KWALIFIKACJA TKO8 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 20.
Podczas obserwacji wyjeżdżającego pociągu zauważono, że koła jednej z osi nie kręcą się, tylko jadą w poślizgu. Należy wówczas
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Koła jadące w poślizgu (brak obrotu jednej osi) oznaczają poważną awarię taboru i bezpośrednie zagrożenie bezpieczeństwa ruchu.
W takiej sytuacji priorytetem jest natychmiastowe przerwanie jazdy, bo zwłoka (do następnej stacji lub samo powiadomienie) może doprowadzić do wykolejenia lub pożaru.

Pełne wyjaśnienie:

Jeżeli podczas obserwacji wyjeżdżającego pociągu widać, że koła jednej z osi nie obracają się i "jadą w poślizgu", jest to sygnał poważnej nieprawidłowości technicznej. Taki objaw bywa związany m.in. z przegrzaniem maźnicy (tzw. hot box) albo z zablokowanym układem hamulcowym. W obu przypadkach rośnie ryzyko iskrzenia, nadmiernego nagrzewania elementów, uszkodzeń powierzchni tocznej koła oraz w skrajnym przypadku wykolejenia lub pożaru.

Dlatego właściwą reakcją jest zatrzymać wyjeżdżający pociąg. W praktyce oznacza to podjęcie działań prowadzących do jak najszybszego zatrzymania składu (np. nadanie sygnału alarmowego lub skuteczne powiadomienie maszynisty tak, aby zatrzymanie nastąpiło bez zbędnej zwłoki). Kluczowe jest tu zastosowanie nadrzędnej zasady: w razie zauważenia zagrożenia bezpieczeństwa ruchu kolejowego należy niezwłocznie działać tak, aby zagrożenie usunąć lub ograniczyć.

Pozostałe propozycje są nieprawidłowe, ponieważ zakładają zwłokę. "Zatrzymać pociąg na następnej stacji" pozostawia skład w ruchu mimo widocznego uszkodzenia, a każde kolejne metry mogą pogłębiać awarię. "Powiadomić dyżurnego ruchu najbliższej stacji węzłowej" lub "najbliższej stacji posiadającej tory do ostawiania wagonów" może być czynnością uzupełniającą organizację działań po zatrzymaniu, ale nie zastępuje natychmiastowego przerwania jazdy. Samo przekazanie informacji, bez wywołania zatrzymania, nie eliminuje ryzyka.

  • Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się objaw sugerujący bezpośrednie zagrożenie (np. poślizg kół, dym, płomienie, uszkodzenia zagrażające wykolejeniem), właściwa odpowiedź zwykle dotyczy natychmiastowego zatrzymania, a nie "dojazdu do stacji".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To sytuacja, w której koło nie obraca się jak powinno, tylko ślizga się po szynie. Wskazuje to na ciężką usterkę (np. zablokowany hamulec lub problem łożyska), która może szybko doprowadzić do przegrzania, uszkodzeń koła i zagrożenia wykolejeniem.
Zwłoka oznacza dalszą jazdę z usterką, która może się gwałtownie pogłębiać. Poślizg powoduje tarcie i wzrost temperatury, a skutkiem mogą być uszkodzenia zestawu kołowego, pożar lub wykolejenie. Priorytetem jest bezpieczeństwo, więc właściwe jest przerwanie jazdy bez zwłoki.
Najczęściej są to: przegrzewanie elementów, iskrzenie, szybkie zużycie powierzchni tocznej koła, możliwość uszkodzenia łożysk/maźnicy oraz ryzyko wykolejenia. To typowy sygnał awarii, której nie wolno "przeczekać" do dogodnej stacji.
To potoczne określenie przegrzania maźnicy/łożyska zestawu kołowego. Może objawiać się m.in. dymem, zapachem, iskrzeniem albo poślizgiem kół. Taki stan jest niebezpieczny, bo może doprowadzić do uszkodzenia osi i zagrożenia dla bezpieczeństwa ruchu.
Nie. Powiadomienie może być elementem działań organizacyjnych, ale nie usuwa zagrożenia, jeśli pociąg nadal jedzie z usterką. W pierwszej kolejności trzeba doprowadzić do zatrzymania pociągu, a następnie przekazać informacje, aby zorganizować dalsze postępowanie i zabezpieczenie ruchu.
Gdy zauważona nieprawidłowość może bezpośrednio doprowadzić do wykolejenia, pożaru, zerwania pociągu lub innego zdarzenia groźnego dla ludzi i infrastruktury. Poślizg nieobracającego się koła jest typowym przykładem takiej sytuacji, bo wiąże się z gwałtowną degradacją elementów jezdnych.
Najczęściej wybierają odpowiedzi "organizacyjne" (powiadomienie, dojazd do stacji), bo brzmią spokojniej i "proceduralnie". To błąd, gdy objaw oznacza bezpośrednie zagrożenie. W takich zadaniach trzeba rozpoznać sygnał alarmowy i wskazać działanie natychmiastowe.
Kluczowe jest pytanie: czy dalsza jazda może szybko doprowadzić do wypadku lub ciężkich uszkodzeń. Objawy takie jak poślizg koła, dym, płomienie, silne iskrzenie lub elementy grożące odpadnięciem zwykle wymagają natychmiastowego zatrzymania. Drobne nieprawidłowości bez ryzyka nagłego pogorszenia mogą być zgłaszane do najbliższego punktu.
Ponieważ sugerują, że ważniejsza jest logistyka (węzeł, tory odstawcze) niż przerwanie zagrożenia. W przypadku objawu groźnej awarii priorytetem jest zatrzymanie składu, a dopiero potem wybór miejsca odstawienia czy dalszej obsługi. Egzamin często sprawdza właśnie hierarchię działań.
Ucz się rozpoznawania typowych objawów awarii (poślizg kół, dym, iskrzenie, nienaturalne odgłosy, luźne elementy) i przyporządkowuj im właściwą reakcję. Zapamiętaj zasadę: gdy występuje ryzyko bezpośredniego zagrożenia, właściwym działaniem jest jak najszybsze zatrzymanie pociągu i dopiero potem działania informacyjne.
info

Statystycznie 48% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Materiały:

  • Instrukcja o prowadzeniu ruchu pociągów Ir-1 (części dot. obserwacji pociągów i postępowania w zagrożeniu)
  • Materiały szkoleniowe z bezpieczeństwa ruchu kolejowego dla posterunków ruchu
  • Szkolenia/opracowania o typowych uszkodzeniach taboru widocznych w obserwacji (maźnice, hamulce, zestawy kołowe)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego