KWALIFIKACJA GIW11 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 25.
Podczas prowadzenia procesu wzbogacania w zakładach przeróbki mechanicznej węgla kamiennego zagrożenie wybuchem pyłu węglowego może wystąpić
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zagrożenie wybuchem pyłu węglowego pojawia się przede wszystkim tam, gdzie pył może zostać uniesiony i zmieszany z powietrzem, czyli m.in. w rejonie przesypów i punktów zrzutu urobku. Urządzenia pracujące w środowisku wodnym (flotacja, hydrocyklony, zawiesiny) ograniczają unoszenie pyłu.

Pełne wyjaśnienie:

Wybuch pyłu węglowego jest możliwy wtedy, gdy drobny pył zostanie uniesiony i utworzy z powietrzem mieszaninę o odpowiednim stężeniu, a następnie pojawi się źródło zapłonu. Dlatego w praktyce zakładów przeróbki mechanicznej węgla do miejsc szczególnie narażonych zalicza się rejony, w których materiał jest przesypywany, zrzucany lub intensywnie transportowany.

Na przesypie (np. węzły przesypowe przenośników, zsypy, punkt zrzutu) występują warunki sprzyjające powstawaniu chmury pyłu: tarcie i rozdrabnianie materiału, spadek z wysokości, zawirowania powietrza, nieszczelności obudów oraz możliwość gromadzenia się pyłu osiadłego. Z tego powodu przesypy są typowym obszarem, gdzie ryzyko wybuchu pyłu może się pojawić.

Pozostałe odpowiedzi odnoszą się do urządzeń i procesów, które z założenia pracują w układzie mokrym lub w medium cieczowym:

  • Maszyna flotacyjna – flotacja zachodzi w zawiesinie wodnej; obecność wody ogranicza tworzenie się chmur pyłu węglowego w przestrzeni roboczej urządzenia.
  • Hydrocyklon – rozdział odbywa się w strumieniu zawiesiny, a materiał jest transportowany w cieczy; dominują zagrożenia ciśnieniowe/erozyjne, nie typowo pyłowe.
  • Wzbogacalnik zawiesinowy – również pracuje w zawiesinie (medium wodne lub zawiesina magnetytowa), co redukuje unoszenie pyłu w powietrzu.

Na egzaminie warto zapamiętać zasadę: pył wybuchowy najczęściej "robi się groźny" tam, gdzie jest sucho, sypko i gdzie występują przesypy oraz ruch powietrza. W praktyce oznacza to konieczność odpylania, zraszania, uszczelniania obudów i utrzymywania czystości szczególnie w węzłach przesypowych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To gwałtowne spalanie mieszaniny pyłu węglowego z powietrzem, gdy pył zostanie uniesiony (chmura pyłu) i pojawi się zapłon. Najczęściej ryzyko rośnie w miejscach intensywnego przesypywania i transportu, gdzie pył łatwo trafia do powietrza.
Najczęściej w rejonie przesypów, punktów zrzutu i nieszczelnych odcinków transportu. Spadek materiału, tarcie i zawirowania powietrza sprzyjają unoszeniu drobnych frakcji i tworzeniu mieszaniny pyłowo-powietrznej.
Przesyp zwykle odbywa się "na sucho" i generuje pył unoszący się w powietrzu. Hydrocyklon pracuje w zawiesinie wodnej, więc materiał jest zwilżony i transportowany w cieczy, co istotnie ogranicza tworzenie chmur pyłowych w otoczeniu procesu.
W typowych warunkach flotacja zachodzi w środowisku mokrym, co ogranicza unoszenie pyłu w powietrzu, więc ryzyko wybuchu pyłu jest mniejsze niż na przesypach. Należy jednak dbać o porządek i eliminację pyłu w otoczeniu urządzeń.
Kluczowe są: powstanie chmury drobnego pyłu w powietrzu, odpowiednie stężenie mieszaniny oraz źródło zapłonu. Dodatkowo znaczenie mają zamknięte przestrzenie, nagromadzenie pyłu osiadłego i możliwość jego wtórnego uniesienia.
Najczęściej rozpatruje się m.in. iskrzenie mechaniczne, przegrzane elementy, tarcie przenośników, uszkodzenia łożysk, elektryczne iskrzenie oraz wyładowania elektrostatyczne. Dlatego ważne są przeglądy, czujniki i utrzymanie sprawności urządzeń.
Wybieranie "urządzenia od wzbogacania" zamiast miejsca realnej emisji pyłu. Uczniowie często nie rozróżniają procesów mokrych (gdzie pył jest zwilżony) od suchych węzłów transportu i przesypu, które generują zapylenie.
Stosuje się m.in. odpylanie i odciągi, zraszanie, obudowy i uszczelnienia przesypów, regularne czyszczenie pyłu osiadłego oraz kontrolę źródeł zapłonu (przeglądy, zabezpieczenia, właściwa eksploatacja przenośników i napędów).
Zagrożenie pyłowe częściej dotyczy ciągów transportu, przesiewania na sucho, kruszenia/sortowania oraz węzłów przesypowych. Procesy mokre (np. część układów wzbogacania w zawiesinie) zwykle ograniczają unoszenie pyłu w powietrzu.
Ucz się przez rozumienie ciągu technologicznego: gdzie materiał jest suchy i sypki, a gdzie zwilżony. Przećwicz mapowanie zagrożeń na etapy procesu (transport, przesyp, kruszenie) oraz typowe działania prewencyjne: odpylanie, zraszanie, czyszczenie.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 53% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "Zagrożenie wybuchem pyłu węglowego pojawia się przede wszystkim tam, gdzie pył może zostać uniesiony i zmieszany z powietrzem, czyli m.in. w rejonie przesypów i punktów zrzutu urobku."

Źródła:

  • Dyrektywa 1999/92/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 16 grudnia 1999 r. (ATEX użytkowa) – wymagania minimalne dotyczące bezpieczeństwa i ochrony zdrowia pracowników narażonych na atmosfery wybuchowe
  • Dyrektywa 2014/34/UE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 26 lutego 2014 r. (ATEX produktowa) – urządzenia i systemy ochronne przeznaczone do użytku w atmosferach potencjalnie wybuchowych

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty BHP dla zakładów przeróbki mechanicznej węgla (z rozdziałem o zagrożeniach pyłowych)
  • Materiały szkoleniowe z ochrony przeciwwybuchowej (ATEX) dla przemysłu
  • Instrukcje stanowiskowe i zakładowe procedury dot. odpylania i utrzymania czystości na przesypach

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego