KWALIFIKACJA ROL2 - STYCZEŃ 2018 (test 2)

PYTANIE NR 6.
Podczas próby stwierdzono 60% spadek szczelności łożysk ślizgowych wału korbowego. Pomiar ten świadczy o tym, że układ korbowo-tłokowy silnika jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
60% spadek szczelności łożysk ślizgowych wału korbowego zwykle oznacza istotne zużycie węzła łożyskowego i pogorszenie warunków smarowania. Taki wynik wiąże się z ryzykiem spadku ciśnienia oleju, przegrzania oraz zatarcia, dlatego stan układu korbowo-tłokowego ocenia się jako niesprawny i wymagający pilnej naprawy.

Pełne wyjaśnienie:

Łożyska ślizgowe wału korbowego (panewki) pracują w warunkach smarowania ciśnieniowego i wymagają zachowania odpowiednich luzów oraz ciągłości filmu olejowego. Spadek szczelności w rejonie łożysk ślizgowych jest interpretowany jako zwiększone "ucieczki" oleju w szczelinach, co typowo wynika z ich zużycia lub uszkodzenia powierzchni współpracujących. Przy dużym spadku szczelności rośnie ryzyko obniżenia efektywnego ciśnienia i wydatku oleju w newralgicznych punktach smarowania.

Odpowiedź "niesprawny i wymaga natychmiastowej naprawy" jest uzasadniona tym, że znaczny ubytek szczelności w łożyskowaniu wału może prowadzić do: przegrzania czopów, przyspieszonego zużycia panewek, powstawania opiłków, a w skrajnym przypadku do zatarcia wału korbowego. W eksploatacji maszyn rolniczych konsekwencje awarii w sezonie są szczególnie kosztowne, więc decyzja o pilnej naprawie jest typowym wnioskiem diagnostycznym.

Odpowiedź "niesprawny, jednak dalsza eksploatacja nie stwarza zagrożeń" jest błędna, bo ignoruje mechanizm degradacji filmu olejowego i możliwość gwałtownego pogorszenia stanu (np. przy obciążeniu, wysokiej temperaturze oleju, pracy na pochyłościach).

Odpowiedzi o zwiększeniu lub zmniejszeniu poziomu oleju w misie są nieprawidłowe jako główna diagnoza: poziom oleju może wpływać na warunki zasilania pompy, ale nie usuwa przyczyny wynikającej z luzów/zużycia łożysk ślizgowych. Dodatkowo zarówno zbyt niski, jak i zbyt wysoki poziom oleju może powodować inne problemy, lecz nie "naprawia" spadku szczelności łożysk.

W praktyce po takim wyniku wykonuje się zwykle dalszą weryfikację (np. ocena ciśnienia oleju, kontrola filtra i osadów, pomiar luzów), a następnie planuje naprawę węzła łożyskowego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Oznacza zwiększenie "ucieczki" oleju w szczelinach łożysk (zwykle przez zużycie panewek/czopów), co pogarsza utrzymanie filmu olejowego. Skutkiem bywa spadek efektywnego smarowania i większe ryzyko przegrzania oraz zatarcia przy obciążeniu.
Bo łożyska ślizgowe wymagają stabilnego smarowania. Gdy szczelność maleje, olej łatwiej "ucieka", a w krytycznych warunkach (wysokie obroty, duże obciążenie, gorący olej) film olejowy może się przerwać. To przyspiesza zużycie i może skończyć się zatarciem.
Zwykle nie. Korekta poziomu oleju nie usuwa przyczyny związanej z luzami i zużyciem elementów łożyskowania. Może poprawić warunki zasilania pompy tylko wtedy, gdy poziom był zbyt niski, ale nie "przywróci" szczelności w zużytych panewkach.
Często pojawiają się spadki ciśnienia oleju, metaliczne stuki (zwłaszcza na ciepłym silniku i pod obciążeniem), wzrost temperatury oleju oraz zanieczyszczenia w filtrze/oleju (opiłki). Objawy mogą nasilać się stopniowo lub ujawnić nagle w ciężkiej pracy.
Gdy pomiary i objawy wskazują na istotną utratę zdolności utrzymania smarowania (np. duży spadek parametrów w próbie, spadek ciśnienia oleju, niepokojące dźwięki). Dalsza praca może szybko doprowadzić do poważnej awarii wału korbowego i kosztownej naprawy.
Przydatne są: pomiar ciśnienia oleju na zimno i na ciepło, kontrola filtra oleju i miski pod kątem opiłków, weryfikacja luzów łożyskowych oraz ocena stanu czopów wału. W praktyce dobór czynności zależy od instrukcji serwisowej danego silnika.
Zwykle nie jest to zalecane, bo praca w polu często oznacza długotrwałe obciążenie. Nawet jeśli silnik chwilowo działa, ryzyko gwałtownego pogorszenia smarowania jest duże. Bezpieczniej jest ograniczyć pracę, wykonać diagnostykę i zaplanować naprawę.
Najczęstsze to: zbyt niskie ciśnienie oleju, zanieczyszczenia w oleju (brud, opiłki), przegrzewanie, zbyt rzadkie wymiany oleju i filtra, niewłaściwy dobór oleju oraz przeciążanie silnika. Duży wpływ ma też praca w zapyleniu i błędy obsługowe.
Łożysko ślizgowe (panewka) pracuje na filmie olejowym i dobrze znosi duże obciążenia przy odpowiednim smarowaniu. Łożysko toczne ma elementy toczne (kulki/wałeczki) i inne wymagania smarowania oraz konstrukcji. W wałach korbowych dominują łożyska ślizgowe.
Ucz się zależności: zużycie–luz–smarowanie–ciśnienie–awaria. Przećwicz typowe objawy uszkodzeń (stuki, spadek ciśnienia, opiłki) i decyzje eksploatacyjne (kiedy zatrzymać pracę, kiedy diagnozować). Pomagają schematy układu smarowania i opisy panewek.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 26% zdających egzamin. bardzo trudne

Eksperci podkreślają: "60% spadek szczelności łożysk ślizgowych wału korbowego zwykle oznacza istotne zużycie węzła łożyskowego i pogorszenie warunków smarowania."

Materiały:

  • Instrukcje napraw i obsługi silników stosowanych w maszynach rolniczych (sekcje: układ smarowania, wał korbowy, panewki)
  • Podręczniki z podstaw budowy i eksploatacji silników spalinowych (łożyskowanie wału, objawy zużycia)
  • Materiały dydaktyczne z diagnostyki pojazdów i maszyn (interpretacja wyników pomiarów, decyzje eksploatacyjne)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego