KWALIFIKACJA DRM1 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 28.
Podczas wyplotu koszy o kształtach wypukłych, w których górny otwór ma wymiar mniejszy od podstawy, należy zastosować formę
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W koszach wypukłych, których górny otwór jest mniejszy od podstawy, gotowego wyrobu nie da się łatwo zdjąć z formy jednoczęściowej. Dlatego stosuje się formę wieloczęściową, którą można rozebrać i wyjąć elementy bez rozciągania lub deformowania kosza.

Pełne wyjaśnienie:

W plecionkarstwie forma (kopyto) służy do nadania wyrobowi zamierzonego kształtu i utrzymania wymiarów w trakcie wyplotu. Kluczowe jest jednak nie tylko "uformowanie" kosza, ale także możliwość bezpiecznego zdjęcia gotowego wyrobu z formy.

Jeżeli kosz ma kształt wypukły (tzw. "brzusiec"), a jednocześnie górny otwór jest mniejszy od podstawy, to powstaje przewężenie. Przy takiej geometrii jednoczęściowa forma działa jak klin: po zakończeniu wyplotu kosz "trzyma" formę i jej wyjęcie wymagałoby rozciągania, wyginania lub uszkodzenia splotu. Z tego powodu właściwym rozwiązaniem jest forma wieloczęściowa, którą po zakończeniu pracy można rozebrać na segmenty i wyjąć etapami, minimalizując ryzyko deformacji.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Forma pełna (jednobryłowa) może być użyteczna przy kształtach bez przewężenia (gdy otwór jest co najmniej tak duży jak najszersze miejsce), ale przy mniejszym otworze uniemożliwia wygodne zdjęcie kosza.
  • Forma ażurowa metalowa – materiał (metal) i ażurowość mogą mieć znaczenie pomocnicze (masa, trwałość, wentylacja, przyczepność), lecz nie rozwiązują problemu przewężenia, jeśli forma pozostaje jednoczęściowa.
  • Forma ażurowa drewniana – analogicznie: ażurowość i drewno nie zastępują cechy decydującej, czyli rozkładalności formy w przypadku koszy z wąskim wylotem.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się informacja "otwór mniejszy od podstawy", pomyśl o etapie zdejmowania wyrobu. Jeśli forma nie może "przejść" przez otwór, musi dać się rozłożyć – stąd wybór formy wieloczęściowej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To forma (kopyto) złożona z kilku segmentów, które można rozebrać po zakończeniu wyplotu. Dzięki temu da się wyjąć formę z kosza nawet wtedy, gdy wylot jest węższy niż najszersza część wyrobu, bez rozciągania i deformacji splotu.
Forma pełna jest jednoczęściowa, więc żeby ją wyjąć, musi przejść przez otwór kosza. Gdy otwór jest mniejszy od podstawy (i zwykle od "brzuśca"), forma klinuje się w środku. Próba wyciągnięcia grozi zniekształceniem lub uszkodzeniem wyplotu.
Szukaj opisu przewężenia: "górny otwór mniejszy od podstawy" albo informacji o kształcie wypukłym z "brzuścem". Taki kształt utrudnia zdjęcie wyrobu z kopyta. Wtedy kluczową cechą formy jest rozkładalność, a nie materiał wykonania.
Nie zawsze. Ażurowość może ułatwiać kontrolę kształtu i zmniejszać masę formy, ale nie rozwiązuje problemu geometrycznego przewężenia. W koszach z wąskim otworem decydujące jest to, czy formę da się wyjąć — często wymaga to formy wieloczęściowej.
Najczęściej wybiera się formę "najstabilniejszą" (pełną) bez uwzględnienia zdejmowania wyrobu po zakończeniu pracy. Drugi błąd to sugerowanie się materiałem (metal/drewno) zamiast cechą konstrukcji (jedno- czy wieloczęściowa). Skutkiem są odkształcenia przy demontażu.
Ogólna zasada to demontaż segmentów po kolei, tak aby nie rozpierać wyplotu. Zwykle najpierw luzuje się elementy "zamykające", a potem wyjmuje kolejne części do środka kosza. Dokładna kolejność zależy od konstrukcji kopyta i musi być zgodna z instrukcją pracowni.
Gdy kształt kosza nie ma przewężenia utrudniającego wyjęcie formy, czyli gdy wylot jest wystarczająco szeroki względem najszerszego miejsca. Wtedy jednoczęściowa forma może przyspieszać pracę i stabilizować wyrób, bo nie wymaga rozkładania i składania segmentów.
Materiał wpływa m.in. na masę, trwałość i sposób pracy (np. odporność na wilgoć), ale w tym typie zadania nie jest najważniejszy. Przy koszu z wąskim otworem kluczowe jest, czy forma da się wyjąć bez deformacji, czyli czy jest rozkładalna (wieloczęściowa).
W praktyce czasem kształt prowadzi się "z ręki", ale ryzyko nierównych wymiarów i deformacji jest wtedy większe, zwłaszcza w wyrobach wymagających powtarzalności. Na egzaminie pytanie dotyczy doboru formy do konkretnej geometrii, więc zakłada się stosowanie oprzyrządowania.
Ucz się przez skojarzenie: kształtproblem technologicznyrodzaj formy. Dla przewężenia zapamiętaj: "wąski wylot = wyjmowanie trudne = forma wieloczęściowa". Pomaga też przećwiczenie demontażu kopyt w pracowni.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 43% zdających egzamin. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że w koszach wypukłych, których górny otwór jest mniejszy od podstawy, gotowego wyrobu nie da się łatwo zdjąć z formy jednoczęściowej.

Materiały:

  • Nie posiadam tej informacji
  • Szczegółowe informacje wymagają materiałów specjalistycznych (podręczniki/opracowania z koszykarstwa-plecionkarstwa)
  • Instrukcje pracowni szkolnej dotyczące doboru kopyt i form do koszy o różnych kształtach

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego