KWALIFIKACJA ELE11 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 31.
Podczas pomiaru efektywności działania pompy ciepła typu Alfea S 16 stwierdzono ubytek czynnika chłodniczego R410A. Zespół wewnętrzny pompy ciepła ustawiony jest w odległości 32 m od modułu hydraulicznego. Na podstawie danych w tabeli wskaż ilość płynu chłodniczego, który powinien znaleźć się w układzie hydraulicznym.
Tabela przedstawia dane dotyczące ilości czynnika chłodniczego R410A, który należy dodać do układu w zależności od długości
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Ilość czynnika chłodniczego w układzie dobiera się z danych producenta zależnie od długości instalacji między jednostkami. Dla odległości 32 m z tabeli należy odczytać wymaganą ilość napełnienia, aby zapewnić prawidłowe parametry pracy pompy ciepła. Wskazana wartość to 480 g.

Pełne wyjaśnienie:

W pompach ciepła (podobnie jak w układach klimatyzacyjnych) ilość czynnika chłodniczego nie jest zawsze stała "dla każdego montażu". Zależy m.in. od długości połączeń między elementami instalacji, ponieważ przewody i wymienniki stanowią dodatkową objętość, którą trzeba wypełnić czynnikiem. Dlatego producenci podają w dokumentacji tabele lub zależności, które pozwalają dobrać właściwą ilość napełnienia dla konkretnej długości instalacji.

W treści zadania podano odległość 32 m między wskazanymi modułami oraz informację, że podstawą jest tabela. Poprawne rozwiązanie polega na tym, aby:

  • odszukać w tabeli wiersz/zakres odpowiadający długości 32 m (lub najbliższy wskazany przedział obejmujący 32 m),
  • odczytać przypisaną do tej długości ilość czynnika (w gramach),
  • wybrać z odpowiedzi wartość zgodną z odczytem.

Odpowiedź "480 g" jest właściwa, ponieważ odpowiada wymaganej ilości czynnika dla podanej długości instalacji według danych tabelarycznych. Zapewnia to prawidłowe warunki pracy: odpowiednie ciśnienia, stabilność obiegu oraz poprawną efektywność urządzenia.

Pozostałe wartości są nieprawidłowe, bo nie odpowiadają odczytowi z tabeli dla 32 m i mogą prowadzić do błędnych wniosków lub nieprawidłowej pracy układu:

  • "80 g" jest zbyt małą wartością jak na długość kilkudziesięciu metrów; taki wybór zwykle wynika z pomylenia jednostek albo przyjęcia, że chodzi o niewielką korektę.
  • "320 g" może odpowiadać innej długości/przedziałowi, ale nie temu zadanemu; to typowy błąd nieuwagi przy odczycie.
  • "800 g" jest wartością znacznie większą; jej wybór często wynika z heurystyki "im dłużej, tym dużo więcej" bez sprawdzenia danych producenta.

W praktyce serwisowej kluczowe jest też rozróżnienie, czy pytanie dotyczy ilości czynnika w obiegu chłodniczym, czy płynu w obiegu hydraulicznym. Na egzaminie należy kierować się informacją o czynniku R410A i danymi tabelarycznymi producenta, które odnoszą się do napełnienia czynnikiem.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
R410A to czynnik roboczy obiegu chłodniczego stosowany m.in. w pompach ciepła typu powietrze–woda. Krąży w obiegu sprężarka–skraplacz–zawór rozprężny–parownik i przenosi ciepło. Nie jest to to samo co woda/roztwór w obiegu hydraulicznym instalacji CO.
Im dłuższe przewody i większa objętość elementów, tym więcej czynnika trzeba, aby wypełnić układ i utrzymać prawidłowe warunki pracy (ciśnienia, przegrzanie, dochłodzenie). Dlatego producenci podają tabelę lub współczynnik korekcyjny zależny od metrów instalacji.
Należy znaleźć w tabeli wiersz lub przedział obejmujący 32 m (czasem wartości są skokowe, np. co 5 m lub 10 m). Następnie odczytuje się przypisaną ilość czynnika w gramach i wybiera odpowiedź zgodną z odczytem, bez zgadywania "proporcją".
Nie zawsze. W praktyce najpierw trzeba zidentyfikować i usunąć nieszczelność, a dopiero potem napełnić układ zgodnie z wymaganiami producenta. Samo uzupełnianie bez usunięcia przyczyny ubytku prowadzi do powtórzenia awarii i może być niezgodne z wymaganiami eksploatacyjnymi.
Zbyt mała ilość czynnika może obniżać wydajność i COP, powodować niestabilną pracę, częstsze odszranianie, spadek temperatury zasilania oraz nietypowe parametry ciśnień. Częstym skutkiem jest też wzrost obciążenia sprężarki i ryzyko uszkodzeń w dłuższym czasie.
Przeładowanie układu może podnieść ciśnienia pracy, pogorszyć warunki skraplania i zwiększyć ryzyko zadziałania zabezpieczeń. Może też powodować spadek sprawności oraz nieprawidłowe smarowanie sprężarki. Dlatego ilość czynnika dobiera się według tabeli, a nie "na zapas".
Obieg chłodniczy dotyczy czynnika (np. R410A) i elementów takich jak sprężarka czy parownik. Obieg hydrauliczny dotyczy wody lub roztworu (np. glikol) oraz pomp obiegowych, zaworów i instalacji CO. Jeśli w treści pojawia się symbol czynnika, pytanie zwykle dotyczy obiegu chłodniczego.
Zwykle nie. Zadania najczęściej sprawdzają umiejętność korzystania z dokumentacji (tabele, wykresy, karty katalogowe) i poprawny dobór wartości dla podanych warunków. Kluczowa jest uważność w odczycie danych i rozumienie, od czego zależy napełnienie układu.
Najczęściej: pomylenie obiegów (hydrauliczny vs chłodniczy), przeoczenie długości instalacji, odczyt z niewłaściwego wiersza tabeli lub zgadywanie wartości "po środku". Częstym błędem jest też traktowanie "ubytku" jako jedynej informacji, bez odniesienia do wymaganego napełnienia.
Ćwicz czytanie dokumentacji technicznej: tabel doboru, schematów układów i parametrów pracy. Powtórz elementy obiegu chłodniczego i hydraulicznego oraz typowe skutki niedoboru/przeładowania czynnika. Rozwiązuj zadania z odczytem danych z tabel, bo to częsty format na egzaminie.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 36% zdających egzamin. bardzo trudne

Według specjalistów z branży: "Ilość czynnika chłodniczego w układzie dobiera się z danych producenta zależnie od długości instalacji między jednostkami."

Materiały:

  • Instrukcja instalacji i serwisu pompy ciepła (dokumentacja producenta dla danego modelu)
  • Materiały dydaktyczne z chłodnictwa i pomp ciepła dla technika energetyka
  • Podstawy termodynamiki i obiegów chłodniczych (podręcznik zawodowy)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego