KWALIFIKACJA DRM8 - TEST WIEDZY NR 5

PYTANIE NR 5.
Podczas obróbki drewna zauważyłeś, że na powierzchni materiału pojawiają się niewielkie ubytki. Jakie uszkodzenie najprawdopodobniej zaobserwowałeś?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wykruszenie to drobne wyszczerbienia i ubytki materiału na powierzchni, często widoczne po obróbce (np. skrawaniem), gdy fragmenty drewna "odpryskują". Sęk jest cechą budowy drewna, zgnilizna to rozkład biologiczny, a pęknięcie ma formę szczeliny, nie ubytku.

Pełne wyjaśnienie:

Określenie "niewielkie ubytki na powierzchni materiału" najbardziej odpowiada uszkodzeniu typu wykruszenie. Wykruszenie polega na tym, że z powierzchni odrywają się drobne fragmenty drewna, przez co powstają małe wyszczerbienia (lokalne braki materiału). Taki efekt bywa obserwowany po obróbce, gdy drewno jest podatne na wyrywanie włókien lub gdy warunki obróbki sprzyjają odpryskom.

Pozostałe odpowiedzi opisują inne zjawiska:

  • Sęk jest naturalną cechą drewna związaną z miejscem po gałęzi. Może wpływać na wygląd i obróbkę, ale sam w sobie nie jest "ubytkiem" powstałym na powierzchni wskutek wykruszenia.
  • Zgnilizna oznacza uszkodzenie biologiczne (rozkład struktury drewna). Jej objawy to m.in. zmiana barwy, kruchość, ubytki mogą się pojawić wtórnie, ale typowy opis to nie "niewielkie ubytki" po obróbce, tylko cechy degradacji materiału.
  • Pęknięcie jest szczeliną wzdłuż lub w poprzek włókien. W pęknięciu materiał zwykle "rozchodzi się" tworząc przerwę, a nie drobne wyszczerbienia i braki punktowe w powierzchni.

W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać prostą wskazówkę: ubytki/odpryski/wyszczerbienia kojarz z wykruszeniem, a szczeliny z pęknięciami. Jeśli opis dotyczy cechy wrośniętej w drewno (np. po gałęzi), to bardziej pasuje sęk, a jeśli materiał jest "zniszczony" i zmienia się jego struktura, to rozważ zgniliznę.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wykruszenie to drobne wyszczerbienia, czyli lokalne ubytki materiału na powierzchni drewna. Powstają, gdy małe fragmenty drewna odrywają się podczas obróbki lub użytkowania. W ocenie jakości rozpoznasz je jako "odpryski" i nierówne, punktowe braki.
Wykruszenie daje małe ubytki i wyszczerbienia (brak fragmentu powierzchni). Pęknięcie to szczelina lub rozwarstwienie, w którym materiał się rozchodzi, ale nie musi ubywać. Patrz na kształt: ubytek vs linia/szczelina.
Ubytki po struganiu często wynikają z wyrywania włókien: drewno jest niejednorodne, a warunki skrawania sprzyjają odpryskom. Znaczenie mogą mieć też cechy materiału (układ słojów, sęki), stan ostrza oraz ustawienia pracy maszyny. Objawem bywa właśnie wykruszenie.
Sęk to miejsce po gałęzi, czyli naturalna cecha budowy drewna. Może zmieniać wygląd, twardość i przebieg włókien, ale zwykle nie jest opisywany jako "ubytek" powstały na powierzchni w trakcie obróbki. To raczej wtrącenie/fragment o innej strukturze.
Zgnilizna wiąże się z degradacją materiału: zmienia się barwa, zapach, struktura i wytrzymałość, a drewno może się kruszyć "chorobowo". Wykruszenie to głównie lokalne odpryski/ubytki powierzchniowe. Jeśli problemem jest cała struktura drewna, bardziej pasuje zgnilizna.
Częsty błąd to wybór odpowiedzi po brzmieniu słowa, bez porównania cech (np. "ubytek" utożsamiany z pęknięciem). Inny błąd to mylenie cech naturalnych (sęk) z uszkodzeniami po obróbce. Pomaga patrzenie na kształt defektu: szczelina, ubytek, przebarwienie.
Tak, w praktyce tępy lub uszkodzony element tnący może sprzyjać pogorszeniu jakości powierzchni i powstawaniu odprysków. Wtedy zamiast czystego cięcia rośnie ryzyko wyrywania włókien. Na egzaminie nie trzeba znać parametrów, ale warto kojarzyć związek narzędzie–jakość powierzchni.
Ubytki to zmiana geometrii powierzchni: czujesz nierówność, brakuje fragmentu materiału, widać wyszczerbienie. Przebarwienia zmieniają kolor, ale powierzchnia może pozostać gładka. W pytaniach egzaminacyjnych słowo "ubytek" zwykle kieruje na uszkodzenia typu wykruszenie.
Sęk zmienia przebieg włókien i lokalną twardość, więc w jego okolicy łatwiej o pogorszenie jakości obróbki (np. wyrywanie włókien). To jednak wciąż nie znaczy, że "sęk" jest nazwą ubytku. Na egzaminie rozróżniaj: sęk jako cecha materiału, ubytki jako uszkodzenie.
Najlepiej pracować na zdjęciach i krótkich opisach objawów: ubytek, szczelina, przebarwienie, rozmiękczenie. Twórz własne fiszki: "wykruszenie = wyszczerbienia", "pęknięcie = szczelina", "sęk = miejsce po gałęzi", "zgnilizna = degradacja biologiczna". To przyspiesza decyzję na teście.
info

Statystycznie 55% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że wykruszenie to drobne wyszczerbienia i ubytki materiału na powierzchni, często widoczne po obróbce (np. skrawaniem), gdy fragmenty drewna "odpryskują".

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Wady_drewna - dostęp 2026-03-01
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/S%C4%99k_(drewno) - dostęp 2026-03-01
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Zgnilizna - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z technologii drewna oraz obróbki skrawaniem drewna (działy: wady drewna, jakość powierzchni)
  • Instrukcje/DTR maszyn do strugania i frezowania (objawy niewłaściwej obróbki, diagnostyka jakości)
  • Atlasy/albumy wad drewna i przykładów defektów powierzchniowych (materiały dydaktyczne szkół branżowych)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego