KWALIFIKACJA BUD9 - TEST WIEDZY NR 5

PYTANIE NR 19.
Podczas wykonywania robót ziemnych pracownik napotkał różne rodzaje gruntu. Powiąż odpowiednią maszynę z typem gruntu, dla którego jest najbardziej odpowiednia.
Typ gruntu Maszyna
A. Piasek 1. Koparka gąsienicowa
B. Gliny 2. Ładowarka kołowa
C. Skały (rozluźnione/zwietrzałe) 3. Spycharka
D. Torf 4. Koparka chwytakowa
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Ładowarka kołowa najlepiej sprawdza się przy piasku (materiał sypki do nabierania i załadunku). Spycharka odspaja i przesuwa grunty spoiste, np. gliny. Koparka gąsienicowa może urabiać grunt trudniejszy po rozluźnieniu (np. zwietrzałe/rozluźnione skały). Koparka chwytakowa jest właściwa na torfy i grunty bagienne.

Pełne wyjaśnienie:

Dobór sprzętu do robót ziemnych wymaga rozróżnienia funkcji maszyny (odspajanie/urabianie, przemieszczanie, załadunek) oraz oceny właściwości gruntu (sypkość, spoistość, nośność podłoża). W tej tabeli chodzi o dopasowanie maszyny do gruntu, aby praca była możliwa i efektywna.

Poprawne powiązanie "A2, B3, C1, D4" wynika z typowych zastosowań:

  • "Ładowarka kołowa" przy "Piasku" – piasek jest gruntem sypkim, łatwym do nabierania łyżką i załadunku na samochód. Ładowarka jest do tego stworzona, ale wymaga względnie stabilnego podłoża.
  • "Spycharka" przy "Glinach" – gliny są gruntami spoistymi; spycharka lemieszem odspaja warstwę i przesuwa urobek na krótkie odległości oraz profiluje teren. Gąsienicowe podwozie spycharek daje dobrą trakcję.
  • "Koparka gąsienicowa" przy "Skałach (rozluźnionych/zwietrzałych)" – w praktyce skały twarde często wymagają wcześniejszego rozluźnienia. Koparka gąsienicowa po takim przygotowaniu może odspajać i wybierać urobek oraz ładować go na środek transportu.
  • "Koparka chwytakowa" przy "Torfie" – torf jest gruntem grząskim i słabonośnym; sprzęt kołowy łatwo grzęźnie. Koparka chwytakowa jest typowym rozwiązaniem dla gruntów bagiennych, a praca odbywa się bez konieczności wjazdu ciężkiego sprzętu w najgorsze miejsca.

Dlaczego pozostałe zestawienia są błędne? Zawierają nielogiczne dopasowania, np. kierują ładowarkę na torf (ryzyko ugrzęźnięcia) albo przypisują spycharkę do warunków, gdzie bardziej potrzebna jest koparka do wybierania i załadunku. Kluczowa wskazówka egzaminacyjna: nie myl robót ziemnych w sensie wykonywania wykopów z zagęszczaniem – do zagęszczania służą walce i zagęszczarki, ale nie są one maszynami do odspajania/przemieszczania gruntu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Roboty ziemne obejmują głównie odspajanie (urabianie), wybieranie i przemieszczanie urobku oraz profilowanie terenu. Zagęszczanie to osobny etap wykonywany po ułożeniu warstw gruntu/nasypu. Maszyny do zagęszczania (np. walce) nie służą do wykonywania wykopów.
Piasek jest materiałem sypkim, który łatwo się nabiera łyżką i łatwo się przesypuje. Ładowarka kołowa sprawnie nabiera, załadowuje i przewozi materiał na krótkie odległości, ale najlepiej działa na dość stabilnym podłożu (żeby koła nie grzęzły).
Na torfie liczy się niski nacisk na podłoże i możliwość pracy w grząskim terenie. Często stosuje się sprzęt gąsienicowy oraz koparki chwytakowe, które są przystosowane do wybierania gruntów bagiennych. Sprzęt kołowy ma większe ryzyko ugrzęźnięcia.
Tak, ponieważ glina to grunt spoisty, a spycharka może lemieszem odspajać warstwę i przesuwać urobek na krótkie odległości, a także profilować teren. W praktyce ważne są warunki wilgotności: bardzo mokra glina może utrudniać pracę i zwiększać poślizg.
Koparkę gąsienicową wybiera się, gdy podłoże jest słabe, nierówne lub śliskie i potrzebna jest lepsza trakcja oraz mniejszy nacisk jednostkowy. Gąsienice zwiększają stabilność w trudnym terenie. To typowy wybór przy wykopach w gruncie spoistym i na budowach o gorszej nośności.
To częsty błąd, bo walec jest widoczny na budowie i "pracuje na ziemi". Mechanizm pomyłki polega na skojarzeniu miejsca pracy zamiast funkcji. Walec służy do zagęszczania ułożonych warstw, a roboty ziemne w sensie wykopów wymagają maszyn odspajających i ładujących (koparki, spycharki, ładowarki).
Grunt sypki (np. piasek) łatwo się rozsypuje i daje się nabierać oraz przesypywać. Grunt spoisty (np. glina) trzyma kształt, lepi się i często stawia większy opór przy odspajaniu. Dobór sprzętu zależy też od wilgotności i nośności, nie tylko od nazwy gruntu.
Urobek to grunt odspojony od podłoża w trakcie robót ziemnych (to, co zostało wykopane lub zgarnięte). Urobek można ładować na transport, odkładać na zwał albo przemieszczać w obrębie budowy. Pojęcie jest kluczowe przy doborze maszyn do urabiania i przesuwu.
Najczęściej: (1) ignorowanie nośności podłoża (dobór sprzętu kołowego na torf), (2) mylenie etapów robót (urabianie vs zagęszczanie), (3) zakładanie, że jedna maszyna jest zawsze najlepsza niezależnie od warunków, (4) nieuwzględnianie konieczności przygotowania skał przed urabianiem.
Najpierw nazwij funkcję każdej maszyny: czy odspaja, przesuwa, czy ładuje. Potem oceń grunt: sypki/spoisty/grząski oraz nośność. Na końcu sprawdź, czy dobór nie wymaga stabilnego podłoża (sprzęt kołowy) albo specjalistycznego osprzętu (np. chwytak na torf). To ogranicza losowanie.
info

Statystycznie 42% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Ładowarka kołowa najlepiej sprawdza się przy piasku (materiał sypki do nabierania i załadunku)."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z zakresu maszyn budowlanych i robót ziemnych
  • Materiały szkoleniowe producentów (katalogi zastosowań koparek, spycharek, ładowarek)
  • Instrukcje BHP i organizacji robót ziemnych na budowie

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego