KWALIFIKACJA SPO2 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 31.
Podopieczna często korzysta z wózka inwalidzkiego. W celu zmniejszenia ryzyka wystąpienia odleżyn opiekun powinien położyć podopiecznej na siedzisku wózka
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poduszka pneumatyczna służy do redystrybucji nacisku i odciążenia tkanek w pozycji siedzącej, co jest kluczowe w profilaktyce odleżyn u osób często korzystających z wózka. Zwykłe koce zwiększają miękkość, ale nie zapewniają właściwego odciążenia, a poduszka "ortopedyczna" nie zawsze ma właściwości przeciwodleżynowe.

Pełne wyjaśnienie:

U osoby, która często siedzi na wózku inwalidzkim, długotrwały ucisk w okolicy pośladków i kości krzyżowej może ograniczać ukrwienie tkanek. To zwiększa ryzyko uszkodzeń skóry i tkanek głębszych, czyli odleżyn. Dlatego w opiece kluczowe jest zmniejszanie i rozkładanie nacisku oraz dbanie o warunki skóry (suchość, brak fałd, brak tarcia).

Odpowiedź "poduszkę pneumatyczną" jest właściwa, ponieważ tego typu poduszki są projektowane tak, aby redystrybuować ciśnienie pod ciałem w czasie siedzenia. W praktyce oznacza to mniejsze "punkty maksymalnego ucisku" oraz lepsze odciążenie newralgicznych okolic. Dodatkowo są to rozwiązania typowo kojarzone z profilaktyką przeciwodleżynową w pozycji siedzącej.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "poduszkę ortopedyczną" – pojęcie jest szerokie. Część poduszek ortopedycznych poprawia ułożenie lub komfort, ale nie musi zapewniać odpowiedniej redystrybucji nacisku ani parametrów wymaganych w profilaktyce odleżyn. Bez jednoznacznej cechy "przeciwodleżynowa" nie jest to najlepszy wybór.
  • "miękki koc z mikrofibry" oraz "miękki koc z akrylu" – koc może dawać subiektywne odczucie wygody, ale nie jest wyrobem przeznaczonym do odciążania. Może też tworzyć fałdy, zwiększać tarcie i zaburzać mikroklimat (ciepło/wilgoć), co dodatkowo szkodzi skórze.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy pytanie dotyczy zmniejszenia ryzyka odleżyn w wózku, szukaj odpowiedzi odnoszącej się do odciążenia i rozkładu nacisku (np. poduszki przeciwodleżynowe), a nie tylko "miękkiego" materiału.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Odleżyny to uszkodzenia skóry i tkanek spowodowane długotrwałym uciskiem, często z udziałem tarcia i wilgoci. Podczas siedzenia na wózku nacisk koncentruje się w okolicy pośladków i kości krzyżowej, a ograniczone czucie lub brak samodzielnych zmian pozycji zwiększa ryzyko.
Poduszka pneumatyczna rozkłada ciężar ciała na większą powierzchnię i zmniejsza miejscowe punkty wysokiego nacisku. Dzięki komorom wypełnionym powietrzem łatwiej uzyskać odciążenie newralgicznych okolic, co wspiera profilaktykę odleżyn u osób długo siedzących.
Koc może być miękki, ale nie zapewnia kontrolowanej redystrybucji nacisku. Dodatkowo może się marszczyć, zwiększając tarcie i ryzyko podrażnień. Może też pogarszać mikroklimat skóry (ciepło i wilgoć), co sprzyja uszkodzeniom.
Wczesnym sygnałem bywa zaczerwienienie skóry, które nie blednie po odciążeniu, ból/pieczenie (jeśli czucie jest zachowane), ocieplenie miejsca, obrzęk lub twardość tkanek. U osób z zaburzonym czuciem ważna jest regularna kontrola skóry przez opiekuna.
Najlepiej codziennie, a przy wysokim ryzyku nawet kilka razy dziennie, szczególnie po długim siedzeniu. Kontroluj okolice pośladków, kości krzyżowej, bioder i miejsc narażonych na ucisk. Szybka reakcja na zaczerwienienie jest kluczowa dla zapobiegania odleżynom.
Typowe błędy to: traktowanie "miękkości" jako jedynej ochrony, układanie koców zamiast właściwej poduszki, rzadkie zmiany pozycji, brak obserwacji skóry oraz ignorowanie wilgoci i fałd materiału. Profilaktyka wymaga łączenia odciążania, higieny i kontroli.
Nie. Poduszka ortopedyczna może służyć głównie poprawie ułożenia lub komfortu, ale nie musi mieć właściwości przeciwodleżynowych. W profilaktyce odleżyn liczy się redystrybucja nacisku i dopasowanie do osoby oraz wózka, dlatego warto wybierać rozwiązania dedykowane odciążaniu.
Dobór zależy od czasu siedzenia, masy ciała, sprawności, czucia i stanu skóry. W praktyce często potrzebna jest poduszka przeciwodleżynowa (np. pneumatyczna) oraz prawidłowe dopasowanie do siedziska. W razie wątpliwości warto skonsultować dobór z personelem medycznym.
Poduszka zmniejsza nacisk, ale nie eliminuje go całkowicie. Tkanki nadal mogą być obciążone, zwłaszcza przy długim siedzeniu. Regularne odciążanie i zmiany pozycji ograniczają czas ucisku, poprawiają ukrwienie i zmniejszają ryzyko uszkodzeń skóry.
Pomaga prawidłowe ustawienie wózka (kąt siedziska/oparcia), odpowiednie podparcie stóp, właściwe ubranie bez grubych szwów oraz unikanie fałd pod pośladkami. Ważne jest też bezpieczne przesadzanie i techniki transferu, które minimalizują ciągnięcie po powierzchni.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 49% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Poduszka pneumatyczna służy do redystrybucji nacisku i odciążenia tkanek w pozycji siedzącej, co jest kluczowe w profilaktyce odleżyn u osób często korzystających z wózka."

Źródła:

  • NPIAP (National Pressure Injury Advisory Panel) – materiały edukacyjne o profilaktyce odleżyn (pressure injuries) i redukcji nacisku: https://npiap.com/page/PressureInjuryPrevention (dostęp: 2026-03-02)
  • NHS – informacje dla pacjentów o zapobieganiu odleżynom (pressure ulcers), w tym znaczenie zmiany pozycji i odciążania: https://www.nhs.uk/conditions/pressure-sores/ (dostęp: 2026-03-02)
  • European Pressure Ulcer Advisory Panel (EPUAP) – zasoby dot. odleżyn i profilaktyki: https://www.epuap.org/ (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Wytyczne organizacji zajmujących się profilaktyką i leczeniem odleżyn (np. międzynarodowe wytyczne paneli eksperckich)
  • Materiały edukacyjne placówek ochrony zdrowia o zapobieganiu odleżynom w domu
  • Podręczniki z podstaw opieki długoterminowej i geriatrii (rozdziały o odleżynach)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego