Opis "dobrze przepuszcza wodę" oraz "jest mało plastyczny" wskazuje na grunt niespoisty. Grunty niespoiste (ziarniste) nie tworzą trwałej, plastycznej masy przy wzroście wilgotności, bo ich zachowanie zależy głównie od tarcia i ułożenia ziaren, a nie od spójności iłów.
Dlaczego poprawne jest "Piasek"?
Piasek ma uziarnienie na tyle grube, że między ziarnami pozostają pory umożliwiające przepływ wody, co przekłada się na dobrą przepuszczalność. Jednocześnie piasek nie wykazuje typowych cech plastyczności (nie daje się "wałeczkować" i formować jak glina), bo brakuje w nim frakcji ilastej, która odpowiada za lepkość i plastyczne odkształcenia.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- "Gliny" (grunty spoiste) zwykle wykazują wyraźną plastyczność, szczególnie przy odpowiedniej wilgotności. Dodatkowo ich przepuszczalność jest na ogół mniejsza niż gruntów ziarnistych, bo drobne cząstki ograniczają przepływ wody.
- "Żwir" również jest gruntem niespoistym i dobrze przepuszcza wodę, ale w typowych zadaniach szkolnych, gdy mowa o "małej plastyczności" i ogólnym gruncie przepuszczalnym bez dodatkowych cech (np. bardzo grube ziarna, kamienistość), najczęściej wskazuje się piasek jako najbardziej typowy przykład gruntu przepuszczalnego spotykanego w robotach ziemnych.
- "Pył" ma uziarnienie drobniejsze; w praktyce często wiąże się to z gorszą filtracją i możliwością wykazywania cech pośrednich między piaskiem a gruntami spoistymi. Może też sprawiać problemy przy zawilgoceniu (zjawiska "mulistości").
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w opisie dominują słowa "przepuszczalny" i "mało plastyczny", najpierw rozważ grunt niespoisty. Jeśli pojawiają się cechy "lepki", "plastyczny", "da się formować", "pęcznieje" – wtedy rozważ grunty spoiste (gliny/iły).
