KWALIFIKACJA ELE1 - TEST WIEDZY NR 5

PYTANIE NR 36.
Podczas obsługi silnika elektrycznego zauważyłeś, że jego wydajność spadła. Po przeprowadzeniu diagnostyki, stwierdziłeś, że problemem jest uszkodzony wirnik. Jaki krok powinieneś podjąć jako następny?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Jeżeli diagnostyka wskazuje na uszkodzony wirnik, to przywrócenie sprawności wymaga działania właśnie na tym elemencie. Spośród odpowiedzi tylko montaż nowego wirnika odpowiada rozpoznanej przyczynie spadku parametrów pracy; wymiana statora, silnika lub transformatora nie wynika z diagnozy.

Pełne wyjaśnienie:

W silniku elektrycznym wirnik jest częścią ruchomą, która współpracuje ze stojanem i odpowiada za wytworzenie momentu oraz przeniesienie energii na wał. Jeżeli w wyniku diagnostyki ustalono, że przyczyną spadku parametrów pracy (np. momentu, prędkości, stabilności obrotów) jest uszkodzony wirnik, logicznym "następnym krokiem" jest usunięcie tej konkretnej przyczyny.

Prawidłowa odpowiedź: montaż nowego wirnika. To działanie jest bezpośrednio powiązane z rozpoznaniem usterki: uszkodzony element zostaje zastąpiony sprawnym, co w typowym ujęciu przywraca możliwość poprawnej pracy silnika (oczywiście przy założeniu, że pozostałe podzespoły są sprawne).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe:

  • Zamontować nowy silnik – to rozwiązanie "największego kalibru", które nie wynika z samej informacji o uszkodzonym wirniku. Może być decyzją ekonomiczną w praktyce, ale pytanie nie prosi o analizę opłacalności, tylko o krok wynikający z diagnozy.
  • Zamontować nowy stator – stojan jest innym podzespołem niż wirnik. Wymiana statora nie usuwa bezpośrednio usterki zlokalizowanej w wirniku.
  • Zamontować nowy transformator – transformator nie jest standardowym elementem konstrukcyjnym silnika. Jego wymiana nie adresuje uszkodzenia wirnika.

Na egzaminie warto pamiętać zasadę: jeżeli w treści podano jednoznaczną diagnozę uszkodzonego elementu, wybieraj czynność skierowaną na ten element, a nie na inne części układu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wirnik to część ruchoma silnika, połączona z wałem. Współpracuje z polem magnetycznym stojana i dzięki temu wytwarza moment obrotowy. Uszkodzenia wirnika często wpływają na spadek momentu, nierówną pracę, drgania lub problemy z rozruchem.
Typowe objawy to spadek momentu, nierówne obroty, wzrost drgań, przegrzewanie, nietypowe dźwięki oraz nieprawidłowy pobór prądu. Same objawy nie przesądzają przyczyny, dlatego potrzebna jest diagnostyka, aby odróżnić usterkę wirnika od problemów stojana lub łożysk.
Stojan i wirnik to różne podzespoły pełniące inne funkcje. Jeżeli diagnoza wskazuje wirnik, to wymiana statora nie usuwa pierwotnej przyczyny. Wymianę statora rozważa się, gdy badania potwierdzą jego uszkodzenie (np. zwarcia uzwojeń), a nie "na wszelki wypadek".
Nie zawsze. W praktyce możliwa bywa regeneracja (zależnie od typu silnika i rodzaju uszkodzenia) albo wymiana całego silnika, gdy naprawa jest nieopłacalna. W pytaniu egzaminacyjnym decyzja jest uproszczona: skoro wskazano uszkodzony wirnik, właściwy krok to działanie dotyczące wirnika.
Często pojawia się mylenie pojęć "wirnik" i "stojan" (podobna tematyka), a także wybór "wymienić cały silnik", bo wydaje się to najprostsze. Innym błędem jest wskazywanie elementów niezwiązanych konstrukcyjnie z silnikiem (np. transformatora) pod wpływem skojarzeń.
W praktyce stosuje się pomiary elektryczne i mechaniczne oraz obserwację objawów pracy. Usterki stojana dotyczą zwykle uzwojeń i izolacji, a wirnika – części ruchomej oraz elementów wirujących. Kluczowe jest, że w zadaniu diagnoza jest już podana, więc wybór odpowiedzi ma wynikać z tej informacji.
W typowej konstrukcji silnika transformator nie jest jego częścią, więc sama wymiana transformatora nie usuwa uszkodzenia wirnika. Problemy z zasilaniem mogą wpływać na pracę silnika, ale w pytaniu jednoznacznie wskazano uszkodzony wirnik jako przyczynę, więc należy skupić się na nim.
Zwykle wykonuje się bezpieczne wyłączenie i zabezpieczenie napędu, demontaż osłon, ocenę stanu łożysk i współpracujących elementów oraz potwierdzenie diagnozy. Dopiero potem planuje się wymianę lub regenerację wirnika. Na egzaminie jednak pytanie dotyczy kolejnego kroku po diagnozie.
Rozważa się to, gdy koszt i czas naprawy są wysokie, a dostępność części niska lub gdy uszkodzenia są rozległe. Może też decydować wymagana niezawodność i czas przestoju. W zadaniach testowych trzeba jednak trzymać się logiki: diagnoza "wirnik" → czynność "wirnik".
Traktuj diagnozę jako fakt i wybieraj odpowiedź, która bezpośrednio usuwa wskazaną przyczynę. Unikaj "nadmiarowych" działań (np. wymiana całego urządzenia), jeśli nie są wymagane w treści. Sprawdź też, czy dystraktory nie dotyczą innych podzespołów, które nie zostały wskazane jako uszkodzone.
info

Około 70% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Jeżeli diagnostyka wskazuje na uszkodzony wirnik, to przywrócenie sprawności wymaga działania właśnie na tym elemencie."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z elektromechaniki dotyczące budowy i działania maszyn elektrycznych (rozdziały o silnikach)
  • Instrukcje serwisowe producentów silników (procedury demontażu i oceny stanu wirnika)
  • Materiały dydaktyczne szkoły/CKZ z kwalifikacji dotyczące obsługi i diagnozowania maszyn elektrycznych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego