KWALIFIKACJA DRM8 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 15.
Podczas obróbki deski sosnowej na strugarce wyrówniarce wypadł zepsuty sęk o średnicy ok. 2 cm. W celu wykonania wstawki należy w miejscu sęka wywiercić otwór za pomocą wiertła
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wstawka po wypadniętym sęku wymaga wykonania regularnego gniazda o stałej średnicy, aby element wklejany dobrze przylegał na całym obwodzie. Dlatego właściwe jest wiertło dające otwór walcowy. Wiertło łyżkowe jest typowo do prostszych prac i może dawać gorszą jakość prowadzenia oraz krawędzi otworu w porównaniu do rozwiązania "walcowego".

Pełne wyjaśnienie:

W naprawach miejscowych tarcicy (np. po wypadniętym, zepsutym sęku) celem jest przygotowanie gniazda, w które da się wkleić wstawkę o powtarzalnym kształcie. Żeby połączenie było szczelne i wytrzymałe, potrzebujesz otworu o stałej średnicy i prostych ściankach, czyli otworu walcowego. Taki kształt pozwala dopasować wstawkę (np. kołek lub wklejkę) tak, aby miała równomierny kontakt z klejem na całym obwodzie.

Odpowiedź "walcowego" jest więc zgodna z logiką technologii: jeśli wstawka ma mieć regularny przekrój i dać się łatwo dopasować oraz obrobić po wklejeniu (wyrównanie powierzchni, dalsze struganie/szlifowanie), gniazdo również powinno być regularne.

Pozostałe propozycje są problematyczne głównie z dwóch powodów:

  • "cylindrycznego całkowitego" oraz "cylindrycznego piłkowanego" nie są w pytaniu jednoznacznie zdefiniowane jako powszechnie rozróżniane typy wierteł w kontekście wykonania gniazda pod wstawkę, więc mogą wprowadzać zamieszanie terminologiczne zamiast sprawdzać umiejętność doboru narzędzia.
  • "łyżkowego" wskazuje na wiertło łyżkowe, które bywa używane w drewnie, ale nie jest typowym wyborem do precyzyjnego, powtarzalnego gniazda pod wstawkę, gdzie liczy się geometria i jakość ścianki otworu.

W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać regułę: jeśli trzeba wkleić element o stałym przekroju, najpierw wykonuje się gniazdo o takim samym, regularnym kształcie. W tym zadaniu oznacza to gniazdo walcowe i narzędzie, które taki otwór zapewnia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wstawka to dopasowany element drewna (np. kołek lub wklejka), którym uzupełnia się ubytek po sęku lub inną wadę. Jej zadaniem jest przywrócenie ciągłości materiału i umożliwienie dalszej obróbki oraz uzyskania lepszego wyglądu powierzchni.
Gniazdo powinno mieć regularny kształt, stałą średnicę (lub stałe wymiary) i możliwie gładkie ścianki, aby wstawka dobrze przylegała i miała równomierną warstwę kleju. Zbyt nieregularny otwór utrudnia dopasowanie i osłabia połączenie.
Otwór walcowy ma prostą geometrię i pozwala zastosować wstawkę o powtarzalnym przekroju. Dzięki temu łatwiej uzyskać dokładne dopasowanie, przewidywalną szczelinę na klej i stabilne osadzenie. To ogranicza ryzyko wyrwania wstawki podczas dalszej obróbki.
Zepsuty sęk bywa spękany, kruchy, z widocznymi szczelinami wokół lub z objawami próchnicy. Podczas strugania może się wykruszać lub odpaść, zostawiając ubytek. W praktyce ocenia się to wzrokowo i przez próbę obróbki oraz kontrolę jakości powierzchni.
Może być używane do prostych prac w drewnie, ale do napraw wymagających powtarzalnego, dokładnego gniazda pod wstawkę zwykle lepsze są narzędzia zapewniające stabilne prowadzenie i regularną geometrię otworu. Na egzaminie kluczowy jest wybór narzędzia pod kształt wstawki.
Najczęstsze błędy to wybór wiertła "bo często się go używa", bez analizy wymaganego kształtu otworu, oraz mylenie nazw (walcowe vs cylindryczne). Zdarza się też ignorowanie celu: jeśli wstawka ma być regularna, gniazdo również musi być regularne.
W praktyce dąży się do oczyszczenia ubytku z luźnych włókien, wykonania regularnego gniazda o stałym wymiarze, przymiarki wstawki "na sucho" i dopiero potem klejenia. Ważna jest kontrola kierunku włókien i późniejsze wyrównanie powierzchni po związaniu kleju.
Średnicę dobiera się tak, aby usunąć całą strefę osłabioną wokół sęka i uzyskać zdrowe ścianki gniazda, ale jednocześnie nie powiększać ubytku nadmiernie. W praktyce wymaga to oceny materiału; w zadaniach testowych zwykle chodzi o zasadę doboru typu otworu/narzędzia.
Tak, ma znaczenie dla pracy drewna, wyglądu i obróbki. Zwykle dąży się do możliwie zgodnego ułożenia włókien z otaczającym materiałem, aby ograniczyć różnice w skrawaniu i chłonności wykończenia. Niezgodność może ujawnić się po bejcowaniu lub lakierowaniu.
Najpierw ustal cel: jaki kształt ma mieć gniazdo i jaki element ma do niego pasować. Potem dopasuj narzędzie do geometrii (walcowy otwór → narzędzie dające walcowy otwór). Nie sugeruj się "najbardziej znajomą" nazwą, tylko funkcją i kształtem.
info

Statystycznie 45% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Wstawka po wypadniętym sęku wymaga wykonania regularnego gniazda o stałej średnicy, aby element wklejany dobrze przylegał na całym obwodzie."

Materiały:

  • Instrukcje producentów wierteł do drewna (karty katalogowe i opisy zastosowań)
  • Podręczniki/instrukcje szkolne dotyczące obróbki wiórowej drewna (wiercenie i dobór narzędzi)
  • Materiały BHP i DTR dla wiertarek oraz obrabiarek do drewna (zasady doboru osprzętu i bezpiecznej pracy)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego