KWALIFIKACJA BUD14 - TEST WIEDZY NR 5

PYTANIE NR 1.
Podczas prowadzenia robót ziemnych na budowie, natrafiasz na grunt o dużej spójności i plastyczności. Jaki rodzaj gruntu najprawdopodobniej napotkałeś?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Duża spójność i plastyczność to cechy typowe dla gruntów spoistych, w których znaczący udział mają frakcje ilaste.
Glina zachowuje kształt po ugnieceniu i "lepi się", podczas gdy piasek i żwir są niespoiste (sypkie), a skała nie jest gruntem plastycznym w tym znaczeniu.

Pełne wyjaśnienie:

W robotach ziemnych podstawowy podział gruntów wynika z ich zachowania pod obciążeniem i przy zmianie wilgotności: wyróżnia się grunty niespoiste (np. piaski, żwiry) oraz spoiste (np. gliny, iły). W pytaniu kluczowe są dwie cechy: duża spójność i plastyczność.

Odpowiedź "Glina" pasuje, ponieważ glina jest gruntem spoistym: po zawilgoceniu daje się formować, może utrzymywać nadany kształt, wykazuje "lepkość" oraz wyraźną kohezję między cząstkami. To właśnie praktycznie rozumiana spójność i plastyczność są najczęściej kojarzone z gruntami gliniastymi na budowie.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują:

  • "Piasek" to grunt niespoisty. Ziarna nie są sklejone kohezją; materiał jest sypki, a "plastyczność" w sensie możliwości trwałego formowania nie jest jego typową cechą.
  • "Żwir" także jest niespoisty i zbudowany z większych ziaren/okruchów. Zachowuje się jak kruszywo sypkie, nie daje się łatwo "ulepić" i nie wykazuje dużej kohezji.
  • "Skała" może być bardzo wytrzymała, ale nie jest gruntem plastycznym w rozumieniu geotechnicznym; nie opisuje się jej typowo cechami plastyczności jak gruntów spoistych.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w opisie pojawia się "lepi się", "da się wałeczkować", "trzyma kształt" lub "jest plastyczne" – najczęściej chodzi o grunt spoisty (glina/ił). Jeśli jest "sypkie" i "przesypuje się w palcach" – to zwykle piasek lub żwir.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Grunt spoisty to taki, w którym cząstki drobne (m.in. frakcje ilaste) nadają mu kohezję, czyli "trzymanie się razem". W praktyce oznacza to, że po ugnieceniu może utrzymywać kształt i często wykazuje lepkość, zwłaszcza przy większej wilgotności.
Glina zawiera dużo drobnych cząstek, które po zwilżeniu pozwalają na odkształcenia bez natychmiastowego rozsypywania. Dlatego można ją formować (np. w wałeczek), a po zwolnieniu nacisku częściowo zachowuje nadany kształt.
Orientacyjnie: glina "lepi się" i po ugnieceniu daje bryłkę/wałeczek, a piasek jest sypki i przesypuje się między palcami. Piasek nie utrzymuje kształtu po ściśnięciu, chyba że jest tylko chwilowo wilgotny i zbrylony.
Zwykle nie. Żwir to grunt niespoisty, złożony z większych ziaren, który zachowuje się jak materiał sypki. Może się klinować i być "stabilny" w nasypie, ale nie jest plastyczny i nie ma typowej kohezji jak glina.
Wzrost wilgotności zwykle zwiększa podatność na odkształcenia i "rozmiękanie" gruntu spoistego. Glina może wtedy bardziej się lepić i gorzej przenosić obciążenia chwilowe (np. od sprzętu). Dlatego w praktyce ważne jest odwodnienie i ochrona wykopu.
Najczęściej przy wysokiej wilgotności i opadach: glina ma tendencję do mazistości, przyklejania się do łyżki koparki i utrudnia transport urobku. Może też pogarszać stateczność skarp, jeśli ulega nawodnieniu i uplastycznieniu.
Spójność to zdolność gruntu do "trzymania się" w bryłach i przenoszenia pewnych obciążeń bez rozsypywania. W praktyce widać to np. po tym, że ściana wykopu w glinie może stać bardziej stromo niż w piasku, który łatwo się osypuje.
Częsty błąd to utożsamianie "twardości" ze spójnością i wybieranie "skała". Inny błąd to ignorowanie słowa "plastyczność" i wybieranie piasku, bo jest najczęściej spotykany. Warto czytać cechy kluczowe, nie sam kontekst "roboty ziemne".
W typowym ujęciu geotechnicznym nie. Skała może pękać lub kruszyć się, ale nie zachowuje się jak grunt plastyczny, który daje się formować pod niewielkim naciskiem. Dlatego w pytaniach o plastyczność zwykle chodzi o gliny/iły.
Ucz się rozpoznawania: spoiste vs niespoiste, oraz cech makroskopowych (sypkość, lepkość, możliwość formowania, osypywanie skarp). Pomaga też kojarzenie konsekwencji wykonawczych: odwodnienie, stateczność wykopu i dobór technologii robót ziemnych.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 81% zdających egzamin. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że duża spójność i plastyczność to cechy typowe dla gruntów spoistych, w których znaczący udział mają frakcje ilaste.

Źródła:

  • PN-EN ISO 14688-1:2018-05, "Rozpoznanie i badania geotechniczne — Oznaczanie i klasyfikowanie gruntów — Część 1: Oznaczanie i opis", PKN
  • PN-EN ISO 14688-2:2018-05, "Rozpoznanie i badania geotechniczne — Oznaczanie i klasyfikowanie gruntów — Część 2: Zasady klasyfikowania", PKN

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z geotechniki/robot ziemnych dla szkół branżowych (klasyfikacja gruntów)
  • Normy dotyczące opisu i klasyfikacji gruntów (PN-EN ISO 14688)
  • Instrukcje BHP i organizacji robót ziemnych (zabezpieczenie wykopów)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego