KWALIFIKACJA ELE1 - TEST WIEDZY NR 2

PYTANIE NR 17.
Podczas pomiaru napięcia w obwodzie DC za pomocą oscyloskopu zauważyłeś, że wykres jest płaski i nie zmienia się w czasie. Co to oznacza?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Płaski przebieg na oscyloskopie przy pomiarze napięcia DC oznacza, że wartość napięcia nie zmienia się w czasie (brak składowej zmiennej). Taki obraz jest typowy dla napięcia stałego; poziom linii odpowiada jego wartości względem punktu odniesienia (masy).

Pełne wyjaśnienie:

Oscyloskop przedstawia sygnał w funkcji czasu: oś pozioma to czas, a oś pionowa to napięcie. Jeżeli podczas pomiaru w obwodzie DC wykres jest płaski (linia prosta na stałej wysokości) i nie zmienia się w czasie, oznacza to, że napięcie ma stałą wartość w obserwowanym przedziale czasu. Innymi słowy, sygnał nie ma zauważalnej składowej zmiennej ani tętnień – jest stabilny.

Stwierdzenie "Obwód jest przerwany" nie wynika bezpośrednio z samego faktu płaskiej linii. Przerwa w obwodzie może dać różne wskazania napięcia zależnie od miejsca przyłożenia sondy i tego, do czego odnosi się masa pomiaru (np. można zobaczyć 0 V, można też "wisieć" na potencjale przez upływy). Do wykrywania przerwy stosuje się typowo pomiar ciągłości/rezystancji lub analizę spadków napięć pod obciążeniem.

Odpowiedź "W obwodzie nie ma prądu" miesza dwie różne wielkości. Oscyloskop w tym pomiarze pokazuje napięcie, a nie prąd. Obwód może mieć stałe napięcie i jednocześnie płynący prąd (np. zasilanie odbiornika rezystancyjnego), albo mieć napięcie i nie mieć prądu (brak obciążenia) – sam płaski przebieg napięcia nie rozstrzyga o prądzie.

Stwierdzenie "Oscyloskop jest uszkodzony" również nie jest uzasadnione. Płaska linia jest często prawidłowym obrazem napięcia stałego. O uszkodzeniu częściej świadczyłyby objawy typu: brak reakcji na zmianę skali, niestabilne wyzwalanie mimo poprawnych ustawień, artefakty na wielu kanałach, problemy z kalibracją lub brak sygnału także na wejściu kalibratora.

W praktyce, aby upewnić się co do wyniku, warto dodatkowo sprawdzić: poprawne podłączenie masy sondy, ustawienie sprzężenia wejścia (AC/DC), oraz czy linia zmienia poziom po zmianie badanego punktu lub po podaniu znanego napięcia odniesienia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Płaska linia oznacza, że napięcie w czasie się nie zmienia, czyli ma wartość stałą (DC). Wysokość linii względem poziomu odniesienia odpowiada mierzonej wartości napięcia, o ile sonda i masa są podłączone poprawnie.
Bo oscyloskop rysuje napięcie w funkcji czasu. Jeśli napięcie jest stałe, to dla każdej chwili czasu ma tę samą wartość, więc wykres nie "faluje", tylko pozostaje na stałym poziomie.
Nie. Płaski przebieg mówi o stałości napięcia, a prąd zależy od obciążenia. Możesz mieć stałe napięcie i duży prąd (np. zasilanie grzałki) albo stałe napięcie i prąd bliski zeru (brak obciążenia).
Sama płaska linia nie rozstrzyga przerwy. Sprawdź dodatkowo napięcie w kilku punktach względem masy, wykonaj pomiar ciągłości/rezystancji miernikiem oraz oceń spadki napięć pod obciążeniem. To daje pewniejszą diagnozę.
Gdy masa sondy jest podłączona do niewłaściwego punktu, gdy sonda nie ma kontaktu z badanym punktem lub gdy wejście jest źle ustawione. Wtedy możesz widzieć linię blisko 0 V albo przypadkowy stały poziom, nieodzwierciedlający rzeczywistego napięcia.
Do obserwacji wartości stałej wybiera się sprzężenie DC, bo wtedy oscyloskop pokazuje zarówno składową stałą, jak i ewentualne tętnienia. Sprzężenie AC odcina składową stałą i nadaje się głównie do oglądania zmian (tętnień, zakłóceń).
To zwykle tętnienia lub zakłócenia: np. po prostowaniu i filtracji, od przetwornic impulsowych, silników lub słabego ekranowania przewodów. Wtedy przebieg nie jest idealnie płaski, tylko ma widoczną składową zmienną nałożoną na poziom DC.
Sprawdź: podłączenie sondy (kontakt grota i masy), wybór kanału, ustawienie skali V/div i położenia poziomu zera, a także czy wejście nie jest ustawione na ograniczenie lub tryb, który ukrywa sygnał. Pomocny jest też test na wyjściu kalibracyjnym.
Może, ale jest to mało diagnostyczne. Płaska linia często jest poprawnym wynikiem dla DC. Uszkodzenie podejrzewa się, gdy oscyloskop nie reaguje na znany sygnał (np. z wyjścia kalibratora), gdy problemy występują na wielu kanałach lub gdy ustawienia nie mają żadnego wpływu na obraz.
Przećwicz podstawy: DC jako linia prosta, AC jako przebieg zmienny, wpływ sprzężenia AC/DC, rola masy i sondy, oraz zależność skali V/div i s/div. Rozwiązuj krótkie zadania typu "co widzisz na ekranie i co to znaczy w obwodzie".
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 84% zdających egzamin. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Płaski przebieg na oscyloskopie przy pomiarze napięcia DC oznacza, że wartość napięcia nie zmienia się w czasie (brak składowej zmiennej)."

Źródła:

  • Tektronix, "XYZs of Oscilloscopes" (materiał edukacyjny producenta) – rozdziały o prezentacji napięcia w funkcji czasu i interpretacji przebiegów
  • Paul Horowitz, Winfield Hill, "Sztuka elektroniki" (The Art of Electronics) – część dotycząca pomiarów i podstaw interpretacji sygnałów

Materiały:

  • Instrukcja obsługi używanego w pracowni oscyloskopu (rozdziały o sprzężeniu AC/DC i ustawieniu zera)
  • Podstawowe skrypty z metrologii elektrycznej (pomiar napięcia i prądu)
  • Materiały producentów oscyloskopów: wprowadzenie do interpretacji przebiegów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego