadzonej w złożu." jest poprawna, bo opisuje dokładnie definicyjny mechanizm: złoże "samo" dostarcza energii potrzebnej do wypływu.
- "w wyniku nagazowania ropy na spodzie odwiertu." jest mylące: gaz może wpływać na warunki przepływu, ale w ujęciu ogólnym nie opisuje istoty eksploatacji samoczynnej. Samo "nagazowanie na spodzie" nie jest uniwersalnym wyjaśnieniem i może sugerować lokalne zjawisko w odwiercie, a nie energię złożową.
- "wykorzystując dużą rozszerzalność cieplną ropy." jest niepoprawne, ponieważ w praktyce wydobywczej nie traktuje się rozszerzalności cieplnej ropy jako podstawowego napędu wypływu w eksploatacji samoczynnej. O wypływie decyduje przede wszystkim bilans ciśnień i oporów przepływu.
- "pod naporem skał zalegających w warstwie stropowej złoża." jest niepoprawne: nacisk nadkładu wpływa na stan naprężeń w górotworze, ale nie jest bezpośrednim mechanizmem wymuszającym przepływ ropy do odwiertu w rozumieniu eksploatacji samoczynnej. Do przepływu potrzebna jest różnica ciśnień w układzie złożowym i w odwiercie.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawia się "eksploatacja samoczynna", szukaj odpowiedzi odwołującej się do energii/ciśnienia złożowego, a nie do efektów pobocznych w odwiercie czy wpływu temperatury.
