KWALIFIKACJA GIW1 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 34.
Podczas tłoczenia ropy naftowej nastąpił wyciek ropy z uszkodzonego rurociągu. W przypadku zapalenia się tej ropy, wyciek można gasić z zastosowaniem
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Ropa naftowa jest cieczą palną, więc po zapłonie mamy do czynienia z pożarem grupy B.
Do takich pożarów stosuje się m.in. gaśnice proszkowe z proszkiem ABC, które przerywają reakcję spalania. Woda może rozprzestrzeniać płonącą ciecz, dlatego odpowiedzi z wodą są błędne.

Pełne wyjaśnienie:

W opisanej sytuacji doszło do wycieku ropy naftowej z rurociągu. Po zapaleniu ropa zachowuje się jak ciecz palna, a więc odpowiada to typowemu pożarowi grupy B (płonące ciecze i/lub substancje topiące się). W praktyce przemysłowej, także przy eksploatacji otworowej złóż, kluczowe jest dobranie środka gaśniczego, który ograniczy płomień i nie pogorszy sytuacji.

Dlaczego poprawna jest "gaśnica proszkowa z proszkiem gaśniczym ABC"?
Proszek gaśniczy działa głównie przez przerwanie reakcji spalania oraz częściowe odcięcie dostępu tlenu w strefie płomienia. Gaśnice proszkowe typu ABC są uniwersalne i mogą być użyte m.in. do pożarów cieczy palnych. W warunkach zakładowych jest to często najszybciej dostępny i skuteczny sprzęt do działań wstępnych (zanim sytuację przejmą wyspecjalizowane służby).

Dlaczego odpowiedzi z wodą są nieprawidłowe?
Użycie wody przy rozlanej cieczy palnej bywa niebezpieczne: strumień może rozpychać i rozlewać płonącą ropę, zwiększając powierzchnię pożaru. Dodatkowo woda nie miesza się z ropą, więc nie tworzy warstwy odcinającej dopływ tlenu do paliwa.

Dlaczego "gaśnica śniegowa" (CO₂) nie jest jedyną właściwą?
Gaśnice śniegowe mogą być stosowane w niektórych pożarach cieczy i urządzeń, ale mają ograniczenia (m.in. mniejszy efekt na otwartym terenie, ryzyko nawrotu zapłonu po rozwianiu CO₂). Stwierdzenie "tylko gaśnicy śniegowej" jest więc zbyt kategoryczne. W pytaniu sprawdzana jest typowa, bezpieczna odpowiedź egzaminacyjna: wybór gaśnicy proszkowej ABC.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pojawia się ropa, benzyna, olej, paliwo i mowa o zapłonie rozlewiska, myśl o pożarze cieczy palnych i unikaj wody. W pierwszym wyborze często pojawi się proszek (ABC/BC) lub piana, zależnie od kontekstu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Oznacza to, że po zapłonie pali się głównie powierzchnia rozlanej cieczy i pary nad nią. Taki pożar klasyfikuje się jako pożar cieczy palnych (typowo grupa B). Dobór gaśnicy powinien ograniczać płomień bez rozlewania paliwa.
W działaniach wstępnych najczęściej stosuje się gaśnicę proszkową (np. z proszkiem ABC), bo jest uniwersalna i szybko przerywa spalanie w strefie płomienia. Dobór zawsze powinien uwzględniać instrukcje ppoż. obiektu i ocenę ryzyka.
Woda może rozprzestrzenić pożar: strumień rozlewa płonącą ciecz i zwiększa powierzchnię ognia. Ponieważ ropa nie miesza się z wodą, woda nie odcina dopływu tlenu do paliwa, a może dodatkowo spowodować gwałtowne rozchlapanie.
CO₂ bywa skuteczny w pewnych warunkach (np. w zamkniętych przestrzeniach i przy małych zarzewiach), ale na otwartej przestrzeni łatwo się rozwiewa i może dojść do ponownego zapłonu. Dlatego nie traktuje się jej jako jedynego pewnego wyboru.
Najczęstsze pomyłki to wybór wody "bo chłodzi", wybór odpowiedzi z wieloma środkami (pozornie "kompletnej"), oraz uznanie, że tylko CO₂ jest właściwy. W pożarach cieczy palnych trzeba myśleć o rozlewisku i ryzyku rozprzestrzenienia.
Piana jest korzystna, gdy można wytworzyć warstwę odcinającą dostęp tlenu do cieczy i ograniczyć parowanie. W praktyce jednak decyzja zależy od rodzaju instalacji, dostępnego sprzętu i procedur zakładowych; proszek bywa szybszy w użyciu w pierwszej fazie.
Na etykiecie gaśnicy są piktogramy i oznaczenia klas pożarów, np. litery A, B, C oraz instrukcja użycia. Przed pracą w terenie warto sprawdzić, jakie gaśnice są na stanowisku i czy obejmują pożary cieczy palnych (B).
Po ugaszeniu trzeba zabezpieczyć miejsce, odciąć dopływ medium (jeśli to możliwe i bezpieczne), kontrolować nawrót zapłonu oraz powiadomić odpowiednie służby. Wyciek i opary mogą tworzyć atmosferę wybuchową, więc konieczna jest ostrożność.
Powinny być rozmieszczone zgodnie z instrukcją ppoż. obiektu, tak aby były łatwo dostępne, widoczne i możliwe do użycia bez wchodzenia w strefę zagrożenia. W praktyce umieszcza się je przy dojściach, punktach obsługi i w pobliżu potencjalnych źródeł zapłonu.
Opanuj rozpoznawanie rodzaju paliwa (ciało stałe, ciecz, gaz, instalacje), skojarz to z klasą pożaru oraz przećwicz dobór środka gaśniczego. Pomaga czytanie etykiet gaśnic i analiza scenariuszy: wyciek, rozlewisko, zapłon, praca na otwartym terenie.
info

Statystycznie 47% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że ropa naftowa jest cieczą palną, więc po zapłonie mamy do czynienia z pożarem grupy B.Do takich pożarów stosuje się m.in. gaśnice proszkowe z proszkiem ABC, które przerywają reakcję spalania.

Materiały:

  • Instrukcje bezpieczeństwa pożarowego (ppoż.) obowiązujące w zakładzie/na wiertni
  • Materiały szkoleniowe PSP lub firmowe szkolenia ppoż. dotyczące doboru gaśnic
  • Karty charakterystyki (SDS) dla ropy/produktów ropopochodnych i zalecenia gaśnicze

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego