KWALIFIKACJA MED3 - TEST WIEDZY NR 2

PYTANIE NR 15.
Podczas wykonywania czynności higienicznych u pacjenta zauważasz nowe odleżyny. Jak powinieneś zmodyfikować plan czynności pielęgnacyjnych?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pojawienie się nowych odleżyn oznacza, że dotychczasowa opieka wymaga wzmocnienia profilaktyki i dostosowania planu.
Należy uwzględnić regularne odciążanie (zmiany pozycji) oraz właściwą pielęgnację miejsca zmian i zgłoszenie tego faktu personelowi medycznemu. Ignorowanie lub wstrzymywanie opieki zwiększa ryzyko powikłań.

Pełne wyjaśnienie:

Nowe odleżyny wykryte podczas czynności higienicznych są istotnym sygnałem pogorszenia stanu skóry i nieskuteczności dotychczasowej profilaktyki. W takiej sytuacji plan czynności pielęgnacyjnych trzeba zmodyfikować, aby ograniczyć ucisk i tarcie oraz zapobiec pogłębianiu się zmian.

Odpowiedź "Dodać do planu regularne przekładanie pacjenta i opatrywanie odleżyn." jest zasadna, ponieważ obejmuje dwa kluczowe kierunki działań:

  • regularne przekładanie/zmiany pozycji – to podstawowy element profilaktyki przeciwodleżynowej (odciążanie tkanek i poprawa ukrwienia);
  • uwzględnienie pielęgnacji miejsca zmienionego – ranę/zmianę należy zabezpieczać zgodnie z procedurami i zakresem kompetencji, a informację o zmianach przekazać personelowi pielęgniarskiemu/medycznemu oraz odnotować w dokumentacji.

Pozostałe propozycje są błędne, bo prowadzą do zaniechania lub eskalacji problemu:

  • "Ignorować odleżyny i kontynuować dotychczasowy plan." – to błąd, ponieważ brak reakcji zwykle skutkuje powiększaniem się odleżyn i ryzykiem zakażenia.
  • "Skonsultować się z lekarzem i zignorować odleżyny do czasu otrzymania instrukcji." – sama konsultacja może być potrzebna, ale ignorowanie zmian do tego czasu jest niewłaściwe; odciążanie i zwiększona obserwacja powinny być wdrożone niezwłocznie.
  • "Zatrzymać wszystkie czynności pielęgnacyjne do czasu zniknięcia odleżyn." – wstrzymanie opieki pogarsza stan pacjenta (higiena, komfort, ryzyko infekcji) i nie usuwa przyczyny odleżyn.

W praktyce egzaminacyjnej warto pamiętać: gdy pojawia się odleżyna, najczęściej poprawna odpowiedź dotyczy odciążania, częstej zmiany pozycji, obserwacji skóry, zgłoszenia i dokumentowania, a nie bierności lub całkowitego zaprzestania opieki.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Odleżyny to uszkodzenia skóry i tkanek wynikające głównie z długotrwałego ucisku, tarcia lub ścinania. U pacjentów niesamodzielnych ryzyko rośnie, bo długo pozostają w jednej pozycji, mają gorsze ukrwienie tkanek i często współistnieją niedożywienie lub wilgoć skóry.
Najważniejsze są: regularna zmiana pozycji (odciążanie), ocena skóry przy każdej toalecie, dbanie o suchość i czystość, ograniczanie tarcia przy przekładaniu oraz stosowanie pomocy przeciwodleżynowych zgodnie z procedurą. Plan powinien też uwzględniać nawodnienie i żywienie (we współpracy z zespołem).
Częstotliwość zależy od stanu pacjenta, ryzyka odleżyn i zaleceń zespołu (np. pielęgniarki). Nie ma jednej uniwersalnej liczby dla każdego. Na egzaminie kluczowe jest wskazanie zasady: pacjenta odciąża się regularnie i systematycznie, a plan dostosowuje do obserwacji skóry.
Ignorowanie odleżyn powoduje, że ucisk działa dalej i zmiana może się pogłębiać, aż do martwicy i zakażenia. Wczesna reakcja pozwala szybko wdrożyć odciążanie, poprawić komfort pacjenta i zmniejszyć ryzyko powikłań. Czynności higieniczne są też okazją do kontroli miejsc narażonych na ucisk.
Powinien zgłosić zmianę personelowi pielęgniarskiemu/medycznemu, odnotować obserwację zgodnie z zasadami placówki i w planie opieki uwzględnić działania profilaktyczne (np. częstsze przekładanie, odciążanie, delikatne techniki przemieszczania). Zakres opatrywania rany zależy od procedur i zleceń.
Najczęściej są to okolice kostne narażone na ucisk: kość krzyżowa, pośladki, pięty, kostki, biodra, łopatki, łokcie i potylica. U pacjentów z ograniczoną ruchomością warto podczas toalety rutynowo obejrzeć te miejsca, bo tam zmiany pojawiają się najwcześniej.
Do częstych błędów należą: ciągnięcie pacjenta po prześcieradle (tarcie i ścinanie), zbyt rzadkie odciążanie, brak kontroli skóry po zmianie pozycji oraz układanie pacjenta bez stabilizacji (zjazd w dół łóżka). Pomagają podkłady ślizgowe i praca w zespole przy cięższym pacjencie.
Nie. Wstrzymanie opieki zwykle pogarsza stan pacjenta (higiena, ryzyko infekcji, dyskomfort). Zamiast tego trzeba dostosować działania: delikatniej wykonywać higienę, chronić skórę, zwiększyć odciążanie i zgłosić problem. Celem jest kontynuacja opieki w sposób bezpieczny i ukierunkowany na profilaktykę.
Wczesne sygnały to zaczerwienienie, które nie blednie po uciśnięciu, ocieplenie lub ochłodzenie skóry, obrzęk, tkliwość/ból, stwardnienie oraz otarcia. Ważna jest też wilgoć i maceracja skóry. Wczesne wykrycie powinno skutkować aktualizacją planu i szybszym odciążaniem.
Ucz się schematu: obserwacja → zgłoszenie → dokumentowanie → odciążanie → higiena i ochrona skóry. Przećwicz też bezpieczne techniki przekładania pacjenta i rozpoznawanie miejsc ryzyka. Na testach wybieraj odpowiedzi, które wzmacniają profilaktykę i współpracę z zespołem, a nie zaniechanie działań.
info

Około 73% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że ignorowanie lub wstrzymywanie opieki zwiększa ryzyko powikłań.

Źródła:

  • NPIAP/EPUAP/PPPIA: Prevention and Treatment of Pressure Ulcers/Injuries: Clinical Practice Guideline, 2019 edition (guideline)
  • NICE Guideline/Clinical guideline CG179: Pressure ulcers: prevention and management, published 2014 (guideline)

Materiały:

  • Wytyczne profilaktyki i leczenia odleżyn (organizacje naukowe zajmujące się ranami przewlekłymi)
  • Podręczniki i skrypty z podstaw pielęgnowania i opieki długoterminowej
  • Materiały szkoleniowe placówki (procedury zmiany pozycji, oceny skóry, dokumentowania)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego