KWALIFIKACJA MEC5 - TEST WIEDZY NR 4

PYTANIE NR 29.
Podczas uruchamiania obrabiarki skrawającej sterowanej numerycznie, zauważasz, że wrzeciono nie obraca się z odpowiednią prędkością. Który z poniższych kodów G jest odpowiedzialny za kontrolę prędkości obrotowej wrzeciona?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Prędkość obrotową wrzeciona w CNC zadaje adres S (np. S1200), a jego uruchomienie realizuje polecenie M03 (obroty zgodnie z ruchem wskazówek zegara).
Dlatego blok "M03 S1200" odpowiada za start wrzeciona i ustawienie jego obrotów; pozostałe opcje dotyczą ruchu osi, trybu wymiarowania lub zakończenia programu.

Pełne wyjaśnienie:

W programowaniu CNC sterowanie wrzecionem realizuje się zwykle poleceniami z grupy M oraz parametrem S. W praktyce, aby wrzeciono pracowało z określoną prędkością, programista podaje wartość S (zadane obroty) oraz polecenie uruchomienia wrzeciona.

Poprawna odpowiedź: M03 S1200

  • M03 – uruchamia wrzeciono w kierunku "w prawo" (najczęściej zgodnie z ruchem wskazówek zegara, zależnie od konwencji maszyny).
  • S1200 – zadaje prędkość obrotową wrzeciona na poziomie 1200 obr/min (interpretacja jednostek zależy od sterowania, ale typowo są to obr/min).

Dlatego taki blok jest bezpośrednio związany z sytuacją, w której wrzeciono nie obraca się z właściwą prędkością: sprawdza się, czy występuje komenda startu wrzeciona oraz czy zadano właściwą wartość S.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • G01 Z-1 F100G01 to ruch roboczy (interpolacja liniowa) osi, a F oznacza posuw. Ten blok może poruszyć osią Z na głębokość -1, ale nie służy do zadawania obrotów wrzeciona.
  • M30 – to polecenie zakończenia programu (i zwykle przewinięcia/rewindu). Nie ustawia ani nie reguluje prędkości wrzeciona; pojawia się na końcu programu.
  • G90 – wybiera tryb programowania absolutnego. Jest to ustawienie sposobu interpretacji współrzędnych, a nie sterowanie wrzecionem.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach widzisz S, sprawdź, czy dotyczy ono wrzeciona (S) czy posuwu (F). Najczęściej: S = obroty wrzeciona, F = posuw.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
M03 to polecenie uruchomienia wrzeciona w kierunku zgodnym z ruchem wskazówek zegara (tzw. obroty "w prawo", zależnie od konwencji maszyny). Zwykle stosuje się je przed wejściem narzędzia w materiał, aby obróbka odbywała się przy właściwych obrotach.
Adres S służy do zadania prędkości obrotowej wrzeciona. Wpis S1200 oznacza, że wrzeciono ma pracować z wartością 1200 (najczęściej obr/min). Sama wartość S nie uruchamia wrzeciona bez polecenia startu (np. M03).
Najczęściej do zatrzymania wrzeciona używa się polecenia M05. W praktyce warto pamiętać triadę: M03 – start CW, M04 – start CCW, M05 – stop. Konkretne szczegóły mogą się różnić zależnie od sterowania, ale ta zasada jest bardzo powszechna.
G01 definiuje ruch roboczy osi (interpolację liniową), a F oznacza posuw, czyli prędkość przesuwu narzędzia/osi, nie obroty wrzeciona. Obroty ustawia się parametrem S wraz z poleceniem wrzeciona (np. M03).
M30 zazwyczaj kończy program i powoduje jego zatrzymanie oraz przewinięcie do początku (rewind). To polecenie nie służy do regulacji obrotów ani do uruchamiania wrzeciona. Na egzaminie M30 zwykle rozpoznaje się jako "koniec programu".
G90 włącza programowanie absolutne, czyli współrzędne są liczone względem punktu zerowego układu. Nie steruje wrzecionem i nie ustawia obrotów. To ustawienie trybu interpretacji położeń osi, przydatne w bazowaniu i wymiarowaniu detalu.
Najczęściej po obecności adresu S (zadanie obrotów) oraz polecenia wrzeciona, np. M03 lub M04. Jeśli w odpowiedzi występuje F, to zwykle jest to posuw osi, a nie obroty. Warto analizować, czy blok dotyczy wrzeciona czy ruchu.
Zwykle nie. Sam adres S ustawia wartość zadanych obrotów, ale do fizycznego uruchomienia wrzeciona potrzebne jest polecenie startu (np. M03 lub M04). W praktyce stosuje się je w tym samym lub sąsiednim bloku programu.
Częste błędy to mylenie posuwu F z obrotami S, wpisanie zbyt wysokiej wartości S dla danej średnicy narzędzia oraz brak polecenia startu wrzeciona (M03/M04). W praktyce warto sprawdzać tabelę doboru parametrów skrawania i ograniczenia maszyny.
Najlepiej opanować podstawowy zestaw: ruchy (G00, G01), tryby (G90/G91), posuw (F), wrzeciono (M03/M04/M05 + S) oraz zakończenie programu (M30). Pomagają krótkie ćwiczenia na symulatorze CNC i rozpoznawanie funkcji po literach adresowych.
info

Około 55% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Źródła:

  • LinuxCNC Documentation – G-code reference: M3 (Spindle On, CW) oraz S (Spindle Speed), https://linuxcnc.org/docs/html/gcode/m-code.html#mcode:m3-m4-m5 (dostęp: 2026-02-18)
  • Haas Automation – G-Code and M-Code Table: M03 Spindle on CW (oraz użycie S do zadania obrotów), https://www.haascnc.com/service/codes-settings.type=gcode.machine=mill.value=M03.html (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia (pl) – Kod G: opis rozróżnienia G-kodów i M-kodów w CNC, https://pl.wikipedia.org/wiki/Kod_G (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Podręcznik programowania CNC dla używanego w pracowni sterowania (np. Fanuc/Siemens/Heidenhain)
  • Lista kodów M i G dla konkretnej obrabiarki (instrukcja producenta)
  • Materiały szkolne z podstaw technologii skrawania: zależność obrotów od średnicy i prędkości skrawania

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego