W kosztorysie inwestorskim celem jest oszacowanie wartości robót w sposób możliwie obiektywny i możliwy do obrony w dokumentacji. Gdy cena jednostkowa z bazy danych jest wyraźnie wyższa od poziomu obserwowanego w innych źródłach, poprawnym krokiem nie jest mechaniczne "wyrównanie" jej do jakiejś liczby, tylko kontrola i weryfikacja.
Dlaczego poprawna jest odpowiedź "Weryfikujesz przyczynę rozbieżności i aktualizujesz cenę na podstawie aktualnych danych rynkowych"? Bo odchylenie może wynikać m.in. z:
- nieaktualnej bazy (zbyt stara aktualizacja),
- błędnej jednostki miary lub błędnie dobranego katalogu/nakładów,
- innego zakresu pozycji (np. uwzględnione dodatkowe warstwy lub przygotowanie podłoża),
- warunków szczególnych, które uzasadniają wyższą cenę.
Dopiero po ustaleniu przyczyny należy przyjąć cenę z aktualnych danych rynkowych (np. z bieżących publikacji/baz cenowych, ofert, analiz), a przyjęcie udokumentować.
Odpowiedź "Zostawiasz cenę bez zmian" jest błędna, bo ignoruje sygnał ryzyka błędu w danych wejściowych; może to zawyżyć wartość inwestycji i prowadzić do złych decyzji budżetowych.
Odpowiedź "Usuwasz pozycję z kosztorysu" jest błędna, ponieważ kosztorys powinien być kompletny względem przedmiaru i zakresu robót; problemem jest wiarygodność ceny, a nie zasadność istnienia pozycji.
Odpowiedź "Przyjmujesz najniższą dostępną cenę" jest błędna, bo prowadzi do zaniżenia wartości i nie uwzględnia realiów (jakości, warunków realizacji, narzutów). Najniższa cena bez analizy nie jest "bezpieczną" metodą.
W praktyce egzaminacyjnej zapamiętaj zasadę: odchylenie ceny = sprawdź źródło, datę i zakres, a potem zaktualizuj i opisz założenia.