KWALIFIKACJA MED3 - TEST WIEDZY NR 5

PYTANIE NR 7.
Podczas pracy zauważasz, że jeden z kolegów często krzyczy na swojego podopiecznego i używa obraźliwych słów. Jak powinieneś postąpić?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Krzyk i obraźliwe słowa wobec podopiecznego są formą przemocy i naruszają jego godność.
Właściwą reakcją jest przerwanie eskalacji w miarę możliwości oraz formalne zgłoszenie incydentu przełożonemu (a gdy wymaga tego sytuacja – właściwym służbom), aby uruchomić procedury ochrony i zapobiec powtórzeniom.

Pełne wyjaśnienie:

W opiece nad osobą chorą i niesamodzielną priorytetem jest bezpieczeństwo oraz poszanowanie godności. Krzyczenie i używanie obraźliwych słów to przemoc słowna (krzywdzenie psychiczne), która może nasilać lęk, dezorientację, obniżać poczucie własnej wartości i pogarszać współpracę z personelem. Dlatego reakcja nie może ograniczyć się do biernej obserwacji.

Odpowiedź "Powinieneś zgłosić sytuację swojemu przełożonemu lub odpowiednim służbom." jest właściwa, bo wskazuje na uruchomienie formalnej ścieżki reagowania. Zgłoszenie przełożonemu pozwala wdrożyć procedury placówki (np. rozmowę wyjaśniającą, nadzór, zmianę grafiku, zabezpieczenie podopiecznego, dokumentację zdarzenia). Jeśli zachowanie ma charakter poważny, powtarzalny lub istnieje ryzyko dalszej krzywdy, eskalacja do "odpowiednich służb" może być konieczna zgodnie z procedurami i oceną ryzyka.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "Powinieneś zignorować sytuację…" – to klasyczne zaniechanie. Brak reakcji utrwala przemoc i zwiększa ryzyko jej powtarzania, a także może być odebrany przez podopiecznego jako przyzwolenie personelu.
  • "Powinieneś porozmawiać z kolegą…" – rozmowa może być elementem działań, ale sama bywa niewystarczająca: nie zapewnia ochrony podopiecznego, nie uruchamia nadzoru i nie pozostawia śladu w dokumentacji. W sytuacjach przemocy potrzebny jest tryb formalny.
  • "Powinieneś porozmawiać z podopiecznym…" – wsparcie podopiecznego jest ważne, jednak nie zastępuje zgłoszenia i nie zatrzymuje sprawcy. Dodatkowo nieumiejętnie przeprowadzona rozmowa może nasilić stres lub poczucie zagrożenia.

Na egzaminie warto pamiętać o zasadzie: najpierw ochrona osoby zależnej, potem zgłoszenie zgodnie z procedurą. Odpowiedź wskazująca na zgłoszenie i formalną interwencję najpełniej realizuje ten cel.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Przemoc słowna to m.in. krzyk, wyzwiska, poniżanie, groźby, ośmieszanie i komentarze naruszające godność. Nawet jeśli nie ma kontaktu fizycznego, takie zachowania mogą powodować stres, lęk i pogorszenie stanu psychicznego osoby niesamodzielnej.
Najważniejsze jest bezpieczeństwo podopiecznego: przerwanie eskalacji w miarę możliwości, wezwanie wsparcia oraz zgłoszenie zdarzenia zgodnie z procedurami (zwykle przełożonemu). Celem jest szybka ochrona osoby zależnej i zapobieganie powtórzeniom.
Ignorowanie utrwala przemoc i zwiększa ryzyko, że sytuacja się powtórzy lub nasili. Podopieczny może czuć się pozostawiony bez pomocy i stracić zaufanie do personelu. Brak reakcji osłabia też standardy zespołu i bezpieczeństwo w placówce.
Rozmowa może pomóc, ale często nie jest wystarczająca jako jedyne działanie. W sytuacji przemocy potrzebne jest formalne zgłoszenie, aby uruchomić nadzór, dokumentację i działania ochronne. Same ustne prośby nie gwarantują zmiany ani bezpieczeństwa podopiecznego.
Gdy dochodzi do zachowań naruszających bezpieczeństwo, godność lub prawa podopiecznego (np. przemoc słowna, zastraszanie). Zgłoszenie umożliwia wdrożenie procedur i ocenę ryzyka. Im szybciej zgłoszenie nastąpi, tym większa szansa na skuteczną ochronę.
To instytucje uruchamiane zgodnie z procedurami i sytuacją, gdy zagrożenie jest poważne lub powtarzalne. Najpierw zwykle informuje się przełożonego, a dalej – w razie potrzeby – włącza się właściwe podmioty interwencyjne wskazane w regulaminach i praktyce placówki.
Krótko, spokojnie i wspierająco: potwierdzić, że to co się stało jest niewłaściwe, zapewnić o podjęciu działań ochronnych i zapytać o potrzeby (np. przerwa, zmiana opiekuna). Unikać przesłuchiwania i obiecywania rzeczy, których nie da się spełnić.
Najczęstsze błędy to: wybór "nie wtrącam się", przecenienie samej rozmowy z agresorem, pomijanie formalnego zgłoszenia oraz skupienie się wyłącznie na emocjach podopiecznego bez działań ochronnych. Na egzaminie szukaj odpowiedzi uruchamiającej procedury i ochronę.
Może pojawić się lęk, poczucie upokorzenia, wycofanie, płacz, nasilenie zachowań trudnych, a także spadek współpracy z personelem. U osób z otępieniem stres bywa silniejszy i prowadzi do dezorientacji. Dlatego reakcja personelu musi być szybka i zdecydowana.
Ucz się schematu postępowania: rozpoznanie krzywdzenia → zabezpieczenie podopiecznego → wezwanie wsparcia → zgłoszenie przełożonemu → dokumentacja i obserwacja. Przećwicz scenariusze (krzyk, upokarzanie, groźby) i dobieraj odpowiedzi, które chronią podopiecznego oraz uruchamiają procedury.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 55% zdających egzamin. średnie

Źródła:

  • World Health Organization (WHO) – "Elder abuse" (fact sheet/topic page): https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/elder-abuse - accessed 2026-02-27
  • Centers for Disease Control and Prevention (CDC) – "Elder Abuse: Definitions": https://www.cdc.gov/elder-abuse/about/index.html - accessed 2026-02-27
  • Rzecznik Praw Pacjenta – serwis informacyjny o prawach pacjenta (poszanowanie godności i intymności – informacje ogólne): https://www.gov.pl/web/rpp - accessed 2026-02-27

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe placówek dotyczące przeciwdziałania przemocy i procedur zgłaszania
  • Podręczniki i skrypty do kwalifikacji opiekuna medycznego z zakresu etyki i praw podopiecznego
  • Poradniki komunikacji w sytuacjach trudnych (deeskalacja, asertywność)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego