KWALIFIKACJA PGF4 + PGF5 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 10.
Które podłoże należy zastosować do wykonania opakowania pokazanego na rysunku?
Ilustracja przedstawia otwarte pudełko kartonowe, które jest typowym opakowaniem używanym w przemyśle graficznym i
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Karton jednostronnie powlekany 220–280 g/m2 jest typowym podłożem na opakowania jednostkowe: zapewnia sztywność, dobrze się biguje i daje dobrą jakość zadruku. Tektura introligatorska jest zbyt ciężka i przeznaczona raczej na okładki/oprawy, a papiery 70–150 g/m2 są za cienkie na stabilne opakowanie.

Pełne wyjaśnienie:

W opakowaniach jednostkowych (np. pudełkach składanych) kluczowe są: sztywność, możliwość wykonania bigowania i składania bez pękania oraz dobra powierzchnia do zadruku. Dlatego jako podłoże stosuje się najczęściej kartony opakowaniowe, często powlekane, w gramaturach rzędu kilkuset g/m2.

Odpowiedź "Karton jednostronnie powlekany o gramaturze 220÷280 g/m2" jest właściwa, ponieważ taki karton:

  • zapewnia wystarczającą sztywność, aby opakowanie trzymało kształt,
  • dobrze nadaje się do procesów wykończeniowych typowych dla opakowań (bigowanie, sztancowanie, klejenie),
  • powleczenie poprawia gładkość i odwzorowanie rastra, co daje lepszy efekt wizualny opakowania.

Pozostałe propozycje nie pasują do typowego opakowania jednostkowego:

  • "Tekturę introligatorską o gramaturze 1200 g/m2" wybiera się raczej do elementów bardzo sztywnych (np. okładki, oprawy). W opakowaniach składanych byłaby zwykle zbyt gruba i ciężka, utrudniałaby prawidłowe bigowanie i ekonomiczną produkcję.
  • "Papier dwustronnie powlekany o gramaturze 135÷150 g/m2" to podłoże częstsze dla druków reklamowych (foldery, okładki broszur). Może dawać dobrą jakość druku, ale zazwyczaj nie zapewnia wymaganej sztywności dla pudełka, szczególnie przy większych gabarytach.
  • "Papier offsetowy o gramaturze 70 g/m2" jest przeznaczony do druków lekkich (np. wnętrza książek, formularze). Jest zdecydowanie za cienki na konstrukcję opakowania, łatwo się odkształca i nie utrzyma kształtu.

W zadaniach tego typu warto myśleć "funkcjonalnie": jeśli element ma być opakowaniem, musi chronić produkt i być stabilny, więc wybieramy karton, a nie typowy papier drukowy. Gramatura w okolicach 220–280 g/m2 jest często spotykanym kompromisem między sztywnością a podatnością na obróbkę introligatorską.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Karton jednostronnie powlekany to podłoże, którego jedna strona ma warstwę powłoki poprawiającą gładkość i białość. Dzięki temu lepiej odwzorowuje druk i nadaje się na zewnętrzną stronę opakowania, a druga strona pozostaje bardziej "kartonowa", ułatwiając obróbkę.
Dobór gramatury zależy od wielkości opakowania, masy produktu i wymaganej sztywności. Zbyt niska gramatura da wiotkie ścianki, a zbyt wysoka utrudni bigowanie i podniesie koszt. W praktyce często wybiera się kartony w zakresie kilkuset g/m2.
Papier 70 g/m2 jest cienki i łatwo się odkształca, więc nie utrzyma kształtu konstrukcji opakowania. Sprawdza się w drukach lekkich (wnętrza książek, formularze), ale nie zapewnia wymaganej sztywności i odporności na zagniecenia typowej dla opakowań.
Karton opakowaniowy jest projektowany pod druk, bigowanie i składanie (często ma warstwę powlekaną). Tektura introligatorska jest zwykle znacznie grubsza i cięższa oraz używana do opraw i okładek. W pudełkach składanych mogłaby być niepraktyczna i nieekonomiczna.
Papier dwustronnie powlekany w tym zakresie gramatur jest typowy dla materiałów reklamowych: folderów, ulotek składanych, okładek broszur. Daje bardzo dobrą jakość druku, ale zwykle nie zapewnia takiej sztywności jak karton, dlatego rzadziej jest właściwym wyborem na opakowanie.
Powlekanie zmniejsza chłonność i zwiększa gładkość, dzięki czemu farba lepiej "trzyma się" powierzchni, a raster i drobne detale są czytelniejsze. To ważne na opakowaniu, bo wpływa na estetykę, nasycenie barw i odbiór marki na półce.
Zbyt grube podłoże może pękać na zgięciu, rozwarstwiać się albo wymagać silniejszego bigu, co pogarsza estetykę. Może też utrudniać klejenie i zwiększać ryzyko niedokładnego składania. Dlatego gramaturę dobiera się do konstrukcji i technologii.
W opakowaniu zwykle widać kształt pudełka, zakładki do klejenia i linie zgięć (big). Okładka kojarzy się z płaskim elementem oprawy. Jeśli zadanie odwołuje się do "opakowania" i pokazuje konstrukcję przestrzenną, najczęściej właściwym tropem jest karton opakowaniowy.
Nie w pełni. Sztywność zależy też od rodzaju masy papierniczej, grubości, kierunku włókien i budowy warstw. Gramatura jest jednak szybkim wskaźnikiem: bardzo niskie wartości sugerują papier, a wyższe – karton. W zadaniach egzaminacyjnych często to wystarcza.
Unikaj myślenia "najgrubsze będzie najlepsze" oraz wybierania papieru tylko dlatego, że jest powlekany. Najpierw oceń funkcję: opakowanie musi być sztywne i podatne na bigowanie. Potem dobierz typ podłoża (karton) i dopiero na końcu rozważ powlekanie i zakres gramatur.
info

Około 40% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Karton jednostronnie powlekany 220–280 g/m2 jest typowym podłożem na opakowania jednostkowe: zapewnia sztywność, dobrze się biguje i daje dobrą jakość zadruku."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z technologii papieru i kartonu dla poligrafii (rodzaje kartonów, powlekanie, gramatury)
  • Ćwiczenia z rozpoznawania podłoży opakowaniowych na podstawie próbek i zastosowań
  • Instrukcje technologiczne z zakładu poligraficznego: dobór podłoża do bigowania i sztancowania

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego