KWALIFIKACJA SPO2 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 35.
Podopieczna chorująca na cukrzycę typu 2. samodzielnie przygotowuje posiłki, ale nie zwraca uwagi na jakość produktów i wybiera tylko te, które lubi. Pomiary często wykazują wysoki poziom cukru we krwi.
W tej sytuacji opiekun powinien przeprowadzić z podopieczną trening
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Trening kulinarny jest właściwy, bo problem dotyczy samodzielnego przygotowywania posiłków bez uwzględniania jakości produktów, co sprzyja wysokiej glikemii. Opiekun powinien ćwiczyć z podopieczną dobór żywności, planowanie posiłków i praktyczne nawyki w kuchni. Pozostałe treningi nie adresują bezpośrednio żywienia.

Pełne wyjaśnienie:

Opis sytuacji wskazuje, że podopieczna z cukrzycą typu 2 co prawda samodzielnie przygotowuje posiłki, ale wybiera produkty wyłącznie według preferencji smakowych, nie zwracając uwagi na ich jakość i wpływ na glikemię. Skutkiem są częste pomiary z wysokim poziomem cukru we krwi. W takim przypadku kluczowe jest wsparcie w obszarze, który generuje problem, czyli w codziennym przygotowaniu i komponowaniu posiłków.

Dlatego właściwy jest trening kulinarny: obejmuje on praktyczne ćwiczenie umiejętności związanych z planowaniem jadłospisu, wyborem produktów, regularnością posiłków, kontrolą porcji oraz przygotowaniem potraw w sposób bardziej sprzyjający stabilizacji glikemii. W realnej pracy opiekuna może to oznaczać m.in. wspólne układanie prostych list zakupów, uczenie rozpoznawania produktów o wysokiej zawartości cukrów prostych, ćwiczenie zamienników oraz wzmacnianie motywacji do zmiany nawyków.

Odpowiedź "techniczny" nie pasuje, ponieważ trening techniczny kojarzy się z usprawnianiem czynności manualnych lub obsługą sprzętów, a tu nie ma informacji o braku sprawności czy trudnościach w posługiwaniu się narzędziami kuchennymi. Podopieczna potrafi gotować, tylko robi to w sposób niewłaściwy dietetycznie.

Odpowiedź "kognitywny" byłaby adekwatna, gdyby głównym problemem były deficyty poznawcze (np. zaburzenia pamięci, planowania, rozumienia zaleceń), które uniemożliwiają stosowanie diety. W opisie jednak podkreślono wybiórczość i brak dbałości o jakość produktów, a nie trudności poznawcze.

Odpowiedź "orientacyjny" (rozumiany jako trening orientacji, np. w czasie i miejscu) dotyczy zwykle wsparcia w dezorientacji lub problemach typowych dla niektórych zaburzeń neurokognitywnych. Nie rozwiązuje on problemu hiperglikemii wynikającej z doboru produktów.

Wskazówka egzaminacyjna: w tego typu pytaniach najpierw nazwij problem (tu: nieprawidłowe wybory żywieniowe mimo samodzielności), a dopiero potem dobierz interwencję, która dotyczy tej samej sfery funkcjonowania (tu: kuchnia i żywienie).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To ćwiczenie praktycznych umiejętności związanych z przygotowaniem posiłków: planowanie menu, dobór produktów, organizacja zakupów, higiena i bezpieczne gotowanie. Celem jest większa samodzielność oraz lepsze dopasowanie jedzenia do potrzeb zdrowotnych, np. przy cukrzycy.
Produkty różnie wpływają na poziom glukozy we krwi. Nadmiar cukrów prostych i wysokoprzetworzonych dań sprzyja hiperglikemii, a regularne, lepiej zbilansowane posiłki pomagają stabilizować wyniki. Opiekun wspiera zmianę nawyków, ale nie zastępuje zaleceń lekarza.
Najczęściej sprawdza się trening kulinarny: wspólne planowanie prostych posiłków, ustalenie listy zakupów, ćwiczenie zamienników (np. mniej słodkie przekąski), kontrola porcji i regularności. Ważne jest podejście partnerskie i wzmacnianie motywacji, a nie krytyka.
Do częstych błędów należą: wybieranie jedzenia "co lubię" zamiast "co mi służy", pomijanie posiłków i nadrabianie później, duże porcje, słodkie napoje, a także niedocenianie przekąsek. Opiekun może pomóc w uporządkowaniu nawyków i monitorowaniu sytuacji.
Trening kulinarny dotyczy doboru produktów i przygotowania posiłków (nawyki, planowanie, praktyka w kuchni). Trening techniczny częściej wiąże się z usprawnianiem obsługi sprzętów lub wykonywaniem czynności pod kątem sprawności manualnej. W cukrzycy kluczowe jest zwykle żywienie, nie technika.
Opiekun zwykle nie zastępuje dietetyka ani lekarza. Może jednak wspierać realizację zaleceń: pomagać w wyborze produktów, regularności posiłków, przygotowaniu prostych dań i w utrwalaniu nawyków. Gdy problem jest nasilony, warto zachęcić do konsultacji medycznej.
Gdy źródłem trudności są problemy poznawcze: zapominanie o posiłkach, brak rozumienia zaleceń, trudność w planowaniu lub liczeniu porcji. Wtedy ćwiczy się pamięć, uwagę i planowanie. Jeśli senior rozumie sytuację, ale wybiera złe produkty, skuteczniejszy bywa trening kulinarny.
Pomaga: regularność posiłków, ograniczenie słodzonych napojów, lepsze wybory zakupowe, kontrola przekąsek i wielkości porcji oraz obserwacja reakcji organizmu na jedzenie. W praktyce opiekun może prowadzić prosty plan dnia i wspierać w przygotowaniu posiłków zgodnych z zaleceniami.
Wyszukaj, jaka czynność jest problemem (np. gotowanie, higiena, poruszanie się, pamięć). Następnie dobierz trening, który bezpośrednio ćwiczy tę czynność. Jeśli w opisie pojawiają się posiłki, produkty i glikemia, najczęściej chodzi o trening kulinarny/żywieniowy.
Nie zawsze. Na glikemię wpływają też leki, aktywność fizyczna, infekcje, stres i inne choroby. Jednak w zadaniu wskazano brak dbałości o jakość produktów, więc najbardziej logiczną interwencją opiekuna jest wsparcie w obszarze żywienia poprzez trening kulinarny i edukację.
info

Około 68% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Trening kulinarny jest właściwy, bo problem dotyczy samodzielnego przygotowywania posiłków bez uwzględniania jakości produktów, co sprzyja wysokiej glikemii."

Materiały:

  • Materiały edukacyjne dla pacjentów z cukrzycą dotyczące żywienia i samokontroli glikemii
  • Podręczniki i skrypty z zakresu opieki geriatrycznej oraz edukacji zdrowotnej
  • Konspekty zajęć/treningów umiejętności dnia codziennego dla opiekunów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego