W pytaniu kluczowy jest warunek: gleba zawiera azot, a mimo to rośliny po zastosowaniu nawozu wykazują objawy niedoboru azotu. Taki przypadek dobrze opisuje zjawisko niedoboru indukowanego – składnik (N) jest w środowisku, ale roślina zaczyna go potrzebować więcej, niż jest w danym momencie dostępne.
Dlaczego poprawna jest odpowiedź: nawóz zawierający tylko fosfor?
Fosfor (P) sprzyja rozwojowi systemu korzeniowego i przyspiesza wzrost oraz procesy energetyczne. Gdy podasz wysoką dawkę nawozu fosforowego, roślina może wejść w fazę intensywniejszego wzrostu, co zwiększa zapotrzebowanie na azot (potrzebny m.in. do syntezy białek i chlorofilu). Jeśli tempo pobierania N nie nadąży za nowym tempem wzrostu, pojawią się symptomy typowe dla niedoboru azotu (np. chloroza, bladozielona barwa, zahamowanie wzrostu), mimo że azot w glebie występuje.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- Nawóz zawierający azot, fosfor i potas (NPK) – dostarcza azot bezpośrednio, więc co do zasady powinien ograniczać ryzyko niedoboru N w porównaniu z nawozem bezazotowym. Objawy niedoboru N po NPK mogą się zdarzyć, ale nie jest to "najbardziej prawdopodobny" wybór w scenariuszu o indukcji przez brakujący bodziec fosforowy bez N.
- Nawóz zawierający tylko potas – potas (K) reguluje gospodarkę wodną i wiele procesów fizjologicznych, ale zwykle nie stymuluje wzrostu w taki sposób jak fosfor, który typowo "podnosi" zapotrzebowanie na azot. Nadmiar K częściej wiąże się z antagonizmami wobec innych kationów (np. Mg, Ca), a nie z typową indukcją niedoboru N.
- Nawóz zawierający azot i potas (NK) – zawiera azot, więc powinien zmniejszać prawdopodobieństwo wystąpienia objawów niedoboru N wynikających z niedostarczenia tego składnika. Nie pasuje do mechanizmu "zwiększonego zapotrzebowania na N" po bodźcu fosforowym.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się informacja o tym, że składnik jest w glebie, a objawy i tak występują, szukaj w odpowiedziach czynnika, który mógł zwiększyć zapotrzebowanie lub zaburzyć równowagę pokarmową, a nie tylko "nie dostarczyć" danego pierwiastka.
