KWALIFIKACJA GIW13 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 13.
Podczas opróbowania warstwy skał zbiornikowych otrzymano wykres zmian ciśnienia dennego. Jakie wartości, w podanym przedziale od punktu D do punktu E, przyjmuje krzywa odbudowy ciśnienia?
Ilustracja przedstawia wykres zmian ciśnienia dennego w czasie, co jest związane z procesem opróbowania warstwy skał
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odcinek D–E przedstawia odbudowę ciśnienia dennego po zamknięciu odwiertu. Z wykresu punkt D znajduje się na poziomie ok. 15–16 MPa, a punkt E na stabilnym plateau 25 MPa. Zatem krzywa odbudowy w tym przedziale przyjmuje wartości od ok. 15 MPa do 25 MPa.

Pełne wyjaśnienie:

W opróbowaniu warstwy skał zbiornikowych wykres p(t) pokazuje, jak zmienia się ciśnienie denne w czasie. Kluczowe jest rozpoznanie etapów testu:

  • Faza przepływu (produkcji) obniża ciśnienie denne względem ciśnienia złożowego.
  • Faza odbudowy zaczyna się po zamknięciu odwiertu (shut-in) – przepływ ustaje, a ciśnienie denne rośnie i dąży do wartości złożowej.

Na wykresie punkt D oznacza koniec fazy przepływu, czyli moment, w którym ciśnienie jest jeszcze obniżone. Punkt E leży na poziomie ustabilizowanym (plateau), który odpowiada w przybliżeniu ciśnieniu złożowemu osiągniętemu po odbudowie.

Odcinek D–E to właśnie krzywa odbudowy: wartości ciśnienia na tej krzywej zaczynają się w pobliżu odczytu dla punktu D (około 15–16 MPa) i rosną aż do odczytu dla punktu E (25 MPa). Dlatego poprawnym zakresem wartości w przedziale D–E jest 15–25 MPa.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 12–14 MPa oraz 10–12 MPa: to zakresy zbyt niskie – nie obejmują odczytu punktu E (25 MPa), a nawet nie pasują do położenia punktu D.
  • 26–28 MPa: to zakres zbyt wysoki – punkt E jest na poziomie 25 MPa, więc krzywa w odcinku D–E nie osiąga 26 MPa.

W praktyce, przy odczycie z wykresu, należy zawsze sprawdzić: jednostkę osi (MPa), podziałkę (np. co 2 MPa) oraz to, czy odczyty dotyczą właściwego odcinka krzywej (między wskazanymi punktami).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Krzywa odbudowy ciśnienia to przebieg wzrostu ciśnienia dennego po zamknięciu odwiertu. Po ustaniu przepływu ciśnienie rośnie od wartości obniżonej podczas produkcji do poziomu zbliżonego do ciśnienia złożowego (często widocznego jako plateau).
W fazie przepływu ciśnienie denne jest zwykle obniżone i może spadać lub utrzymywać się na niższym poziomie. Faza odbudowy zaczyna się po zamknięciu odwiertu: na wykresie widać wtedy wyraźny wzrost ciśnienia, a następnie stabilizację (plateau).
Plateau oznacza, że ciśnienie przestało istotnie rosnąć w czasie – układ zbliżył się do stanu równowagi po zamknięciu odwiertu. W praktyce jest to wskazówka, że odbudowa doszła do wartości zbliżonej do ciśnienia złożowego.
Najczęściej myli się odcinki wykresu (przepływ vs odbudowa), odczytuje z niewłaściwej skali osi, pomija jednostki (np. MPa) albo źle identyfikuje punkty charakterystyczne. Częsty jest też "odczyt na oko" bez sprawdzenia podziałki.
Sformułowanie "w przedziale od punktu D do punktu E" oznacza zakres wartości, jakie przyjmuje krzywa na odcinku pomiędzy tymi punktami. Zatem przedział odpowiedzi musi obejmować ciśnienie w D (początek odcinka) i w E (koniec odcinka).
Nie zawsze. W tym typie zadania kluczowy jest poprawny odczyt ciśnienia z wykresu i rozumienie, że odcinek D–E to odbudowa po zamknięciu odwiertu. Metody interpretacyjne (Horner/MDH) stają się potrzebne dopiero przy wyznaczaniu parametrów złożowych.
Ciśnienie denne jest podstawowym parametrem diagnostycznym złoża. Pozwala ocenić zachowanie układu złożowego podczas przepływu i po zamknięciu odwiertu. Na tej podstawie wnioskuje się m.in. o potencjale produkcyjnym i warunkach filtracji w skale.
Gdy wykres ma małą rozdzielczość, słabą podziałkę, niewyraźne punkty charakterystyczne lub gdy oś czasu/ciśnienia jest nietypowo wyskalowana. Błąd rośnie też, gdy student nie sprawdza jednostek albo odczytuje wartości między liniami podziałki bez interpolacji.
W praktyce można spotkać MPa, bar lub psi, ale na wykresie jednostka jest podana na osi. Najprostsza zasada: zawsze najpierw odczytaj opis osi (np. p [MPa]) i dopiero potem wartość liczbową. Nie przeliczaj jednostek, jeśli zadanie tego nie wymaga.
Ćwicz na przykładach wykresów p(t): zaznaczaj punkty charakterystyczne, odczytuj wartości z osi i zapisuj je jako przedziały (min–max). Zwracaj uwagę na podziałkę oraz na to, czy odcinek przedstawia przepływ czy odbudowę. Pomaga też wykonywanie kontroli: czy wynik obejmuje oba końce odcinka.
info

Około 41% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Odcinek D–E przedstawia odbudowę ciśnienia dennego po zamknięciu odwiertu."

Źródła:

  • Earlougher, R.C. Jr.: "Advances in Well Test Analysis" (SPE Monograph, Monograph 5), rozdziały dotyczące pressure buildup, 1977
  • Bourdet, D.: "Well Test Analysis: The Use of Advanced Interpretation Models" (Elsevier), część dotycząca testów odbudowy ciśnienia i interpretacji p(t), 2002
  • Lee, J.: "Well Testing" (Society of Petroleum Engineers), rozdziały o pomiarach ciśnienia dennego i pressure buildup, 2003

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z opróbowania warstw produktywnych oraz testów złożowych
  • Materiały szkoleniowe z interpretacji krzywych odbudowy (pressure buildup) i wykresów p(t)
  • Zadania ćwiczeniowe z odczytu wartości z wykresów (punkty charakterystyczne, zakresy, skale)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego