KWALIFIKACJA SPO5 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 7.
Podopieczna cierpi na chorobę Alzhaimera w stadium początkowym. Uwzględniając możliwości funkcjonowania podopiecznej w środowisku społecznym, opiekunka powinna
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W początkowym stadium choroby Alzheimera ważne jest podtrzymywanie sprawności poznawczej (pamięć, orientacja) oraz ograniczanie bodźców dezorientujących.
Stałe otoczenie i rutyna zmniejszają lęk i ryzyko zagubienia, a jednocześnie pozwalają bezpiecznie funkcjonować w środowisku społecznym.

Pełne wyjaśnienie:

W początkowym stadium choroby Alzheimera osoba często zachowuje jeszcze częściową samodzielność, ale pojawiają się trudności z pamięcią świeżą, koncentracją oraz orientacją w czasie i miejscu. Dlatego opiekunka powinna łączyć dwie rzeczy: (1) stymulowanie funkcji poznawczych oraz (2) zapewnienie przewidywalności i stałości otoczenia.

Dlaczego to działa? Ćwiczenia pamięci i orientacji (np. rozmowy o planie dnia, przypominanie daty, proste zadania poznawcze, wspólne aktywności) podtrzymują funkcjonowanie i wspierają poczucie sprawczości. Z kolei niezmienność otoczenia (stałe miejsca przedmiotów, ograniczenie częstych zmian w planie dnia) zmniejsza dezorientację, napięcie i ryzyko błędów w wykonywaniu czynności.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Codziennie inne zajęcia, polecenia i nagrody oraz zmienność otoczenia – częsta zmiana i presja "wykonaj polecenie" może zwiększać stres i chaos. W demencji lepiej sprawdzają się jasne wskazówki, spokojne tempo i stała rutyna niż ciągłe nowości.
  • Różnorodne zajęcia, zmiana pory posiłków i samodzielne spacery – urozmaicenie samo w sobie nie jest złe, ale zmienianie kluczowych punktów dnia (np. posiłków) sprzyja dezorientacji. Samodzielne spacery bez oceny ryzyka mogą prowadzić do zagubienia lub urazów.
  • Ćwiczenia fizyczne i wyręczanie w czynnościach – aktywność ruchowa jest cenna, jednak wyręczanie w ADL osłabia trening umiejętności i przyspiesza utratę samodzielności. W opiece celem jest wspieranie i naprowadzanie, a nie przejmowanie wszystkich zadań.

Podsumowując: właściwa opieka we wczesnym otępieniu to bezpieczna aktywizacja (w tym poznawcza) połączona z rutyną i stałością, które pomagają osobie funkcjonować w relacjach społecznych i codziennych sytuacjach.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To działania ćwiczące pamięć, uwagę, myślenie i orientację, dobrane do możliwości podopiecznej. Mogą to być krótkie rozmowy o dacie i planie dnia, proste gry, układanki, oglądanie zdjęć z komentarzem. Ważne jest spokojne tempo i brak presji na "idealny wynik".
Stałe rozmieszczenie rzeczy i przewidywalny plan dnia zmniejszają dezorientację i lęk. Osoba łatwiej odnajduje potrzebne przedmioty, rzadziej popełnia błędy w czynnościach i ma mniejsze ryzyko zagubienia. Stabilność wspiera też poczucie bezpieczeństwa w kontaktach społecznych.
Najlepsze są krótkie, konkretne zadania: przypominanie nazw bliskich osób, opowiadanie o zdjęciach, dopasowywanie przedmiotów do kategorii, proste krzyżówki lub gry słowne. Wybieraj zadania łatwe do ukończenia i kończ sukcesem, aby nie wzmacniać frustracji.
Niekoniecznie. Nowe aktywności mogą być wartościowe, ale nadmiar zmian wprowadza chaos i zwiększa stres. Lepiej planować aktywność w schemacie: stałe pory i znane formy (np. spacer, ćwiczenie pamięci), a nowości wprowadzać rzadko, małymi krokami i z wyjaśnieniem.
Typowe sygnały to wzrost niepokoju, drażliwość, wycofanie, dezorientacja, powtarzanie pytań częściej niż zwykle, problemy ze skupieniem lub nagłe unikanie aktywności. Wtedy ogranicz liczbę bodźców, wróć do rutyny, zapewnij przerwę i prostą, spokojną komunikację.
Wyręczanie odbiera trening umiejętności i obniża poczucie samodzielności, co może przyspieszać utratę sprawności. Zamiast tego stosuj naprowadzanie: podziel czynność na kroki, dawaj krótkie wskazówki, przygotuj potrzebne rzeczy. Pomagaj tylko tyle, ile trzeba.
To zależy od oceny ryzyka: orientacji w terenie, tendencji do błądzenia, stanu zdrowia i bezpieczeństwa okolicy. W praktyce często zaleca się spacery z asekuracją lub w znanym, kontrolowanym miejscu. Jeśli wychodzi, rozważ identyfikator, telefon i ustalone, proste zasady powrotu.
Najważniejsze są stałe "kotwice": podobne pory posiłków, higieny, odpoczynku i snu oraz powtarzalny układ dnia. Pomagają też stałe miejsca rzeczy (klucze, okulary), czytelne oznaczenia i proste listy zadań. Rutyna nie wyklucza aktywności, ale porządkuje ją.
Używaj krótkich zdań i jednego polecenia na raz. Mów spokojnie, utrzymuj kontakt wzrokowy, daj czas na reakcję. Lepiej działa "proszę teraz usiąść" niż kilka instrukcji naraz. Jeśli trzeba, pokaż gestem lub wykonaj pierwszy krok razem z podopieczną.
Ucz się schematów postępowania: bezpieczeństwo, rutyna, aktywizacja i komunikacja. Trenuj rozpoznawanie działań korzystnych (stymulacja, orientacja, wspieranie samodzielności) i niekorzystnych (chaotyczne zmiany, wyręczanie, ryzykowne aktywności bez nadzoru). Rozwiązuj testy i analizuj uzasadnienia.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 47% zdających egzamin. trudne

Źródła:

  • NICE Guideline NG97: Dementia: assessment, management and support for people living with dementia and their carers (recommendations), https://www.nice.org.uk/guidance/ng97 - accessed 2026-02-18
  • World Health Organization (WHO): Dementia – Fact sheet, https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/dementia - accessed 2026-02-18
  • Alzheimer's Association: Dementia Care Practice Recommendations (overview page), https://www.alz.org/professionals/professional-providers/dementia_care_practice_recommendations - accessed 2026-02-18

Materiały:

  • Wytyczne opieki nad osobą z demencją (materiały edukacyjne organizacji pacjenckich i towarzystw naukowych)
  • Podręczniki do kwalifikacji opiekuńczych obejmujące otępienia i komunikację z podopiecznym
  • Szkolenia z komunikacji i aktywizacji osób z otępieniem (np. walidacja, podejście skoncentrowane na osobie)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego