Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA SPO1 - CZERWIEC 2017



PYTANIE NR 10.
Podopieczna chorująca na schizofrenię uporczywie twierdzi, że w jej mózgu gnieżdżą się owsiki i lamblie. Wypowiedzi te wskazują na wystąpienie
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Urojenia to fałszywe, niekorygowalne przekonania utrzymywane mimo dowodów przeciwnych.
Stwierdzenie o "pasożytach w mózgu" jest przekonaniem (urojeniem) o treści somatycznej, a nie spostrzeżeniem. Halucynacje dotyczą doznań zmysłowych bez bodźca. Paratymia i aleksytymia odnoszą się do emocji.

Pełne wyjaśnienie:

Opis wskazuje na urojenia, czyli zaburzenia treści myślenia. Urojenie jest przekonaniem (sądem), które:

  • jest ewidentnie nieprawdziwe lub nieadekwatne do rzeczywistości,
  • utrzymuje się uporczywie,
  • nie poddaje się korekcie mimo racjonalnych argumentów i dowodów.

Wypowiedź "w moim mózgu gnieżdżą się owsiki i lamblie" ma formę przekonania o stanie ciała, dlatego odpowiada urojeniu somatycznemu. W praktyce opiekuńczej ważne jest, aby taką wypowiedź potraktować jako możliwy objaw choroby (np. schizofrenii), a nie jako opis faktu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Halucynacje to zaburzenia spostrzegania: osoba "widzi", "słyszy", "czuje" coś bez realnego bodźca (np. słyszy głosy). W pytaniu nie ma opisu doznania zmysłowego, tylko sąd o pasożytach.
  • Paratymia dotyczy nieadekwatności ekspresji emocji do sytuacji (zaburzenia afektu), a nie przekonań o rzeczywistości.
  • Aleksytymia odnosi się do trudności w rozpoznawaniu i nazywaniu własnych emocji; również nie jest objawem psychotycznym dotyczącym treści myślenia.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w opisie pojawia się "uporczywie twierdzi, że…" – najpierw sprawdź, czy to przekonanie (urojenie), czy opis spostrzeżenia zmysłowego (halucynacja).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to są urojenia w schizofrenii?
Urojenia to niekorygowalne przekonania, które osoba uznaje za prawdziwe mimo dowodów przeciwnych. W schizofrenii mogą dotyczyć np. prześladowania, wielkości lub ciała (urojenia somatyczne). W pracy asystenta ważne jest, by nie wzmacniać treści urojenia, tylko zapewnić wsparcie i bezpieczeństwo.
Jak odróżnić urojenia od halucynacji na egzaminie?
Sprawdź, czy opis dotyczy przekonania ("twierdzi, że…", "jest pewien, że…") – wtedy myśl o urojeniach, czy doznania zmysłowego ("słyszy głosy", "widzi postacie", "czuje dotyk") – wtedy chodzi o halucynacje. To najczęstszy punkt, na którym uczniowie się mylą.
Dlaczego "pasożyty w mózgu" to urojenie, a nie halucynacja?
To zdanie ma formę sądu o rzeczywistości: osoba jest przekonana, że w jej ciele dzieje się coś konkretnego. Halucynacja oznaczałaby raczej doznanie (np. uczucie pełzania, słyszenie dźwięków) bez bodźca. W pytaniu kluczowe jest słowo "twierdzi", czyli przekonanie.
Co to jest urojenie somatyczne?
Urojenie somatyczne (cielesne) to fałszywe przekonanie dotyczące stanu zdrowia lub funkcjonowania ciała, np. o obecności choroby, pasożytów, zmian w narządach. W opiece warto skupić się na emocjach i cierpieniu osoby ("widzę, że to jest dla Pani trudne"), a nie na potwierdzaniu treści.
Jak reagować, gdy podopieczny mówi urojeniowo o chorobie lub pasożytach?
Najbezpieczniej jest zachować spokój, nie wyśmiewać i nie wchodzić w spór "kto ma rację". Można powiedzieć: "Słyszę, że to Panią bardzo niepokoi", zaproponować kontakt z personelem medycznym i zadbać o bezpieczeństwo. Asystent nie diagnozuje, ale obserwuje i zgłasza.
Co to jest paratymia i dlaczego nie pasuje do tego przykładu?
Paratymia dotyczy nieadekwatnego afektu, czyli emocji niepasujących do sytuacji (np. śmiech przy smutnej informacji). W przykładzie nie opisano reakcji emocjonalnej, tylko treść przekonania o ciele. Dlatego paratymia jest tu typowym dystraktorem z innej grupy objawów.
Co to jest aleksytymia i kiedy się o niej mówi?
Aleksytymia oznacza trudność w rozpoznawaniu, nazywaniu i opisywaniu własnych emocji. Może współwystępować z różnymi problemami psychicznymi, ale nie jest objawem psychotycznym. W pytaniach egzaminacyjnych zwykle pojawia się przy tematach komunikacji i pracy z emocjami, nie przy urojeniowych przekonaniach.
Jakie są typowe błędy przy pytaniach o objawy psychotyczne?
Najczęstsze błędy to: automatyczne zaznaczanie halucynacji przy każdym opisie schizofrenii, ignorowanie różnicy "przekonanie vs spostrzeżenie" oraz mylenie terminów z obszaru emocji (afekt) z zaburzeniami myślenia. Pomaga metoda: najpierw nazwij kategorię objawu, dopiero potem wybierz termin.
Kiedy asystent powinien zgłosić wypowiedzi urojeniowe personelowi medycznemu?
Gdy pojawiają się nowe lub nasilone wypowiedzi urojeniowe, gdy podopieczny działa pod ich wpływem (np. próbuje "usuwać pasożyty"), gdy rośnie lęk, bezsenność lub agresja, albo gdy istnieje ryzyko samouszkodzenia. Asystent przekazuje faktyczne obserwacje i kontekst, bez oceniania i diagnozowania.
Jak przygotować się do egzaminu z rozróżniania urojeń i halucynacji?
Ćwicz na krótkich opisach: zaznacz, czy to myślenie (urojenie) czy spostrzeganie (halucynacja). Twórz własne pary przykładów i dopisuj słowa-klucze: "twierdzi, że…" vs "słyszy/widzi/czuje…". Na egzaminie szukaj czasowników wskazujących na przekonanie lub doznanie.
info

Około 45% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Urojenia to fałszywe, niekorygowalne przekonania utrzymywane mimo dowodów przeciwnych.Stwierdzenie o "pasożytach w mózgu" jest przekonaniem (urojeniem) o treści somatycznej, a nie spostrzeżeniem."

Źródła:

  • World Health Organization (WHO), ICD-11 for Mortality and Morbidity Statistics (Browser) – hasło dotyczące schizofrenii i objawów psychotycznych (delusions), https://icd.who.int/browse/2024-01/mms/en (dostęp: 2026-02-18)
  • World Health Organization (WHO), ICD-10 online – rozdział F20–F29 (zaburzenia schizofreniczne, schizotypowe i urojeniowe), https://icd.who.int/browse10/2019/en#/F20-F29 (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z podstaw psychiatrii i psychologii klinicznej dla kierunków opiekuńczych
  • Materiały edukacyjne o objawach psychotycznych (urojenia, halucynacje) przygotowane przez uczelnie medyczne lub instytucje zdrowia psychicznego
  • Ćwiczenia z komunikacji z osobą w kryzysie psychicznym (deeskalacja, aktywne słuchanie)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego