KWALIFIKACJA MOT2 + MOT5 + MOT6 - CZERWIEC 2011

PYTANIE NR 44.
Podczas regulacji luzów zaworowych zmierzona wartość luzu zaworowego wynosi 0,5 mm przy zamontowanej płytce o grubości 6,0 mm. Fabryczna wartość luzu zaworowego powinna wynosić 0,4 mm. Do prawidłowego wyregulowania luzu zaworowego należy dobrać płytkę o grubości
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zmierzony luz (0,5 mm) jest większy od fabrycznego (0,4 mm) o 0,1 mm, więc trzeba go zmniejszyć. W regulacji płytką oznacza to dobór grubszej płytki o 0,1 mm: 6,0 mm + 0,1 mm = 6,1 mm. Pozostałe wartości nie dają wymaganej korekty 0,1 mm.

Pełne wyjaśnienie:

W układzie regulacji luzu zaworowego za pomocą płytek (shimów) zmiana grubości płytki wpływa na wartość luzu: gdy zwiększasz grubość płytki, luz zwykle maleje, a gdy wybierasz cieńszą płytkę – luz rośnie. W zadaniu nie trzeba znać konstrukcyjnych szczegółów, wystarczy poprawnie określić kierunek korekty i wykonać rachunek.

Mamy dane:

  • luz zmierzony: 0,5 mm
  • luz wymagany (fabryczny): 0,4 mm
  • płytka założona: 6,0 mm

Najpierw liczysz różnicę luzów:

0,5 mm − 0,4 mm = 0,1 mm

To oznacza, że aktualny luz jest o 0,1 mm za duży. Żeby go zmniejszyć do wartości fabrycznej, dobierasz płytkę grubszą dokładnie o 0,1 mm:

6,0 mm + 0,1 mm = 6,1 mm

Dlatego odpowiedź "6,1 mm" jest właściwa.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "5,9 mm" i "5,8 mm" to płytki cieńsze, czyli w praktyce prowadziłyby do zwiększenia luzu, a potrzebujemy go zmniejszyć.
  • "6,2 mm" zwiększa grubość o 0,2 mm, czyli koryguje luz zbyt mocno (przestrzelenie nastawy względem wymaganych 0,1 mm).

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze porównaj zmierzony z wymaganym, oblicz różnicę i dopiero potem zdecyduj, czy płytka ma być grubsza czy cieńsza.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw oblicz różnicę: luz zmierzony minus luz wymagany. Jeśli luz jest za duży, zwykle dobiera się grubszą płytkę o tę różnicę; jeśli luz jest za mały – cieńszą. Potem dodaj/odejmij różnicę od aktualnej grubości płytki.
W typowym układzie z płytką (shim) grubsza płytka "podnosi" element pośredniczący, przez co zmniejsza się szczelina między krzywką a elementem sterującym zawór. To redukuje hałas i przywraca prawidłowe czasy otwarcia/zamknięcia zaworu.
To wartość szczeliny (luzu) przewidziana przez producenta silnika dla danego zaworu i warunków pomiaru (np. zimny silnik). Ma zapewnić poprawną pracę mechanizmu rozrządu po nagrzaniu oraz właściwe domykanie zaworów bez nadmiernego hałasu i zużycia.
Najczęściej używa się szczelinomierza (zestawu listków o określonej grubości). Dobiera się listki tak, aby przechodziły z wyczuwalnym, lekkim oporem. Grubość listka odpowiada zmierzonemu luzowi, który potem porównuje się z wartością wymaganą.
Zależy od zaleceń producenta, ale bardzo często pomiar wykonuje się na zimnym silniku, bo rozszerzalność cieplna elementów zmienia luz. Na egzaminie zawsze trzymaj się informacji z zadania lub dokumentacji serwisowej; bez tego nie wolno "zgadywać" warunków pomiaru.
Często tak, bo zbyt mały luz może powodować niedomykanie zaworu po rozgrzaniu, spadek kompresji i ryzyko przegrzewania gniazda/zaworu. Zbyt duży luz zwykle objawia się hałasem i gorszą kulturą pracy. Oba przypadki są niepożądane i wymagają regulacji.
Użyj prostej kontroli logicznej: jeśli luz jest za duży, trzeba go zmniejszyć, więc wybierasz rozwiązanie "w stronę mniejszej szczeliny" (zwykle grubsza płytka). Jeśli luz jest za mały, trzeba go zwiększyć (zwykle cieńsza płytka).
Typowe błędy to: pomiar w złych warunkach (np. niezgodna temperatura), odczyt nie tego zaworu, pomyłka w zapisie grubości płytki (przecinek), brak ponownego pomiaru po wymianie oraz dobór płytki "na oko". Na egzaminie zawsze licz różnicę i sprawdzaj wynik.
Jeśli zadanie tego nie podaje, odwołaj się do zasady mechanicznej: zwiększając grubość elementu dystansowego w torze "popychacz–krzywka", zwykle zmniejszasz wolną szczelinę. W praktyce i tak najlepiej opierać się na procedurze serwisowej konkretnego silnika.
Po montażu płytki wykonaj ponowny pomiar szczelinomierzem w tej samej pozycji wałka i w tych samych warunkach (np. na zimnym silniku, jeśli tak przewiduje procedura). Wynik powinien mieścić się w wymaganej wartości/tolerancji. Brak kontroli końcowej to częsty błąd.
info

Około 64% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Zmierzony luz (0,5 mm) jest większy od fabrycznego (0,4 mm) o 0,1 mm, więc trzeba go zmniejszyć."

Materiały:

  • Dokumentacja serwisowa producenta silnika (procedura pomiaru i regulacji luzu zaworowego)
  • Podręczniki z budowy i eksploatacji silników spalinowych (rozdziały o mechanizmie rozrządu)
  • Materiały szkoleniowe warsztatowe dotyczące regulacji płytek (shim) i pracy ze szczelinomierzem

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego