KWALIFIKACJA CHM4 - PAŹDZIERNIK 2016

PYTANIE NR 37.
Podłoże do hodowli i identyfikacji bakterii hemolizujących powinno zawierać w swoim składzie
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Hemolizę (rozpad krwinek) ocenia się na podłożu, które zawiera krew, najczęściej w formie agaru z krwią. Obecność erytrocytów umożliwia obserwację przejaśnienia lub zabarwienia wokół kolonii. Bulion oraz dodatki typu maltoza czy ekstrakt drożdżowy mogą wspierać wzrost, ale nie pokazują zjawiska hemolizy.

Pełne wyjaśnienie:

W diagnostyce mikrobiologicznej bakterie hemolizujące rozpoznaje się na podstawie ich zdolności do uszkadzania i rozkładania krwinek czerwonych. Żeby tę cechę w ogóle zaobserwować, podłoże musi zawierać krew (erytrocyty), ponieważ dopiero wtedy pojawia się widoczny efekt wokół kolonii.

Najczęściej stosuje się agar z krwią, który jest podłożem stałym i równocześnie różnicującym. Na jego powierzchni można ocenić typ hemolizy, np. całkowitą (przejaśnienie podłoża), częściową (zielonkawe zabarwienie) albo brak hemolizy. To daje ważną informację w identyfikacji drobnoustrojów na etapie wstępnej oceny hodowli.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • Bulion jest podłożem płynnym ułatwiającym namnażanie bakterii, ale nie pozwala w prosty sposób ocenić stref hemolizy wokół kolonii, bo nie ma powierzchni i kontrastu zapewnianego przez agar z krwią.
  • Maltoza jest cukrem wykorzystywanym w testach metabolicznych/fermentacyjnych. Może służyć do różnicowania bakterii pod kątem metabolizmu węglowodanów, ale sama nie umożliwia obserwacji hemolizy.
  • Ekstrakt drożdżowy jest źródłem składników odżywczych (np. witamin i aminokwasów) i może wzbogacać podłoża, jednak nie zastępuje krwi, bo nie zawiera krwinek potrzebnych do oceny zjawiska hemolizy.

W praktyce laboratoryjnej kluczowe jest rozróżnienie: składniki odżywcze wspierają wzrost, natomiast składniki wskaźnikowe/różnicujące (tu: krew) pozwalają zaobserwować konkretną cechę fenotypową drobnoustroju.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Agar z krwią to podłoże stałe zawierające dodatek krwi, na którym można obserwować wzrost bakterii oraz zmiany wokół kolonii. Służy m.in. do wykrywania i różnicowania hemolizy, co pomaga we wstępnej identyfikacji drobnoustrojów w diagnostyce mikrobiologicznej.
Hemoliza polega na uszkadzaniu krwinek czerwonych, więc bez erytrocytów nie ma "substratu" do oceny tego zjawiska. Krew w podłożu daje też kontrast, dzięki czemu widać strefy przejaśnienia lub zabarwienia wokół kolonii.
Ocenia się wygląd podłoża wokół kolonii po inkubacji. W zależności od bakterii może pojawić się wyraźne przejaśnienie, zmiana barwy lub brak zmian. To obserwacja makroskopowa, która wspiera dalsze testy identyfikacyjne.
Bulion ułatwia namnażanie bakterii, ale sam w sobie nie jest najlepszy do oceny hemolizy, bo nie tworzy czytelnych stref wokół pojedynczych kolonii. Do wykrywania hemolizy typowo używa się podłoża stałego z krwią, aby widzieć efekt wokół wzrostu.
Hemoliza to zdolność drobnoustrojów do uszkadzania krwinek czerwonych i zmiany wyglądu podłoża z krwią w ich otoczeniu. Jest to cecha fenotypowa, która pomaga w różnicowaniu bakterii i bywa punktem wyjścia do dalszych badań potwierdzających.
Za wzrost odpowiadają składniki odżywcze (np. peptony, ekstrakty), które dostarczają źródeł azotu i energii. Za różnicowanie odpowiada składnik umożliwiający obserwację cechy, np. krew do oceny hemolizy. Warto rozdzielać te role, bo nie każdy "bogaty" dodatek jest wskaźnikiem.
Maltoza jest cukrem używanym głównie do oceny metabolizmu (np. fermentacji) i różnicowania bakterii na podstawie wykorzystania węglowodanów. Nie umożliwia bezpośredniej obserwacji hemolizy, bo hemoliza wymaga obecności krwinek w podłożu.
Częsty błąd to wybieranie odpowiedzi kojarzącej się ogólnie z hodowlą (np. bulion), mimo że pytanie dotyczy cechy różnicującej, czyli hemolizy. Inny błąd to mylenie składników odżywczych (ekstrakty) ze składnikami wskaźnikowymi, które pozwalają coś zaobserwować.
Pomaga nauczenie się, jakie cechy widać na podłożach stałych (kolonie, strefy zmian) oraz które dodatki pełnią funkcję wskaźnika. Warto przejrzeć zdjęcia/atlas hemolizy i poćwiczyć rozróżnianie: składnik do wzrostu vs składnik do różnicowania.
Podłoże z krwią wybiera się wtedy, gdy potrzebna jest ocena zjawisk zależnych od obecności erytrocytów (np. hemolizy) albo gdy oczekuje się wzrostu bakterii wymagających bogatszych warunków. Decyzja wynika z celu badania: obserwacja cechy i wstępna identyfikacja.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 65% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "Hemolizę (rozpad krwinek) ocenia się na podłożu, które zawiera krew, najczęściej w formie agaru z krwią."

Źródła:

  • Wikipedia: "Blood agar" – https://en.wikipedia.org/wiki/Blood_agar (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia: "Hemolysis (microbiology)" – https://en.wikipedia.org/wiki/Hemolysis_(microbiology) (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Skrypty i podręczniki z mikrobiologii laboratoryjnej (dział: podłoża różnicujące i selektywne)
  • Instrukcje pracowniane dotyczące przygotowania agaru z krwią i interpretacji hemolizy
  • Atlas/opracowania zdjęciowe typów hemolizy na agarze z krwią

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego