KWALIFIKACJA HGT12 - TEST WIEDZY NR 3

PYTANIE NR 13.
Podczas sporządzania kalkulacji ceny potrawy, które z poniższych kosztów są uważane za koszty pośrednie?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Koszty pośrednie to takie, których nie da się jednoznacznie przypisać do jednej potrawy, bo dotyczą funkcjonowania całego lokalu. Do tej grupy zalicza się m.in. czynsz i opłaty związane z utrzymaniem restauracji. Z kolei koszt składników to typowy koszt bezpośredni, bo wynika wprost z receptury dania.

Pełne wyjaśnienie:

Kalkulacja ceny potrawy opiera się na rozróżnieniu kosztów, które można przypisać do konkretnego dania, oraz kosztów, które "obsługują" całą działalność lokalu.

Dlaczego poprawne jest "Koszt wynajmu lokalu, w którym znajduje się restauracja"?
Wynajem lokalu (czynsz) jest kosztem utrzymania restauracji jako przedsiębiorstwa lub komórki organizacyjnej. Nie zależy bezpośrednio od liczby przygotowanych porcji konkretnej potrawy i nie da się go przypisać tylko do jednego dania bez stosowania kluczy podziałowych (np. narzutu na sprzedaż, porcji, roboczogodziny). Z tego powodu traktuje się go jako koszt pośredni (ogólny).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne w tym ujęciu?

  • "Koszt składników użytych do przygotowania potrawy" – to koszt bezpośredni (surowcowy), bo wynika z gramatury i receptury dania. Można go policzyć na porcję i przypisać bezpośrednio do konkretnej potrawy.
  • "Koszt energii zużytej podczas gotowania" – w praktyce bywa rozliczany jako część kosztów ogólnych, ale w wielu zadaniach egzaminacyjnych nie jest traktowany jako składnik kalkulacji jednostkowej potrawy, bo zwykle nie mierzy się go dla pojedynczego dania. Bez doprecyzowania metody rozliczania mediów w zadaniu nie jest to typowy "koszt surowcowy" potrawy.
  • "Koszt obsługi klienta" – dotyczy procesu sprzedaży i serwisu (np. praca kelnerów), a nie samego zużycia surowców. W zależności od przyjętej metodologii może być ujmowany jako koszt ogólny lub odrębna pozycja, ale nie jest kosztem bezpośrednio wynikającym z receptury potrawy.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli pytanie dotyczy kosztów pośrednich w kalkulacji, szukaj kosztów "utrzymania" (lokal, administracja, ogólne funkcjonowanie). Jeśli dotyczy kosztów bezpośrednich, myśl o tym, co da się policzyć na porcję z receptury i magazynu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Koszty pośrednie to koszty, których nie da się przypisać do jednej potrawy bezpośrednio na podstawie receptury. Dotyczą funkcjonowania całego lokalu (np. utrzymanie pomieszczeń, administracja) i zwykle rozlicza się je poprzez narzut lub klucz podziałowy.
Sprawdź, czy koszt da się policzyć "na porcję" bez dodatkowych założeń. Jeśli wynika z receptury (gramatura, ilość surowców) i można go przypisać do dania wprost, jest bezpośredni. Jeśli dotyczy całego lokalu i wymaga podziału (narzutu), jest pośredni.
Czynsz nie zależy bezpośrednio od liczby porcji konkretnej potrawy i obejmuje utrzymanie miejsca prowadzenia działalności. Nie da się go przypisać do jednego dania bez umownego podziału, dlatego jest klasycznym przykładem kosztu pośredniego (ogólnego) restauracji.
Najczęściej tak, bo surowce i półprodukty wynikają z receptury i można je wycenić dla porcji. Wyjątki pojawiają się, gdy brak dokładnej receptury lub są duże ubytki/straty, ale w zadaniach egzaminacyjnych koszt surowca jest typowym kosztem bezpośrednim.
Zwykle energia jest kosztem pośrednim, bo trudno ją zmierzyć dla pojedynczej potrawy i rozlicza się ją jako część kosztów ogólnych. W praktyce zależy to od przyjętej metody rozliczeń w lokalu (np. narzut na sprzedaż lub klucz na stanowiska).
Do kosztów ogólnych mogą należeć m.in. czynsz, utrzymanie i sprzątanie, część mediów, administracja, amortyzacja wyposażenia, koszty organizacyjne. To koszty potrzebne do działania lokalu, ale nie wynikające bezpośrednio z receptury konkretnej potrawy.
Najczęściej przez narzut (procentowo do kosztu surowców lub do sprzedaży) albo przez klucz podziałowy, np. liczbę porcji, roboczogodziny, czas pracy kuchni. Celem jest "rozsądne" przypisanie części kosztów ogólnych do asortymentu.
Bo obsługa klienta jest silnie skojarzona z usługą gastronomiczną, więc intuicyjnie wydaje się "częścią dania". W kalkulacji kosztów rozdziela się jednak koszt wytworzenia potrawy (kuchnia) od kosztów sprzedaży i serwisu, które często rozlicza się pośrednio.
Najczęściej: mylenie kosztów surowcowych z kosztami ogólnymi, nieuwzględnianie, że koszty pośrednie wymagają narzutu/klucza, oraz traktowanie wszystkich kosztów "około produkcji" jako bezpośrednich. Pomaga pytanie kontrolne: "czy da się to przypisać na porcję?"
Ćwicz na przykładach: rozpisuj koszt surowców z receptury, a osobno wypisz koszty lokalu i wskaż, które trzeba rozliczać narzutem. Ucz się słów-kluczy: "czynsz", "administracja" (pośrednie) vs "składniki", "receptura" (bezpośrednie).
info

Około 53% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Koszty pośrednie to takie, których nie da się jednoznacznie przypisać do jednej potrawy, bo dotyczą funkcjonowania całego lokalu."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z rachunku kosztów i kalkulacji gastronomicznej dla technika żywienia i usług gastronomicznych
  • Podręczniki do rachunkowości zarządczej (rozdziały o kosztach bezpośrednich i pośrednich)
  • Zestawy zadań z kalkulacji potraw (arkusze ćwiczeniowe z narzutami i kosztami ogólnymi)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego