KWALIFIKACJA GIW2 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 25.
Podczas transportu urobku w wypadku dwukierunkowego nachylenia trasy, wózki hamulcowe i inne urządzenia hamowania umieszcza się
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dwukierunkowe nachylenie oznacza ryzyko niekontrolowanego ruchu składu w obie strony (w zależności od miejsca postoju i kierunku spadku). Dlatego elementy hamujące umieszcza się tak, aby zabezpieczały zestaw z obu stron, czyli na jego początku i na końcu.
To minimalizuje ryzyko stoczenia.

Pełne wyjaśnienie:

W transporcie urobku w kopalni podziemnej nachylenie wyrobiska ma kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa. Gdy trasa ma dwukierunkowe nachylenie (występują odcinki o przeciwnych spadkach), zestaw wózków może mieć tendencję do samoczynnego przemieszczenia się w obu kierunkach – zależnie od tego, na którym fragmencie składu działa składowa siły ciężkości oraz gdzie wystąpi poślizg czy luz w sprzęgach.

W takiej sytuacji celem rozmieszczenia wózków hamulcowych i innych urządzeń hamowania jest stworzenie zabezpieczenia, które działa jak "blokada" z dwóch stron składu. Dlatego poprawne jest rozmieszczenie na początku i końcu zestawu środków transportowych. Taki układ ogranicza możliwość, że część zestawu zacznie się przemieszczać, a pozostała część będzie "pchać" ją przez luzy w połączeniach.

  • "na końcu zestawu środków transportowych." – błąd polega na pozostawieniu strony czołowej bez zabezpieczenia; przy zmianie spadku lub pracy na łuku niwelety skład może ruszyć w stronę przeciwną do zabezpieczenia.
  • "na początku zestawu środków transportowych." – analogicznie: zabezpieczenie tylko z jednej strony nie uwzględnia możliwości ruchu w drugim kierunku na trasie o zmiennym nachyleniu.
  • "w środku zestawu środków transportowych." – taki wybór nie chroni skrajnych części zestawu; dodatkowo może powodować, że jedna część składu "pracuje" przeciw drugiej, co zwiększa ryzyko szarpnięć i niekontrolowanego przemieszczenia.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się informacja o ryzyku działania sił w dwóch przeciwnych kierunkach (dwukierunkowy spadek, zmienny spadek, siodło niwelety), szukaj rozwiązania, które zapewnia zabezpieczenie z obu stron badanego obiektu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To sytuacja, gdy na trasie występują odcinki o przeciwnych spadkach (raz "w dół" w jedną stronę, a dalej "w dół" w stronę przeciwną). W praktyce oznacza to możliwość samoczynnego ruchu zestawu wózków w obu kierunkach, zależnie od miejsca postoju i rozkładu mas.
Bo przy zmiennym nachyleniu zagrożenie przemieszczenia może wystąpić w obu kierunkach. Zabezpieczenie składu tylko z jednej strony nie chroni przed "ucieczką" w stronę przeciwną. Dwa punkty hamowania ograniczają ryzyko stoczenia i szarpnięć w sprzęgach.
Nie w przypadku trasy o dwukierunkowym nachyleniu. Hamowanie tylko na końcu chroni przed ruchem w jednym kierunku, ale nie zabezpiecza sytuacji, gdy skład ma tendencję do przemieszczenia się w stronę przeciwną. Wtedy potrzebne jest zabezpieczenie także od strony początku.
Najczęściej: samoczynne stoczenie, narastanie luzów w sprzęgach, szarpnięcia przy ruszaniu i hamowaniu oraz możliwość "pchania" przez część składu drugiej części. Zmienne nachylenie zwiększa też ryzyko, że zabezpieczenie z jednej strony okaże się nieskuteczne.
To elementy zestawu transportowego wyposażone w rozwiązania umożliwiające skuteczne hamowanie lub unieruchomienie składu. Stosuje się je jako zabezpieczenie przed niekontrolowanym ruchem wózków na pochylniach i w miejscach, gdzie występuje zwiększone ryzyko stoczenia.
Szczególnie wtedy, gdy trasa ma odcinki o przeciwnych spadkach, występują postoje na pochylniach, manewry w rejonie zmiany niwelety lub istnieje ryzyko poślizgu (np. wilgoć, zanieczyszczenia). W takich warunkach kierunek potencjalnego ruchu może się zmieniać.
Najczęściej wybierają odpowiedź "na początku" albo "na końcu", bo kojarzą hamowanie z jednym kierunkiem jazdy. Drugi typ błędu to zaznaczanie "w środku", bo brzmi "symetrycznie", ale nie zabezpiecza skrajnych wózków. Klucz to analiza ruchu w obu kierunkach.
Wskazówką są sformułowania typu: "dwukierunkowe nachylenie", "zmiana spadku", "odcinek o przeciwnym nachyleniu", "siodło" lub opis, że trasa raz opada w jedną, a raz w drugą stronę. Wtedy właściwe rozwiązanie zwykle dotyczy zabezpieczenia z dwóch stron.
W kontekście tej zasady – nie. Hamowanie w środku nie chroni skrajnych części składu i może prowadzić do sytuacji, w której jedna część zestawu oddziałuje na drugą przez luzy sprzęgów. W zadaniach egzaminacyjnych przy dwukierunkowym spadku oczekuje się zabezpieczenia początku i końca.
Skup się na mechanizmach zagrożeń: siła ciężkości na pochylniach, kierunek możliwego stoczenia, rola sprzęgów i luzów oraz zasady zabezpieczania składu. Pomaga metoda: najpierw określ możliwe kierunki niekontrolowanego ruchu, a dopiero potem wybierz rozmieszczenie zabezpieczeń.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 38% zdających egzamin. bardzo trudne

Według specjalistów z branży: "Dwukierunkowe nachylenie oznacza ryzyko niekontrolowanego ruchu składu w obie strony (w zależności od miejsca postoju i kierunku spadku)."

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe z zakresu transportu dołowego i zabezpieczania składu (instrukcje zakładowe)
  • Podręczniki/opracowania dotyczące transportu podziemnego w górnictwie (rozdziały o hamowaniu i zabezpieczeniach)
  • Notatki z zajęć BHP dotyczące zagrożeń przy transporcie na pochylniach

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego