KWALIFIKACJA ELE1 - TEST WIEDZY NR 4

PYTANIE NR 16.
Podczas pomiaru rezystancji rezystora za pomocą omomierza odczytujesz wartość 220Ω. Kiedy jednak podłączasz ten sam rezystor do obwodu i mierzysz jego rezystancję za pomocą prawa Ohma, otrzymujesz wartość 200Ω. Jaka jest najbardziej prawdopodobna przyczyna tej różnicy?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Omomierz mierzy rezystancję elementu, zwykle gdy jest on odłączony od układu i bez zasilania.
Gdy rezystor pozostaje w obwodzie, inne gałęzie (np. połączenia równoległe) oraz spadki napięć na elementach po drodze mogą zmieniać zależność U/I, więc z prawa Ohma wyjdzie rezystancja zastępcza, a nie sama rezystancja rezystora.

Pełne wyjaśnienie:

Różnica między 220Ω (omomierz) i 200Ω (wyznaczenie z R=U/I w działającym obwodzie) najczęściej wynika z tego, że nie mierzysz tej samej wielkości.

Pomiar omomierzem polega na podaniu przez miernik niewielkiego prądu/napęcia testowego i wyznaczeniu rezystancji na podstawie odpowiedzi badanego elementu. Żeby wynik dotyczył konkretnego rezystora, rezystor powinien być mierzony bez napięcia zewnętrznego i w praktyce co najmniej z jedną odłączoną końcówką (inaczej prąd pomiarowy może popłynąć także przez inne ścieżki).

Wyznaczanie rezystancji z prawa Ohma w zmontowanym obwodzie oznacza, że mierzysz napięcie i prąd w pewnym punkcie/gałęzi. Jeśli nie zapewnisz, że mierzysz napięcie dokładnie na zaciskach rezystora i prąd płynący tylko przez ten rezystor, to obliczone R = U/I może opisywać:

  • rezystancję zastępczą fragmentu obwodu (np. rezystor równolegle z innymi elementami),
  • rezystancję "widzianą" z zacisków zasilania, a nie samego rezystora,
  • wpływ dodatkowych oporów połączeń i elementów w torze pomiarowym.

Dlatego odpowiedź "Obecność innych elementów w obwodzie wpływa na pomiar rezystancji." jest najbardziej prawdopodobna.

Pozostałe propozycje są mniej trafne: "Rezystor jest uszkodzony." mogłoby być prawdą, ale sama rozbieżność 220/200Ω częściej wynika z konfiguracji pomiaru niż z uszkodzenia; "Prawo Ohma jest niewłaściwe..." to błąd rozumienia — prawo Ohma jest poprawne, tylko trzeba spełnić założenia; "Pomiar za pomocą omomierza jest nieprecyzyjny." może mieć miejsce, ale typowo nie jest to główna przyczyna stałej różnicy przy pomiarze w obwodzie.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli pytanie porównuje omomierz z metodą U/I, zawsze sprawdź, czy w drugim przypadku liczysz rezystancję jednego elementu, czy rezystancję zastępczą układu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Omomierz podaje na badany element małe napięcie/prąd testowy i mierzy odpowiedź, aby obliczyć rezystancję. Warunkiem jest brak zewnętrznego zasilania oraz (w praktyce) odłączenie elementu od reszty układu, by prąd pomiarowy nie płynął innymi drogami.
W obwodzie rezystor może być połączony równolegle z innymi elementami lub istnieją dodatkowe ścieżki prądu. Wtedy z pomiaru U i I wyliczasz rezystancję zastępczą całej gałęzi, która często jest mniejsza niż rezystancja pojedynczego rezystora.
Rezystancja zastępcza to jedna wartość R opisująca zachowanie całego fragmentu obwodu między dwoma punktami. Jest kluczowa, bo gdy mierzysz "w obwodzie", często nie mierzysz elementu, tylko właśnie tę rezystancję zastępczą (np. połączeń równoległych).
Gdy mierzysz napięcie bezpośrednio na zaciskach tego rezystora oraz prąd płynący wyłącznie przez niego (bez boczników i gałęzi równoległych). W praktyce wymaga to odpowiedniego włączenia amperomierza w szereg z rezystorem i pewności, że prąd nie rozdziela się na inne ścieżki.
Tak. Prawo Ohma jest relacją między napięciem i prądem, ale wynik zależy od tego, co mierzysz (jaki fragment obwodu) i w jakich warunkach. Jeśli mierzysz U/I dla całej gałęzi, dostaniesz rezystancję zastępczą, a nie rezystancję pojedynczego rezystora.
Najczęstszy błąd to mierzenie rezystancji bez odlutowania/odłączenia jednej końcówki. Inne elementy na PCB tworzą wtedy połączenia równoległe, więc omomierz pokazuje zaniżoną wartość. Błędem bywa też pomiar przy włączonym zasilaniu, co może uszkodzić miernik lub zafałszować wynik.
Oznacza to, że prąd pomiarowy (z omomierza albo zasilania) nie płynie tylko przez badany rezystor, ale rozdziela się na dodatkowe gałęzie. Wtedy przyrząd "widzi" inną rezystancję między punktami pomiaru — zwykle jest to rezystancja zastępcza układu, a nie wartość jednego elementu.
Niekoniecznie. Różne wyniki częściej wynikają z metody i warunków pomiaru (pomiar w obwodzie vs poza obwodem). Uszkodzenie rezystora zwykle daje niestabilny odczyt, przerwę (∞) lub dużą zmianę wartości, ale sama różnica rzędu kilkunastu–kilkudziesięciu omów nie przesądza o awarii.
Upewnij się, że punktami pomiaru są dokładnie wyprowadzenia rezystora i że element jest odizolowany od reszty układu (najlepiej odłączona jedna końcówka). W metodzie U/I sprawdź, czy mierzony prąd nie ma alternatywnych dróg (połączeń równoległych).
Na egzaminie szukaj słów kluczowych: "w obwodzie", "podłączony", "inne elementy". To zwykle sygnał, że wynik dotyczy rezystancji zastępczej. Jeśli pytanie porównuje metody, odpowiedź najczęściej dotyczy warunków pomiaru i wpływu gałęzi równoległych, nie "błędności" prawa Ohma.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 48% zdających egzamin. trudne

Materiały:

  • Podręcznik do elektrotechniki: dział o prawie Ohma i połączeniach rezystorów
  • Materiały dydaktyczne o metrologii elektrycznej: pomiar rezystancji i rezystancji zastępczej
  • Instrukcje obsługi (DTR) multimetrów: tryb pomiaru Ω i warunki poprawnego użycia

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego