KWALIFIKACJA SPO5 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 26.
Podczas przemieszczania osoby ciężko chorej i niesamodzielnej w obrębie łóżka i z łóżka na wózek inwalidzki, opiekunka powinna stosować
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Łatwoślizg (np. podkład lub prześcieradło ślizgowe) służy do przesuwania osoby niesamodzielnej po podłożu z minimalnym tarciem, co zmniejsza ryzyko otarć skóry i przeciążenia kręgosłupa opiekunki. Gorset i orteza stabilizują ciało, a drabinka wspiera samodzielne podciąganie się, nie transfer.

Pełne wyjaśnienie:

Podczas przemieszczania osoby ciężko chorej w obrębie łóżka oraz przy transferze z łóżka na wózek kluczowe jest ograniczenie tarcia i sił szarpiących. To właśnie tarcie powoduje część urazów skóry (otarcia, uszkodzenia naskórka) oraz zwiększa wysiłek opiekunki, co sprzyja przeciążeniom kręgosłupa.

Łatwoślizg (podkład/prześcieradło ślizgowe lub podobna pomoc transferowa) tworzy warstwę o małym oporze przesuwu. Dzięki temu chorego można przesunąć w łóżku lub wykonać etap transferu płynniej, mniejszą siłą i z lepszą kontrolą ruchu. W praktyce jest to rozwiązanie typowe dla czynności pielęgnacyjno-opiekuńczych, szczególnie gdy pacjent jest niesamodzielny i nie współpracuje w pełnym zakresie.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Gorsety to wyroby służące głównie do stabilizacji lub odciążenia określonych odcinków ciała (np. tułowia). Nie rozwiązują problemu tarcia i nie są standardową pomocą do przesuwania/transferu; użycie ich "zamiast" pomocy ślizgowej nie zwiększa bezpieczeństwa transferu.
  • Drabinki (np. przyłóżkowe) mają wspierać pacjenta w samodzielnym podciąganiu się lub zmianie pozycji. Jeżeli pacjent jest ciężko chory i niesamodzielny, sama drabinka zwykle nie umożliwia bezpiecznego transferu, bo wymaga aktywnej współpracy i siły kończyn.
  • Ortezy stabilizują konkretny staw lub kończynę, są elementem zaopatrzenia ortopedycznego. Nie są przeznaczone do zmniejszania tarcia ani do technicznego wsparcia transferu z łóżka na wózek.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się przemieszczanie w łóżku lub transfer, szukaj odpowiedzi związanej z ułatwieniem przesuwu (ślizg, deska transferowa, podnośnik), a nie stabilizacją ciała (gorset/orteza) czy sprzętem do ćwiczeń i samopomocy (drabinka).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Łatwoślizg to pomoc transferowa (np. podkład/prześcieradło ślizgowe), która zmniejsza tarcie podczas przesuwania osoby w łóżku lub przy transferze. Ułatwia kontrolowany ruch pacjenta, ogranicza ryzyko otarć skóry oraz zmniejsza obciążenie kręgosłupa opiekunki.
Najczęściej popełnia się błąd polegający na ciągnięciu pacjenta po prześcieradle "na siłę", bez redukcji tarcia. Skutkiem są otarcia skóry, ból i większe ryzyko urazu pleców opiekuna. Błędem jest też brak stabilizacji pozycji i brak oceny, czy pacjent współpracuje.
Łatwoślizg redukuje tarcie, więc do przesunięcia potrzebna jest mniejsza siła. Dzięki temu ruch jest płynniejszy i łatwiej go kontrolować, co zmniejsza ryzyko nagłego szarpnięcia, upadku oraz uszkodzeń skóry. Dla opiekunki oznacza to mniejsze przeciążenie kręgosłupa.
Nie. Gorset służy głównie do stabilizacji tułowia i nie jest narzędziem do zmniejszania tarcia ani do technicznego wsparcia przesuwania. Stosowanie gorsetu zamiast pomocy transferowej nie rozwiązuje kluczowego problemu (oporu przesuwu) i może dawać fałszywe poczucie bezpieczeństwa.
Orteza to zaopatrzenie ortopedyczne stabilizujące konkretny staw lub kończynę, zwykle w celu ochrony lub leczenia. Sprzęt do transferu (np. łatwoślizg, deska transferowa, podnośnik) ma ułatwić przemieszczenie osoby i zmniejszyć tarcie/obciążenia w czasie przenoszenia lub przesuwania.
Drabinka jest przydatna, gdy pacjent jest częściowo sprawny i może aktywnie współpracować, np. podciągnąć się do siadu lub zmienić pozycję. U osoby ciężko chorej i niesamodzielnej drabinka zwykle nie wystarcza do bezpiecznego transferu, bo wymaga siły i koordynacji ruchowej.
Przed transferem ustaw wózek blisko łóżka, zablokuj hamulce i usuń przeszkody. Ustal, dokąd pacjent ma być przesunięty i czy potrzebujesz pomocy drugiej osoby. Sprawdź stabilność podłoża i ułóż akcesoria (np. łatwoślizg) tak, by ograniczyć zbędne ruchy i ryzyko utraty kontroli.
Ryzyko rośnie, gdy pacjent nagle osuwa się, zgłasza silny ból, ma zawroty głowy lub traci kontakt. Alarmowe są też sytuacje, gdy opiekunka czuje utratę równowagi, przeciążenie pleców albo nie jest w stanie kontrolować ruchu. Wtedy należy przerwać i zmienić metodę lub wezwać wsparcie.
Nie zawsze. Trzeba uwzględnić stan skóry (np. bardzo delikatna, uszkodzona), ból, ograniczenia ruchu oraz to, czy pacjent ma przeciwwskazania do zmian pozycji. W praktyce dobór metody powinien być bezpieczny, a w wątpliwych sytuacjach konsultowany z personelem medycznym.
Skup się na funkcjach sprzętu: co zmniejsza tarcie (łatwoślizg), co służy do podnoszenia (podnośnik), co stabilizuje ciało (orteza/gorset), a co wspiera samodzielność (drabinka). Dobrą metodą jest robienie fiszek "sprzęt → zastosowanie → ryzyka" i ćwiczenia na przykładach sytuacyjnych.
info

Statystycznie 41% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Łatwoślizg (np. podkład lub prześcieradło ślizgowe) służy do przesuwania osoby niesamodzielnej po podłożu z minimalnym tarciem, co zmniejsza ryzyko otarć skóry i przeciążenia kręgosłupa opiekunki."

Źródła:

  • CDC – Safe Patient Handling and Mobility (SPHM) – https://www.cdc.gov/niosh/topics/sphm/ (dostęp: 2026-02-18)
  • European Agency for Safety and Health at Work (EU-OSHA) – Musculoskeletal disorders / patient handling resources – https://osha.europa.eu/en/themes/musculoskeletal-disorders (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji z zakresu opieki i transferu osób niesamodzielnych
  • Poradniki ergonomii i bezpiecznego podnoszenia/przesuwania pacjentów (safe patient handling)
  • Instrukcje producentów podkładów ślizgowych i desek transferowych (zasady użycia i przeciwwskazania)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego