KWALIFIKACJA ELM3 - CZERWIEC 2009

PYTANIE NR 46.
Podczas kontroli sprawności układu sterowania urządzenia transportującego kształtki aluminiowe, w hali produkcyjnej o przekroczonym poziomie hałasu należy stosować
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przy przekroczonym poziomie hałasu podstawowym środkiem ochrony indywidualnej są ochronniki słuchu (np. nauszniki lub zatyczki), bo ograniczają dawkę hałasu docierającą do ucha.
Inne ŚOI, jak kask czy okulary, chronią przed innymi zagrożeniami i nie zastępują ochrony słuchu.

Pełne wyjaśnienie:

W opisie sytuacji kluczowa informacja to "hala produkcyjna o przekroczonym poziomie hałasu". Oznacza to, że występuje zagrożenie czynnikiem fizycznym, który przede wszystkim uszkadza narząd słuchu (mogą pojawić się czasowe lub trwałe ubytki słuchu, szumy uszne, zmęczenie oraz spadek koncentracji). Dlatego właściwym środkiem ochrony indywidualnej są ochronniki słuchu (nauszniki lub wkładki przeciwhałasowe), dobrane do warunków pracy i poprawnie użytkowane.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do wskazanego zagrożenia?

  • "kask ochronny" chroni głowę przed urazami mechanicznymi (np. uderzeniem, spadającym przedmiotem). Nie zmniejsza poziomu hałasu docierającego do ucha, więc nie rozwiązuje problemu przekroczeń hałasu.
  • "okulary ochronne" są przeznaczone do ochrony oczu przed odpryskami, pyłem lub rozbryzgami. W hałasie same w sobie nie zapewniają ochrony słuchu.
  • "rękawice dielektryczne" stosuje się w sytuacjach ryzyka porażenia prądem (prace przy instalacjach/urządzeniach elektrycznych pod napięciem lub w ich pobliżu zgodnie z procedurami). Sam fakt kontroli układu sterowania nie oznacza automatycznie konieczności rękawic dielektrycznych, a przede wszystkim nie odnoszą się one do zagrożenia hałasem.

W praktyce mechatronika podczas kontroli sprawności urządzeń transportowych dobór ŚOI powinien wynikać z identyfikacji zagrożeń (hałas, ruchome elementy, pyły, ostre krawędzie, energia elektryczna) oraz z oceny ryzyka na stanowisku. Jeśli dominującym czynnikiem w opisie jest przekroczony hałas, minimalnym, bezpośrednio adekwatnym środkiem ochrony są właśnie ochronniki słuchu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Ochronniki słuchu to środki ochrony indywidualnej (np. nauszniki lub wkładki), które zmniejszają poziom dźwięku docierającego do ucha. Stosuje się je tam, gdzie hałas jest wysoki lub przekracza dopuszczalne wartości, aby ograniczyć ryzyko uszkodzenia słuchu i poprawić bezpieczeństwo pracy.
Okulary chronią wzrok przed odpryskami i pyłem, a kask chroni głowę przed urazami mechanicznymi. Żaden z tych środków nie ogranicza dawki hałasu docierającej do ucha, więc nie zapobiega skutkom nadmiernego hałasu. Przy hałasie potrzebna jest ochrona słuchu.
Brak ochrony słuchu w warunkach nadmiernego hałasu może prowadzić do czasowego lub trwałego ubytku słuchu, szumów usznych oraz zmęczenia. Hałas pogarsza też koncentrację i komunikację, co zwiększa ryzyko błędów przy uruchamianiu i kontroli maszyn oraz ryzyko wypadku.
Dobór powinien uwzględniać poziom hałasu w strefie pracy, czas przebywania oraz wymagania komunikacyjne. W praktyce wybiera się ochronniki o odpowiednim tłumieniu (np. wg parametru SNR) i dopasowaniu do użytkownika. Zbyt słabe nie chronią, a zbyt mocne mogą utrudniać sygnały ostrzegawcze.
Rękawice dielektryczne stosuje się głównie przy pracach, gdzie istnieje ryzyko kontaktu z elementami pod napięciem i jest to przewidziane procedurą. Sama "kontrola sprawności" nie przesądza o takim ryzyku. W pytaniu kluczowe zagrożenie to hałas, więc wymagane są ochronniki słuchu.
Gdy w jednym zadaniu występuje kilka zagrożeń naraz, np. hałas oraz ryzyko odprysków, pyłu, uderzenia lub kontaktu z ostrymi krawędziami. Wtedy można jednocześnie stosować ochronniki słuchu, okulary, rękawice robocze i np. kask. ŚOI dobiera się do zagrożeń, nie "na stałe".
Nauszniki powinny szczelnie przylegać do głowy (bez przerw spowodowanych np. przez okulary o grubych zausznikach), a wkładki powinny być włożone zgodnie z instrukcją. Typowym sygnałem błędu jest wyraźnie słabe tłumienie. Warto też dbać o stan poduszek/uszczelek i czystość wkładek.
Hałas nie tylko szkodzi słuchowi, ale też utrudnia komunikację, słyszenie sygnałów ostrzegawczych i ocenę dźwięków pracy maszyny. Przy uruchamianiu i testach może to zwiększać ryzyko pomyłek oraz opóźniać reakcję na nieprawidłowości. Dlatego ochrona słuchu i organizacja pracy są kluczowe.
Najczęściej myli się ŚOI "ogólne" (kask, okulary) z tymi dobranymi do konkretnego czynnika (hałas → ochrona słuchu). Drugi błąd to wybór rękawic dielektrycznych zawsze, gdy pada słowo "sterowanie", mimo że zagrożenie może być inne. Klucz to analiza zagrożenia z treści.
Nie. Ochronniki słuchu są ważne, ale traktuje się je jako element ochrony pracownika, gdy nie da się wystarczająco ograniczyć hałasu innymi metodami. W praktyce dąży się też do rozwiązań technicznych i organizacyjnych (np. osłony, serwis, ograniczenie czasu ekspozycji), a ŚOI uzupełniają te działania.
info

Około 71% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Źródła:

  • Centralny Instytut Ochrony Pracy – Państwowy Instytut Badawczy (CIOP-PIB): strona tematyczna "Hałas" (informacje o zagrożeniach i ochronie). https://www.ciop.pl/ (dział: Zagrożenia → Hałas) - dostęp 2026-03-01
  • Państwowa Inspekcja Pracy: publikacje/poradniki dotyczące hałasu w pracy i profilaktyki (w tym stosowania ochronników słuchu). https://www.pip.gov.pl/ (wyszukiwarka serwisu: "hałas") - dostęp 2026-03-01
  • EU-OSHA (Europejska Agencja ds. Bezpieczeństwa i Zdrowia w Pracy): materiały "Noise at work" (ryzyko i środki zapobiegania, w tym ochronniki słuchu). https://osha.europa.eu/ (wyszukiwarka serwisu: "noise") - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe BHP zakładu pracy dotyczące hałasu i ŚOI
  • Poradniki CIOP-PIB o hałasie i ochronnikach słuchu
  • Instrukcje producentów ochronników słuchu (dobór SNR, sposób użytkowania)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego