KWALIFIKACJA DRM3 - TEST WIEDZY NR 1

PYTANIE NR 6.
Podczas pracy zauważasz, że drewno ma ciemne plamy i wydaje z siebie nieprzyjemny zapach. Jakie uszkodzenie to sugeruje?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Ciemne plamy połączone z nieprzyjemnym zapachem najczęściej wskazują na procesy biologicznego rozkładu drewna wywołane przez grzyby, czyli zgniliznę.
Uszkodzenia typu zsychanie oraz pęknięcia promieniowe/styczne są wadami fizycznymi i nie tłumaczą typowego zapachu rozkładu.

Pełne wyjaśnienie:

Opis: ciemne plamy oraz nieprzyjemny zapach to zestaw objawów charakterystyczny dla degradacji biologicznej drewna, najczęściej związanej z działaniem grzybów. Taki rozkład struktury drewna określa się jako zgniliznę drewna. W praktyce stolarskiej materiał z objawami zgnilizny zwykle traci wytrzymałość, może mieć pogorszoną obrabialność i nie nadaje się do elementów wymagających trwałości oraz estetyki.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do opisu:

  • Zsychanie drewna dotyczy utraty wilgoci i skurczu. Skutkiem mogą być odkształcenia lub szczeliny, ale sam proces zsychania nie jest typową przyczyną "nieprzyjemnego zapachu" ani biologicznego nalotu/plam wskazujących na rozkład.
  • Pęknięcia promieniowe to pęknięcia biegnące w kierunku promieniowym (od rdzenia na zewnątrz). Są wadą mechaniczną/naprężeniową, rozpoznawaną po przebiegu szczeliny, a nie po zapachu.
  • Pęknięcia styczne przebiegają stycznie do słojów. Podobnie jak pęknięcia promieniowe, wynikają z naprężeń (np. w trakcie suszenia) i nie są powiązane z charakterystycznym zapachem rozkładu biologicznego.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pojawiają się sygnały takie jak zapach stęchlizny/gnicia, mięknięcie, przebarwienia o charakterze "plam", to najpierw rozważ wady biologiczne (pleśnie, sinizna, zgnilizna). Gdy mowa o szczelinach, kierunku pęknięć lub paczeniu, częściej chodzi o wady fizyczne i skutki suszenia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zgnilizna drewna to biologiczny rozkład jego struktury spowodowany przez grzyby, zwykle przy zbyt dużej wilgotności i słabej wentylacji. Objawia się m.in. przebarwieniami, osłabieniem materiału i często nieprzyjemnym zapachem. W praktyce oznacza spadek wytrzymałości i ryzyko wad wyrobu.
Zapach bywa sygnałem procesów biologicznych (grzyby, rozkład, zawilgocenie). Wady fizyczne, takie jak pęknięcia czy zsychanie, zwykle nie dają charakterystycznej woni "stęchłej" lub "gnilnej". Na egzaminie to słowo-klucz, które pomaga odróżnić przyczynę mechaniczną od biologicznej.
Zsychanie dotyczy utraty wilgoci i skurczu, a typowe skutki to pęknięcia, paczenie i zmiana wymiarów. Zgnilizna to rozkład biologiczny: drewno może mięknąć, kruszeć, mieć plamy i nieprzyjemny zapach. Kluczowa jest ocena: czy to "naprężenia i szczeliny", czy "rozkład i zapach".
Do częstych objawów należą: ciemne lub nieregularne plamy, zmiana barwy, osłabienie struktury (drewno łatwiej się wgniata lub kruszy), czasem nalot oraz nieprzyjemny zapach. W praktyce materiał taki może źle się obrabiać i powodować problemy z klejeniem oraz wykończeniem.
Pęknięcia promieniowe to szczeliny biegnące w kierunku od rdzenia ku obwodowi (wzdłuż promieni). Najczęściej wynikają z naprężeń, np. przy suszeniu lub zmianach wilgotności. Są wadą fizyczną/techniczną, rozpoznawaną po przebiegu pęknięcia, a nie po zapachu materiału.
Pęknięcia styczne przebiegają stycznie do słojów rocznych. Podobnie jak inne pęknięcia, są związane z naprężeniami i pracą drewna przy zmianach wilgotności. W rozpoznaniu ważny jest kierunek szczeliny względem słojów. Nie jest to wada biologiczna i zwykle nie wiąże się z nieprzyjemnym zapachem.
Zgniliznie sprzyja długotrwała wysoka wilgotność drewna, zawilgocone podłoże, brak przewiewu między przekładkami, kontakt z wodą oraz składowanie bez zabezpieczenia przed opadami. W warsztacie warto dbać o wentylację, dystans od podłogi i kontrolę wilgotności, bo to ogranicza rozwój grzybów.
Nie zawsze, bo przebarwienia mogą mieć różne przyczyny (np. reakcje chemiczne, sinizna, zabrudzenia). Jednak połączenie plam z nieprzyjemnym zapachem i pogorszeniem "twardości" materiału zwiększa prawdopodobieństwo degradacji biologicznej. Na egzaminie liczy się analiza całego opisu, nie jednego objawu.
Częsty błąd to wybór wady mechanicznej, gdy w opisie są sygnały biologiczne (np. zapach). Inny błąd to skupienie się tylko na wyglądzie plam bez oceny miękkości i warunków składowania. Pomaga schemat: zapach i rozkład → wady biologiczne; szczeliny i kierunki → wady fizyczne/suszenie.
Najpierw wyłap słowa-klucze: "zapach, pleśń, rozkład" sugerują wady biologiczne, a "pęknięcia, paczenie, zsychanie" wskazują na zmiany wilgotności i naprężenia. Potem dopasuj objaw do nazwy wady. W razie wątpliwości porównaj, czy odpowiedź tłumaczy wszystkie elementy opisu, a nie tylko jeden.
info

Około 55% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Źródła:

  • Forest Products Laboratory. Wood Handbook: Wood as an Engineering Material, Chapter "Biodegradation of Wood" (USDA Forest Service, General Technical Report FPL–GTR–190).
  • Hoadley R.B., Understanding Wood: A Craftsman’s Guide to Wood Technology, rozdziały o wadach drewna i rozkładzie biologicznym (Taunton Press).

Materiały:

  • Podręczniki do materiałoznawstwa drzewnego (działy: wady drewna, zgnilizny, grzyby)
  • Instrukcje technologiczne zakładów stolarskich dotyczące przyjęcia i składowania tarcicy
  • Atlas/kompendium wad drewna ze zdjęciami (rozpoznawanie po wyglądzie i zapachu)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego