KWALIFIKACJA MOT5 - CZERWIEC 2012

PYTANIE NR 23.
Podczas wjazdu na wzniesienie prędkość obrotowa silnika wzrasta a prędkość liniowa samochodu maleje, przyczyną tego zjawiska jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wzrost prędkości obrotowej silnika przy jednoczesnym spadku prędkości pojazdu pod obciążeniem (np. na wzniesieniu) wskazuje, że moment nie jest skutecznie przenoszony na koła.
Typową przyczyną jest poślizg w sprzęgle, czyli jego niesprawność (zużyte okładziny, docisk).

Pełne wyjaśnienie:

Opisane zjawisko (na wzniesieniu obroty silnika rosną, a prędkość pojazdu maleje) jest charakterystyczne dla sytuacji, w której silnik zwiększa moc/obroty, ale napęd nie jest w pełni przenoszony na koła. W poprawnie działającym układzie, przy stałym biegu i bez poślizgu, wzrost obrotów silnika powinien powodować proporcjonalny wzrost prędkości pojazdu (zależnie od przełożenia i warunków).

Odpowiedź "niesprawne sprzęgło" pasuje do tego objawu, ponieważ zużyte lub przegrzane sprzęgło cierne może się ślizgać. Wtedy tarcza sprzęgła nie jest dociskana wystarczająco do koła zamachowego i docisku, a część energii zamienia się w ciepło zamiast w użyteczny moment na skrzyni biegów. Efekt widoczny jest na wskaźnikach: obrotomierz idzie w górę, a samochód nie przyspiesza i może nawet zwalniać, szczególnie pod większym obciążeniem (podjazd, przyczepa, wyższy bieg).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują najlepiej do opisu:

  • "zbyt mała moc silnika" częściej powoduje brak przyspieszenia i spadek prędkości, ale zwykle obroty nie rosną "same z siebie" w oderwaniu od prędkości, jeśli układ przeniesienia napędu jest sprawny. Silnik może wchodzić na wyższe obroty tylko, gdy kierowca zredukuje bieg lub gdy wystąpi poślizg.
  • "niewłaściwy dobór przełożenia" (np. zbyt wysoki bieg na podjeździe) typowo skutkuje spadkiem obrotów i "dławieniem" silnika albo powolnym przyrostem obrotów, a nie łatwym wzrostem obrotów przy spadku prędkości. Sam dobór biegu nie powoduje rozłączenia zależności obroty–prędkość; robi to poślizg.
  • "uszkodzony mechanizm różnicowy" daje inne symptomy: hałasy, szarpanie, problemy z przeniesieniem napędu, nierówną pracę w zakrętach, wycieki. Nie jest to typowa pierwsza przyczyna objawu "obroty rosną, prędkość spada" pod obciążeniem.

W praktyce, przy podejrzeniu poślizgu sprzęgła, wykonuje się jazdę próbną i obserwuje, czy przy mocnym dodaniu gazu na wyższym biegu obroty rosną szybciej niż prędkość. Pomocna bywa też ocena zapachu przegrzanych okładzin i kontrola stanu układu wysprzęglania.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):

Najczęściej oznacza to, że silnik pracuje (obroty rosną), ale moment obrotowy nie jest skutecznie przenoszony na koła.

Typowym powodem jest poślizg sprzęgła: sprzęgło "przepuszcza", nagrzewa się i auto traci prędkość mimo dodawania gazu.

Pod górę rośnie obciążenie układu napędowego, więc do utrzymania prędkości potrzeba większego momentu na kołach.

Jeśli docisk sprzęgła jest za słaby lub okładziny są zużyte, tarcza zaczyna się ślizgać, a energia zamienia się w ciepło zamiast w napęd pojazdu.

Przy niewłaściwym doborze przełożenia (np. zbyt wysoki bieg) silnik zwykle "dusi się" i obroty spadają lub rosną wolno.

Przy poślizgu sprzęgła obroty mogą rosnąć szybko, a prędkość nie nadąża lub maleje. To rozłączenie obrotów i prędkości jest kluczową wskazówką.

Zbyt mała moc silnika częściej powoduje spadek prędkości i brak przyspieszenia, ale bez wyraźnego "odjechania" obrotów w górę.

Jeżeli obroty rosną łatwo, a auto zwalnia, to bardziej pasuje do poślizgu w sprzęgle niż do samego niedostatku mocy silnika.

Poza poślizgiem mogą pojawić się: zapach spalenizny po dynamicznym ruszaniu, trudności z ruszeniem pod obciążeniem, nierówne "branie" sprzęgła oraz problemy z płynnym przenoszeniem napędu.

W zależności od przyczyny mogą też występować nietypowe odgłosy z okolic skrzyni biegów.

Najbardziej widać go przy dużym obciążeniu: podjazd pod górę, przyspieszanie na wyższym biegu, jazda z kompletem pasażerów lub z przyczepą.

Wtedy obroty silnika rosną, ale prędkość narasta słabo albo spada, co jest niezgodne z normalną pracą sprawnego sprzęgła.

Uszkodzenie mechanizmu różnicowego zwykle objawia się hałasami, drganiami, szarpaniem, problemami w zakrętach lub wyciekami, a nie typowym "ślizganiem" jak przy sprzęgle.

Choć awaria napędu może ograniczać jazdę, opis "obroty rosną, prędkość spada" najczęściej wskazuje na sprzęgło.

Poślizg powodują przede wszystkim: zużyte okładziny tarczy sprzęgła, osłabiony docisk (sprężyna talerzowa), zanieczyszczenie powierzchni ciernych (np. olejem) oraz niewłaściwa praca układu wysprzęglania (sprzęgło "nie dopina").

W diagnostyce liczy się też ocena przegrzania elementów.

Częsty błąd to wybór odpowiedzi "za mała moc silnika", bo kojarzy się ze spadkiem prędkości pod górę. Drugi błąd to ignorowanie kluczowej części opisu: obroty rosną.

Na egzaminie warto szukać symptomów rozłączenia obrotów i prędkości, bo to typowe dla poślizgu.

Skup się na mapowaniu: objaw → możliwa przyczyna → test. Naucz się typowych symptomów poślizgu, niepełnego wysprzęglania, hałasów łożysk i usterek przeniesienia napędu.

Pomaga też przećwiczenie scenariuszy jazdy próbnej i rozróżnianie usterek sprzęgła, skrzyni biegów oraz mechanizmu różnicowego.

info

Statystycznie 68% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z zakresu budowy i działania układu przeniesienia napędu (sprzęgło, skrzynia biegów, most napędowy)
  • Instrukcje serwisowe producentów dotyczące diagnostyki sprzęgła i objawów poślizgu
  • Podręczniki/mechanika pojazdowa: rozdziały o sprzęgłach ciernych i próbach drogowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego