KWALIFIKACJA BPO1 - CZERWIEC 2008

PYTANIE NR 42.
Podczas wchodzenia na schody pracownik zakładu uległ wypadkowi. Na podstawie analizy fragmentu opisu okoliczności i szkicu miejsca wypadku wskaż działanie profilaktyczne, jakie należy podjąć.
Fragment opisu okoliczności wypadku:
Poszkodowany na słabo oświetlonej klatce schodowej w biurowcu zakładu, wchodząc ze spocznika na bieg schodów potknął się i upadł uderzając lewą nogą o krawędź stopnia schodowego doznając pęknięcia kości podudzia.
Ilustracja przedstawia fragment klatki schodowej w budynku, prawdopodobnie biurowcu, co jest zgodne z kontekstem egzaminu
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wypadek wynika z potknięcia na początku biegu schodów w warunkach słabego oświetlenia.
Dlatego właściwe działanie profilaktyczne to zwiększenie czytelności krawędzi i różnicowania poziomów, np. przez oznakowanie pierwszego i ostatniego stopnia barwami bezpieczeństwa, co ułatwia ocenę stopni i zmniejsza ryzyko potknięcia.

Pełne wyjaśnienie:

W opisie zdarzenia kluczowe są dwie informacje: słabe oświetlenie klatki schodowej oraz potknięcie przy przejściu ze spocznika na bieg schodów. Taki mechanizm urazu jest typowy dla sytuacji, w których pracownik nie rozpoznaje w porę krawędzi stopnia albo mylnie ocenia wysokość/położenie pierwszego stopnia.

Dlatego działanie profilaktyczne powinno przede wszystkim poprawić percepcję stopni i ograniczyć ryzyko potknięcia. Oznakowanie pierwszego i ostatniego stopnia barwami bezpieczeństwa zwiększa kontrast i widoczność newralgicznych miejsc, a więc działa bezpośrednio na przyczynę: utrudnioną ocenę geometrii schodów w słabym świetle.

Pozostałe propozycje są mniej adekwatne do przedstawionych okoliczności:

  • Listwy antypoślizgowe są typowo ukierunkowane na ograniczanie poślizgnięć (utrata tarcia), natomiast w opisie występuje potknięcie (zaczepienie/nieprawidłowe postawienie stopy). Mogą być pomocne w innych scenariuszach, ale nie są najbardziej trafnym wnioskiem z tego opisu.
  • Zabezpieczenia uniemożliwiające zjeżdżanie po poręczach dotyczą zachowań ryzykownych i niewłaściwego użytkowania schodów; brak przesłanek, że do zdarzenia doszło z takiego powodu. To środek "na inne zagrożenie".
  • Zalecenie zmiany obuwia przenosi ciężar profilaktyki na pracownika i nie usuwa źródła problemu w środowisku pracy (oświetlenie/widoczność stopni). W postępowaniu BHP priorytetem są środki techniczne i organizacyjne, które chronią wszystkich użytkowników schodów.

Na egzaminie warto stosować zasadę: najpierw identyfikuj mechanizm zdarzenia (potknięcie vs poślizg), a dopiero potem dobieraj środek, który uderza w przyczynę dominującą (tu: widoczność stopni w słabym oświetleniu).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najważniejsza jest informacja o słabym oświetleniu oraz o tym, że doszło do potknięcia przy wejściu ze spocznika na bieg schodów. To sugeruje problem z widocznością krawędzi stopni i oceną różnicy poziomów, a nie np. zjeżdżanie po poręczy czy wyłącznie śliska nawierzchnia.
Potknięcie zwykle wynika z zaczepienia stopą o krawędź lub błędnej oceny wysokości stopnia (często przy progu, pierwszym stopniu, zmianie poziomu). Poślizgnięcie to utrata przyczepności (mokro, tłusto, lód). Dobór profilaktyki powinien wynikać z tego mechanizmu.
Pierwszy i ostatni stopień są miejscami, gdzie najczęściej dochodzi do błędnej oceny poziomu i rytmu kroków. Oznakowanie zwiększa kontrast, ułatwia szybkie rozpoznanie krawędzi i poprawia orientację w przestrzeni, szczególnie przy gorszym oświetleniu lub gdy użytkownik jest rozproszony.
Nie zawsze. Listwy antypoślizgowe są świetne, gdy problemem jest śliska powierzchnia i ryzyko poślizgnięcia. Jeżeli jednak opis wskazuje na potknięcie wynikające z niewidocznej krawędzi stopnia lub słabego oświetlenia, bardziej adekwatne może być oznakowanie stopni i poprawa widoczności.
Działania techniczne to m.in. doświetlenie, oznakowanie, naprawa schodów, poręcze, nawierzchnie. Organizacyjne to np. instrukcje, procedury, harmonogramy kontroli, sprzątanie, wyznaczanie odpowiedzialności. Na egzaminie zwykle preferuje się te, które realnie usuwają przyczynę zagrożenia.
Bo koncentruje się na zachowaniu jednostki, a nie na warunkach środowiska pracy. Jeżeli problemem jest słabe oświetlenie i niewidoczna krawędź stopnia, to nawet dobre obuwie nie usuwa przyczyny. Skuteczniejsza profilaktyka to rozwiązania, które działają dla wszystkich użytkowników schodów.
Najczęściej sprawdza się oświetlenie (natężenie i równomierność), stan stopni (ubytek, wyszczerbienia), kontrast krawędzi, stan poręczy, czystość i brak przeszkód na spocznikach, a także czy komunikacja jest właściwie utrzymana. Wyniki kontroli przekłada się na konkretne wnioski profilaktyczne.
Takie zabezpieczenia rozważa się wtedy, gdy z obserwacji lub zdarzeń wynika, że użytkownicy schodów celowo zjeżdżają po poręczach (np. młodzież, obiekty publiczne), co powoduje upadki. Jeżeli wypadek wynika z potknięcia w słabym oświetleniu, to nie jest to działanie pierwszego wyboru.
Wnioski powinny wskazywać środek powiązany z przyczyną: np. oznakowanie krawędzi stopni, poprawę oświetlenia, usunięcie przeszkód, naprawę uszkodzonych stopni, wprowadzenie przeglądów i kontroli. Ważne jest, by opis był konkretny (co, gdzie, kiedy, kto odpowiada) i możliwy do wdrożenia.
Najpierw wypisz fakty z opisu (miejsce, warunki, mechanizm: potknięcie/poślizg). Potem wybierz działanie, które najbardziej bezpośrednio ogranicza przyczynę dominującą i nie jest "karą" dla pracownika. Na końcu sprawdź, czy pozostałe odpowiedzi nie dotyczą innego ryzyka niż to opisane.
info

Statystycznie 42% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Źródła:

  • Kodeks pracy (ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r.) – obowiązki pracodawcy w zakresie BHP (dokument powszechnie dostępny w ISAP)
  • Rozporządzenie dotyczące ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy – wymagania dla dróg komunikacyjnych i warunków BHP (akt powszechnie dostępny w ISAP)

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe BHP dotyczące wypadków typu poślizgnięcie/potknięcie/upadek
  • Podręczniki i skrypty do kwalifikacji BPO.1 z zakresu oceny ryzyka i działań profilaktycznych
  • Wewnętrzne instrukcje zakładowe dot. utrzymania i kontroli dróg komunikacyjnych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego