KWALIFIKACJA ELE1 - TEST WIEDZY NR 5

PYTANIE NR 22.
Podczas montażu silnika elektrycznego musisz zmierzyć głębokość gniazda na łożysko. Które narzędzie wybierzesz do tego zadania?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Do pomiaru głębokości gniazda (np. pod łożysko) stosuje się głębokościomierz, bo jest przeznaczony do wyznaczania wymiarów w kierunku osiowym od powierzchni bazowej do dna otworu/gniazda.
Suwmiarka i mikrometry służą głównie do wymiarów zewnętrznych lub wewnętrznych, a nie typowo do głębokości.

Pełne wyjaśnienie:

W montażu silnika elektrycznego często kontroluje się wymiary elementów współpracujących z łożyskami, w tym głębokość gniazda łożyskowego (od powierzchni odniesienia do dna gniazda). Do takiego zadania właściwym wyborem jest głębokościomierz, ponieważ konstrukcyjnie jest przeznaczony do pomiarów głębokości: opiera się o płaszczyznę bazową, a trzpień/sonda wchodzi w głąb gniazda, co ułatwia uzyskanie powtarzalnego wyniku.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są gorsze w tym kontekście?

  • "Suwmiarka" jest przyrządem uniwersalnym do pomiarów zewnętrznych i wewnętrznych, a wiele modeli ma także pręt do pomiaru głębokości. W praktyce bywa więc używana do głębokości, ale nie jest to rozwiązanie najbardziej jednoznaczne: dokładność i powtarzalność pomiaru głębokości zależy od konstrukcji oraz sposobu oparcia o bazę. Na egzaminach zwykle oczekuje się wskazania przyrządu dedykowanego do głębokości.
  • "Mikrometr zewnętrzny" służy do pomiaru średnic/grubości zewnętrznych (np. wałka), a nie do pomiaru głębokości gniazda. Jego zakres pracy i sposób przykładania nie odpowiadają zadaniu.
  • "Mikrometr wewnętrzny" służy do pomiaru wymiarów wewnętrznych (np. średnicy otworu), a nie do wyznaczania odległości do dna gniazda. Mierzy "rozwarcie" między punktami/końcówkami pomiarowymi, a nie głębokość.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się słowo "głębokość", najpierw rozważ przyrządy dedykowane do głębokości (głębokościomierz). Gdy mowa o średnicy otworu – typowo przyrządy do wymiarów wewnętrznych (np. mikrometr wewnętrzny), a o średnicy wału – do wymiarów zewnętrznych (mikrometr zewnętrzny).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Głębokościomierz to przyrząd pomiarowy przeznaczony do mierzenia głębokości otworów, gniazd i rowków. Opiera się o powierzchnię bazową, a sonda/trzpień dosuwa się do dna gniazda, dzięki czemu można odczytać wymiar w osi "w głąb" elementu.
Najczęściej wykonuje się pomiar od płaszczyzny odniesienia (np. czoła oprawy) do dna gniazda, używając głębokościomierza. Ważne jest pewne oparcie podstawy przyrządu o bazę, prostopadłe ustawienie sondy oraz kilka pomiarów kontrolnych dla powtarzalności.
Ponieważ jest to przyrząd dedykowany do pomiarów głębokości: ma konstrukcję ułatwiającą oparcie o powierzchnię bazową i dosunięcie trzpienia do dna gniazda. Zwykle daje bardziej jednoznaczny i powtarzalny pomiar niż użycie przyrządów "przy okazji".
Często tak, bo wiele suwmiarek ma pręt do pomiaru głębokości. Jednak wynik zależy od tego, czy suwmiarka jest stabilnie oparta o bazę i czy pręt nie pracuje pod kątem. W zadaniach egzaminacyjnych zwykle oczekuje się wskazania przyrządu specjalizowanego, czyli głębokościomierza.
Mikrometr zewnętrzny służy do pomiaru wymiarów zewnętrznych (np. średnicy wału). Mikrometr wewnętrzny służy do pomiaru wymiarów wewnętrznych (np. średnicy otworu). Żaden z nich nie jest typowym przyrządem do pomiaru głębokości gniazda.
Najczęstsze błędy to: brak czystej powierzchni bazowej (opiłki, smar), oparcie przyrządu na krawędzi zamiast na płaszczyźnie, ustawienie sondy pod kątem oraz zbyt duży nacisk. Warto wykonać kilka odczytów w różnych miejscach i porównać wyniki.
Pomiar wykonuje się m.in. przed osadzeniem łożyska (kontrola zgodności elementu), po obróbce/regeneracji oprawy, po demontażu gdy podejrzewa się zużycie, oraz kontrolnie podczas składania, aby upewnić się, że elementy dystansowe i osadzenia zapewnią prawidłowe położenie łożyska.
Najpierw ustal rodzaj wymiaru: zewnętrzny, wewnętrzny czy głębokość. Następnie dobierz przyrząd dedykowany (np. głębokościomierz do głębokości). Dopiero na końcu rozważ przyrządy uniwersalne (np. suwmiarka), gdy dokładność i warunki pomiaru na to pozwalają.
To obrobione miejsce w oprawie/tarczy łożyskowej, w którym osadza się pierścień zewnętrzny łożyska. Wymiary gniazda (średnica, głębokość, prostopadłość, stan powierzchni) wpływają na prawidłowe osadzenie, trwałość łożyska i pracę całego silnika.
Ułóż mapę: jaki wymiar → jaki przyrząd (zewnętrzny, wewnętrzny, głębokość). Ćwicz rozpoznawanie przyrządów i ich zastosowań na zdjęciach oraz w krótkich opisach zadań montażowych. Zwracaj uwagę na słowa-klucze typu "średnica", "otwór", "głębokość".
info

Około 67% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Głębokościomierz" — https://pl.wikipedia.org/wiki/G%C5%82%C4%99boko%C5%9Bciomierz (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL): "Suwmiarka" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Suwmiarka (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL): "Mikrometr (przyrząd)" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Mikrometr_(przyrz%C4%85d) (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z metrologii warsztatowej (przyrządy pomiarowe i ich zastosowania)
  • Instrukcje producentów przyrządów pomiarowych (głębokościomierze, suwmiarki, mikrometry)
  • Materiały szkolne z montażu łożysk i pasowań (gniazda, wały, osadzenia)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego