W prawie autorskim kluczowe jest rozróżnienie autora/twórcy utworu od osoby, która utwór jedynie wykonuje. Podmiotem prawa autorskiego (osobistych i majątkowych praw autorskich do utworu) jest twórca, a gdy utwór powstał wspólnie – współautorzy w zakresie wynikającym ze współautorstwa.
Dlaczego poprawna jest odpowiedź: "odtwórcy"?
Osoba odtwarzająca lub wykonująca cudzy utwór (np. aktor w spocie, lektor, muzyk wykonujący utwór) nie staje się przez sam fakt wykonania autorem utworu. Jej sytuacja prawna wiąże się typowo z prawami pokrewnymi (prawami do artystycznego wykonania), a nie z prawem autorskim do samego utworu.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- Dzieci – wiek nie wyklucza bycia twórcą. Małoletni może stworzyć utwór i być podmiotem praw autorskich; w praktyce kwestie umów i rozporządzania prawami mogą wymagać udziału przedstawiciela ustawowego, ale sam status twórcy jest możliwy.
- Współautorzy projektu – współautorzy są właśnie klasycznym przykładem podmiotów praw autorskich, bo tworzą utwór wspólnie. W branży reklamowej dotyczy to np. wspólnego opracowania koncepcji kreatywnej, tekstu i warstwy graficznej, jeśli spełniają przesłanki twórczości.
- Osoby ubezwłasnowolnione – ograniczenia w zakresie czynności prawnych nie przesądzają o braku możliwości bycia twórcą. Osoba może stworzyć utwór i posiadać prawa autorskie; odrębną kwestią jest sposób reprezentacji przy zawieraniu umów dotyczących tych praw.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach pojawiają się wykonawcy/odtwórcy, pamiętaj o schemacie: utwór → twórca (prawo autorskie), wykonanie → wykonawca (prawa pokrewne). To często rozstrzyga podobne pytania w kontekście kampanii reklamowej (muzyka, lektor, aktorzy, nagrania).
