W warunkach pożaru najczęściej to dym i gazy pożarowe najszybciej obniżają zdolność człowieka do samoratowania. Dzieje się tak, ponieważ:
- Toksyczne produkty spalania (w tym m.in. czad i inne drażniące składniki dymu) mogą powodować zatrucie, dezorientację i utratę przytomności.
- Niedotlenienie: w zamkniętych przestrzeniach spalanie zużywa tlen, a dym pogarsza warunki oddychania.
- Utrata widoczności: zadymienie dezorganizuje ewakuację, wydłuża czas opuszczenia strefy zagrożenia i utrudnia działania ratowników.
Odpowiedź "Wysoka temperatura" jest istotnym czynnikiem urazowym (oparzenia, przegrzanie), ale typowo działa najbardziej krytycznie w pobliżu źródła ognia lub w rozwiniętych fazach pożaru. Osoba może zostać poszkodowana przez dym wcześniej, zanim bezpośrednio zetknie się z krytycznym strumieniem ciepła.
Odpowiedź "Płomienie" również stanowią bezpośrednie zagrożenie, jednak wymagają kontaktu z płomieniem lub przebywania w jego strefie. W praktyce wiele osób w pożarach wewnętrznych doznaje ciężkich skutków właśnie z powodu oddychania produktami spalania oraz utrudnionej ucieczki w zadymieniu.
Odpowiedź "Hałas" może utrudniać komunikację i orientację, lecz zazwyczaj nie jest czynnikiem decydującym o przeżyciu w pierwszej kolejności. Dlatego w działaniach ratowniczych tak duży nacisk kładzie się na ochronę dróg oddechowych, szybkie przeszukanie oraz poprawę warunków ewakuacji (np. przez oddymianie/wentylację).
