KWALIFIKACJA SPO5 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 29.
Podczas usuwania kurzu z mieszkania podopiecznego, który choruje na astmę, należy posłużyć się
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Usuwając kurz u osoby chorującej na astmę, należy ograniczać jego unoszenie się w powietrzu.
Wilgotna ściereczka wiąże pył i pozwala zebrać kurz z powierzchni, zamiast go wzbić. Aerozole i intensywna chemia mogą dodatkowo drażnić drogi oddechowe i nasilać objawy.

Pełne wyjaśnienie:

W astmie ważne jest ograniczanie ekspozycji na czynniki wyzwalające objawy, w tym kurz i drobne cząstki unoszące się w powietrzu. Podczas sprzątania łatwo doprowadzić do tzw. aerozolizacji kurzu (wzbicia pyłu), co może wywołać kaszel, świszczący oddech lub uczucie duszności.

Odpowiedź "wilgotną ściereczką nasączoną wodą" jest właściwa, ponieważ wilgoć pomaga związać cząstki kurzu i zebrać je z mebli czy innych powierzchni. To prosta, praktyczna metoda minimalizująca ilość pyłu w powietrzu w trakcie pracy opiekunki.

Pozostałe propozycje są mniej właściwe w typowej sytuacji usuwania kurzu:

  • "środkiem czyszczącym w aerozolu" – forma rozpylana może sama tworzyć drobne cząstki w powietrzu i często ma intensywny zapach. U części osób z nadwrażliwością dróg oddechowych może to nasilać podrażnienie.
  • "chemicznym płynnym środkiem myjącym" – nie jest konieczny do samego zebrania kurzu z suchych powierzchni; dodatkowo część środków ma substancje zapachowe lub drażniące. Jeśli środki są stosowane, kluczowa jest wentylacja i dobór łagodnych preparatów, ale pytanie dotyczy usuwania kurzu, a nie mycia zabrudzeń.
  • "ściereczką nasączoną środkiem dezynfekcyjnym" – dezynfekcja jest procedurą celowaną (np. przy ryzyku zakażeń), a nie standardową metodą codziennego "odkurzania" powierzchni. Nadużywanie dezynfektantów może niepotrzebnie zwiększać ekspozycję na substancje chemiczne i zapachy.

W praktyce opiekuńczej warto pamiętać także o wietrzeniu pomieszczeń, sprzątaniu "na mokro" oraz unikaniu czynności, które gwałtownie wzbijają kurz. Dzięki temu sprzątanie jest bezpieczniejsze i bardziej komfortowe dla osoby z astmą.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Ścieranie na mokro ogranicza unoszenie się pyłu w powietrzu. Wilgotna ściereczka "wiąże" kurz i pozwala go zebrać z powierzchni, zamiast go wzbić. To ważne, bo drobiny kurzu i roztocza mogą u osób z astmą wywoływać kaszel, świszczący oddech lub duszność.
Tak, u części osób mogą. Aerozol tworzy drobne cząstki w powietrzu i często zawiera substancje zapachowe, które mogą drażnić drogi oddechowe. Jeśli w ogóle używa się sprayów, warto wietrzyć pomieszczenie i unikać spryskiwania w obecności osoby z astmą.
Najbezpieczniej użyć miękkiej ściereczki, którą można zwilżyć wodą (np. mikrofibra), aby skutecznie zebrała pył. Kluczowe jest, żeby nie była sucha i nie powodowała pylenia. Dobrą praktyką jest też częste płukanie ściereczki, by nie roznosić kurzu po meblach.
Dezynfekcja ma sens wtedy, gdy istnieje konkretne ryzyko zakażenia (np. wymioty, biegunka, kontakt z krwią, choroba zakaźna w domu) lub gdy takie zalecenie wydał personel medyczny. Do samego kurzu zwykle wystarcza sprzątanie na mokro, bez intensywnej chemii.
Częsty błąd to sprzątanie "na sucho" (np. suchą ściereczką lub energiczne trzepanie), bo wtedy kurz unosi się w powietrzu. Kolejny błąd to używanie mocno pachnących środków i sprayów. W praktyce lepiej wybierać proste metody: wilgotna ściereczka, wietrzenie, spokojne tempo pracy.
Pomaga sprzątanie na mokro, wietrzenie pomieszczeń i porządkowanie od góry do dołu (najpierw wyższe półki, na końcu podłoga). Warto też unikać zbędnego ruszania tekstyliów w trakcie, a jeśli to konieczne, robić przerwy i nie wykonywać czynności pyłotwórczych w obecności osoby z astmą.
Nie zawsze, ale trzeba uważać. U niektórych osób substancje zapachowe i opary mogą drażnić drogi oddechowe. Jeśli płyn jest potrzebny (np. przy zabrudzeniach), wybieraj łagodniejsze preparaty, stosuj minimalną ilość, zapewnij dobrą wentylację i unikaj użycia, gdy podopieczny przebywa w tym samym pomieszczeniu.
Niepokojące sygnały to narastający kaszel, świszczący oddech, uczucie ucisku w klatce piersiowej, duszność lub konieczność częstszego użycia leku doraźnego (jeśli podopieczny go stosuje). W takiej sytuacji należy przerwać czynność, przewietrzyć, ograniczyć pylenie i postępować zgodnie z zaleceniami medycznymi.
Najwięcej kurzu gromadzi się na powierzchniach rzadziej sprzątanych (górne półki, listwy), na tekstyliach (zasłony, dywany, tapicerka) i w miejscach o słabej cyrkulacji powietrza. W praktyce opiekunki warto zwracać uwagę na takie "magazyny kurzu" i czyścić je metodami ograniczającymi pylenie.
Ucz się przez skojarzenie: astma = unikaj pyłu i drażniących oparów. Zapamiętaj, że na kurz najlepsze są metody "na mokro", a aerozole i intensywna chemia mogą pogarszać komfort oddychania. Na egzaminie szukaj odpowiedzi, która minimalizuje unoszenie kurzu w powietrzu.
info

Statystycznie 84% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Usuwając kurz u osoby chorującej na astmę, należy ograniczać jego unoszenie się w powietrzu.Wilgotna ściereczka wiąże pył i pozwala zebrać kurz z powierzchni, zamiast go wzbić."

Źródła:

  • Global Initiative for Asthma (GINA), "Pocket Guide for Asthma Management and Prevention" (najnowsza dostępna wersja na stronie GINA) – https://ginasthma.org/ (dostęp: 2026-03-02)
  • NHS (UK), "Asthma" – informacje dla pacjentów (czynniki wyzwalające i postępowanie) – https://www.nhs.uk/conditions/asthma/ (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Materiały edukacyjne o astmie i czynnikach wyzwalających objawy (poradniki pacjenta)
  • Podręczniki/kompendia do kwalifikacji SPO.5 dotyczące higieny środowiska i sprzątania w opiece
  • Instrukcje producentów środków czystości (sekcje o aerozolach, wentylacji i środkach ostrożności)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego