KWALIFIKACJA MOT6 - TEST WIEDZY NR 5

PYTANIE NR 2.
Podczas przeglądu technicznego samochodu zauważasz, że prądnica prądu stałego nie działa prawidłowo. Które z poniższych problemów najprawdopodobniej występuje?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W prądnicy prądu stałego typową przyczyną nieprawidłowej pracy są zużyte lub uszkodzone szczotki, które pogarszają kontakt z komutatorem i przerywają dopływ prądu do obwodu wirnika.
Odpowiedzi o alternatorze, akumulatorze lub układzie zapłonowym nie wskazują typowej usterki samej prądnicy DC.

Pełne wyjaśnienie:

W prądnicy prądu stałego przeniesienie prądu między częścią nieruchomą a wirnikiem realizują szczotki współpracujące z komutatorem. To elementy eksploatacyjne: ulegają zużyciu, mogą się zapiec w prowadnicach, stracić sprężystość docisku albo ulec uszkodzeniu. Gdy kontakt szczotek z komutatorem jest zły, pojawiają się przerwy w obwodzie wirnika, spadek wydajności prądnicy, a czasem nadmierne iskrzenie i przegrzewanie. Dlatego odpowiedź "Uszkodzone szczotki" jest najbardziej prawdopodobna jako ogólna przyczyna nieprawidłowej pracy prądnicy DC.

Odpowiedź "Zepsuty alternator" nie pasuje do treści, ponieważ alternator jest innym typem urządzenia (prądnica prądu przemiennego z prostownikiem) niż wskazana w pytaniu prądnica prądu stałego. Nie opisuje więc typowego problemu występującego w samej prądnicy DC.

Odpowiedź "Niesprawny akumulator" może powodować kłopoty z rozruchem lub przyjmowaniem ładunku, ale nie jest to najbardziej prawdopodobna i bezpośrednia usterka samej prądnicy prądu stałego. W praktyce diagnostycznej akumulator weryfikuje się osobno (stan naładowania, pojemność, rezystancja), a objawy jego niesprawności nie muszą oznaczać awarii prądnicy.

Odpowiedź "Niesprawny układ zapłonowy" dotyczy innego obszaru pracy pojazdu (wytwarzanie i sterowanie iskrą zapłonową w silniku ZI) i zwykle nie jest przyczyną nieprawidłowej pracy prądnicy DC jako źródła ładowania.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się konkretny typ maszyny (np. prądnica DC), szukaj odpowiedzi odnoszącej się do jej charakterystycznych elementów (szczotki, komutator, uzwojenia), a nie do innych podzespołów układu elektrycznego pojazdu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Szczotki to elementy stykowe (najczęściej węglowe), które dociskają do komutatora i doprowadzają prąd do wirnika prądnicy DC. Zapewniają przewodzenie mimo ruchu obrotowego. Ich zużycie lub zacięcie powoduje przerwy w obwodzie i spadek wydajności ładowania.
Gdy szczotki są zużyte, zabrudzone lub mają słaby docisk, kontakt z komutatorem jest niestabilny. Powstają przerwy i spadki napięcia, przez co prądnica nie wytwarza właściwego prądu ładowania. Skutkiem bywa niedoładowanie akumulatora i problemy z zasilaniem odbiorników.
Typowe objawy to spadek napięcia ładowania, wahania wskazań, okresowy zanik ładowania oraz nadmierne iskrzenie w okolicy komutatora (jeśli jest widoczne). Często pojawiają się też ślady przegrzania lub zabrudzenia pyłem węglowym w okolicach szczotkotrzymacza.
Tak, bo oba przypadki mogą dawać podobne skutki (np. trudności z rozruchem, słabe zasilanie odbiorników). Różnica polega na przyczynie: akumulator dotyczy magazynowania energii, a prądnica jej wytwarzania. W diagnostyce trzeba rozdzielić te obszary pomiarami napięcia i oceną stanu akumulatora.
Prądnica prądu stałego wykorzystuje komutator i szczotki do uzyskania prądu stałego na wyjściu. Alternator wytwarza prąd przemienny, który jest prostowany w układzie diodowym, a regulacja odbywa się inaczej. W nowoczesnych autach standardem jest alternator, a prądnice DC spotyka się głównie w starszych konstrukcjach.
Najczęściej w starszych pojazdach, maszynach i konstrukcjach, w których historycznie stosowano układ ładowania oparty o prądnicę DC. W nowszych samochodach praktycznie dominuje alternator. Na egzaminie warto znać oba rozwiązania, bo pytania mogą dotyczyć starszych typów układów.
Częsty błąd to wskazywanie akumulatora jako przyczyny bez pomiarów lub mylenie elementów (prądnica vs alternator). Innym błędem jest pomijanie elementów eksploatacyjnych, takich jak szczotki i połączenia elektryczne. Skuteczna diagnostyka wymaga kroków: pomiarów, oględzin i weryfikacji obwodów.
Zwykle nie jest to bezpośrednia zależność. Układ zapłonowy odpowiada za wytworzenie iskry (w silnikach ZI), a prądnica/układ ładowania za zasilanie instalacji i ładowanie akumulatora. Problemy zapłonowe mogą powodować inne objawy pracy silnika, ale nie są typową przyczyną usterki prądnicy DC.
W praktyce wykonuje się oględziny szczotek (długość, swobodny ruch w prowadnicy, docisk sprężyn), ocenę komutatora oraz pomiary w układzie ładowania. Ważne jest też sprawdzenie połączeń i masy. W egzaminowych pytaniach bez danych pomiarowych wybiera się najczęstszą usterkę elementu eksploatacyjnego.
Opanuj budowę i funkcje elementów: źródło ładowania (prądnica/alternator), regulator, akumulator i podstawowe połączenia. Ucz się typowych objawów i ich przyczyn oraz kolejności diagnozy (pomiary napięcia, oględziny, weryfikacja połączeń). Zwracaj uwagę na słowa kluczowe typu "prądnica DC".
info

Statystycznie 69% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Materiały:

  • Podręczniki z elektrotechniki samochodowej (rozdziały o prądnicach i alternatorach)
  • Instrukcje serwisowe/DTR dotyczące diagnostyki układu ładowania (ogólne procedury pomiarowe)
  • Materiały dydaktyczne z budowy maszyn elektrycznych (prądnica DC: komutacja, szczotki)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego