KWALIFIKACJA BPO3 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 19.
Podczas pożaru cieczy ropopochodnych woda znajdująca się na dnie zbiornika może wywołać zjawisko
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W pożarach cieczy ropopochodnych w zbiornikach woda zalegająca na dnie może gwałtownie przejść w parę po silnym nagrzaniu. Powstająca para zwiększa objętość i wypycha palącą się ciecz ku górze, co prowadzi do niebezpiecznego wyrzutu palącego się produktu poza zbiornik.

Pełne wyjaśnienie:

W zbiornikach z cieczami ropopochodnymi (np. paliwami) na dnie może znajdować się warstwa wody pochodząca z kondensacji, nieszczelności lub działań gaśniczych. Podczas pożaru ciepło przenika w głąb cieczy i może doprowadzić do silnego nagrzania tej wody.

Gdy woda osiągnie temperaturę wrzenia, następuje gwałtowne tworzenie pary wodnej. Ponieważ para zajmuje wielokrotnie większą objętość niż woda w stanie ciekłym, działa jak "tłok" wypychający nadległą warstwę palącej się cieczy. Skutkiem jest wyrzut palącego się produktu (gwałtowne wyrzucenie cieczy i płomieni), co istotnie zwiększa strefę zagrożenia i może spowodować rozlanie pożaru poza zbiornik.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Inercja to ogólne pojęcie z mechaniki dotyczące bezwładności ciał; nie opisuje specyficznego zjawiska związanego z nagrzaniem wody pod warstwą palącej się cieczy.
  • Sublimacja dotyczy przejścia ze stanu stałego w gazowy, a w opisywanym przypadku kluczowe jest gwałtowne odparowanie (wrzenie) wody, nie przemiana fazowa ciała stałego.
  • Resublimacja (depozycja) to przejście z gazu w ciało stałe; również nie ma związku z mechanizmem zagrożenia w zbiorniku z cieczą ropopochodną.

W praktyce ratowniczej rozpoznanie ryzyka wyrzutu ma znaczenie dla wyznaczania stref bezpieczeństwa, ustawienia sił i środków oraz doboru taktyki gaszenia pożarów cieczy w zbiornikach.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wyrzut to gwałtowne wyrzucenie palącej się cieczy poza zbiornik spowodowane nagłym wytworzeniem dużej ilości pary wodnej pod warstwą produktu. Zjawisko zwiększa zasięg pożaru i ryzyko poparzeń oraz rozlania płonącej cieczy.
Woda może zostać silnie nagrzana przez palącą się ciecz. Gdy zaczyna wrzeć, tworzy parę o znacznie większej objętości, która wypycha paliwo ku górze. To może spowodować nagły wyrzut palącego się produktu i eskalację zdarzenia.
Skutkiem może być rozszerzenie pożaru poza nieckę/obwałowanie, pojawienie się nowych ognisk zapłonu, wzrost promieniowania cieplnego i zagrożenie dla ratowników. W praktyce wymusza to większe strefy bezpieczeństwa oraz ostrożność w ustawieniu linii gaśniczych.
Nie w tym kontekście. Sublimacja oznacza przejście ze stanu stałego w gazowy. W pożarze cieczy ropopochodnych kluczowy mechanizm dotyczy nagrzewania cieczy i wrzenia wody na dnie (powstawania pary), a nie przemian ciał stałych.
Resublimacja (depozycja) to przejście z gazu w ciało stałe. W opisanym zdarzeniu zagrożenie wynika z nagłego wytworzenia pary wodnej pod warstwą paliwa i wypchnięcia cieczy, więc resublimacja nie opisuje mechanizmu zjawiska w zbiorniku.
Inercja (bezwładność) to ogólna cecha ciał w mechanice, a pytanie dotyczy konkretnego, charakterystycznego zjawiska pożarniczego wynikającego z obecności wody pod palącą się cieczą. Sam fakt "gwałtowności" zdarzenia nie oznacza, że chodzi o inercję.
W praktyce ocenia się m.in. historię obiektu (możliwa woda na dnie), warunki pożaru, czas trwania nagrzewania oraz zachowanie powierzchni cieczy. Szczegółowe symptomy i procedury zależą od rozpoznania i instrukcji taktycznych danej służby.
Ryzyko rośnie wraz z czasem oddziaływania ciepła, gdy energia zdąży przeniknąć w głąb produktu i do warstwy wody. Dlatego długotrwałe pożary zbiorników oraz obecność zanieczyszczeń i wody w paliwie są szczególnie niebezpieczne operacyjnie.
Kluczowe są: właściwe strefy bezpieczeństwa, osłona ratowników, ograniczenie ekspozycji na promieniowanie cieplne oraz taktyka podawania środków gaśniczych zgodna z procedurami. Dobór metod zależy od rodzaju zbiornika, produktu i możliwości technicznych na miejscu.
Ucz się mechanizmów zjawisk (ogrzewanie, przenoszenie ciepła, rola wody), typowych zagrożeń dla ratowników i podstawowych zasad taktyki działań na zbiornikach. Pomaga też porównywanie pojęć: które dotyczą pożarnictwa, a które są ogólną fizyką/chemią niezwiązaną z sytuacją.
info

Około 54% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "W pożarach cieczy ropopochodnych w zbiornikach woda zalegająca na dnie może gwałtownie przejść w parę po silnym nagrzaniu."

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe PSP dotyczące pożarów cieczy palnych i działań na zbiornikach
  • Podręczniki z taktyki zwalczania pożarów (dział: pożary cieczy palnych)
  • Szkolenia i instrukcje obiektowe dla baz paliw i zakładów przemysłowych (procedury awaryjne)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego