KWALIFIKACJA ELM2 + ELM5 - CZERWIEC 2012

PYTANIE NR 48.
Podczas wiercenia otworów w płytkach drukowanych konieczne jest stosowanie
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Podczas wiercenia płytek PCB powstają wióry i drobne odpryski laminatu, które mogą trafić do oczu.
Dlatego konieczne jest stosowanie okularów ochronnych. Rękawice gumowe dotyczą głównie ochrony chemicznej, odciąg dymu jest typowy dla lutowania, a maty przeciwpoślizgowe nie chronią bezpośrednio przed urazem oczu.

Pełne wyjaśnienie:

Wiercenie otworów w płytkach drukowanych (PCB) jest czynnością mechaniczną, w której głównym zagrożeniem są odpryski, wióry oraz drobny pył z laminatu. Nawet przy małych średnicach wierteł cząstki materiału mogą zostać wyrzucone w kierunku twarzy, a uraz oka (podrażnienie, zarysowanie rogówki) jest jednym z najbardziej prawdopodobnych i dotkliwych skutków.

Z tego powodu właściwym i koniecznym środkiem ochrony indywidualnej są okulary ochronne (lub gogle, zależnie od organizacji stanowiska). Chronią one oczy przed przypadkowym dostaniem się cząstek stałych podczas pracy wiertarką ręczną, stołową lub miniszlifierką z uchwytem.

  • "rękawic gumowych" – rękawice gumowe kojarzą się głównie z ochroną przed cieczami i chemikaliami. Przy wierceniu PCB nie rozwiązują problemu podstawowego (ryzyko dla oczu), a dodatkowo rękawice w pobliżu elementów wirujących bywają niewskazane, bo mogą zwiększać ryzyko wciągnięcia materiału.
  • "odciągu dymu" – odciąg jest typowy dla procesów, w których powstają opary lub dymy (np. lutowanie). Przy wierceniu dominują cząstki stałe; odciąg może być pomocny jako element porządku/ograniczenia pyłu, ale nie zastępuje ochrony oczu i nie jest kluczową odpowiedzią w tym ujęciu.
  • "mat przeciwpoślizgowych" – maty mogą poprawiać ergonomię i porządek na stanowisku, ale nie są środkiem, który bezpośrednio redukuje typowe zagrożenie urazem podczas wiercenia (odpryski do oczu). To raczej wyposażenie pomocnicze, nie "konieczne" zabezpieczenie w tym kontekście.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw nazwij dominujące zagrożenie dla danej czynności (wiercenie = cząstki stałe/odpryski), a dopiero potem dobierz środek ochrony, który je bezpośrednio ogranicza (ochrona oczu).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Podczas wiercenia laminatu PCB powstają wióry i drobne odpryski, które mogą zostać wyrzucone w stronę twarzy. Oko jest szczególnie wrażliwe na ciała obce, dlatego podstawową ochroną są okulary lub gogle, nawet przy niewielkich średnicach wierteł.
Najczęstsze zagrożenia to: odpryski i pył (ryzyko dla oczu), skaleczenia od wierteł i krawędzi laminatu oraz kontakt z elementami wirującymi narzędzia. Dochodzi też ryzyko bałaganu na stanowisku (wióry), które utrudnia bezpieczną pracę.
Zwykle nie są "konieczne" jako podstawowy środek ochrony przy wierceniu, bo główne ryzyko dotyczy oczu (odpryski). Dodatkowo rękawice przy pracy z elementami wirującymi mogą zwiększać ryzyko zaczepienia i wciągnięcia. O doborze rękawic decyduje instrukcja stanowiskowa.
Odciąg dymu jest typowy dla lutowania (opary topnika). Przy wierceniu powstają głównie cząstki stałe, więc bardziej pasuje odsysanie pyłu lub porządek stanowiska. Nawet jeśli stosujesz odciąg/odkurzanie, nie zastępuje to ochrony oczu okularami.
Dobieraj okulary, które dobrze przylegają i osłaniają także boki oczu. Powinny być wygodne, nie ograniczać widzenia i pasować do organizacji pracy (np. współpraca z maską przeciwpyłową). Kluczowe jest, aby były przeznaczone do ochrony przed cząstkami stałymi.
Najczęstszy błąd to wybór odpowiedzi "ogólnie bezpiecznej" bez powiązania jej z konkretnym zagrożeniem (np. odciąg dymu, bo kojarzy się z elektroniką). Warto najpierw nazwać proces (wiercenie) i typ zagrożenia (odpryski), a potem dobrać ochronę (oczy).
Gogle są korzystne, gdy ryzyko dostania się cząstek jest większe (np. intensywne wiercenie, praca blisko materiału, dużo pyłu) albo gdy okulary nie zapewniają wystarczającej osłony bocznej. W praktyce wybór zależy od oceny ryzyka i instrukcji stanowiskowej.
Nie. Mata może poprawić stabilność przedmiotów i porządek na stanowisku, ale nie chroni przed podstawowym zagrożeniem przy wierceniu, czyli odpryskami trafiającymi do oczu. ŚOI (np. okulary) są dobierane do zagrożenia, a wyposażenie stanowiska jest tylko uzupełnieniem.
Usuwaj wióry po zatrzymaniu narzędzia, najlepiej używając pędzelka, odkurzacza lub zmiotki, a nie dłoni. Dzięki temu ograniczasz ryzyko skaleczeń i kontaktu z pyłem. Utrzymanie czystości stanowiska zmniejsza też przypadkowe poślizgnięcia i błędy montażowe.
W treści szukaj słów-kluczy: "wiercenie", "otwory", "wiertło" wskazują na obróbkę mechaniczną (odpryski, pył), a "lutowanie", "spoiwo", "topnik" na proces termiczny (opary/dym). To pomaga dobrać właściwy środek ochrony: oczy przy wierceniu, odciąg przy lutowaniu.
info

Około 73% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że podczas wiercenia płytek PCB powstają wióry i drobne odpryski laminatu, które mogą trafić do oczu.Dlatego konieczne jest stosowanie okularów ochronnych.

Źródła:

  • PN-EN 166: Ochrona indywidualna oczu — Wymagania (norma dotycząca środków ochrony oczu)

Materiały:

  • Instrukcje BHP dla prac warsztatowych w pracowni elektronicznej (szkolne/pracowniane)
  • Materiały producentów okularów ochronnych i oznaczeń ochrony oczu
  • Podstawy technologii montażu i obróbki płytek PCB (skrypt/poradnik szkolny)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego